Οι χαλαζοπτώσεις είναι σχετικά σπάνια φαινόμενα, μπορούν όμως να προκαλέσουν τεράστιες ζημιές σε καλλιέργειες, οχήματα, κτίρια και υποδομές. Δύο νέες μελέτες επιχειρούν να δείξουν πώς μπορεί να αλλάξει το χαλάζι καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται: πού θα εμφανίζεται συχνότερα, ποια εποχή του χρόνου και πόσο καταστροφικό μπορεί να γίνει.
Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Climate Change, δείχνει ότι οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που ευνοούν το χαλάζι μπορεί να μετατοπιστούν προς τους πόλους όσο προχωρά η υπερθέρμανση του πλανήτη. Αυτό σημαίνει ότι περιοχές όπως η βόρεια Ευρώπη, ο Καναδάς, η νοτιοανατολική Αυστραλία και το Νότιο Νησί της Νέας Ζηλανδίας ενδέχεται να δουν περισσότερες χαλαζοπτώσεις. Παράλληλα, οι συνθήκες μπορεί να μειωθούν σε άλλες περιοχές, όπως η βόρεια Αυστραλία, μεγάλο μέρος της Αφρικής, η νότια Ινδία και η νοτιοανατολική Κίνα.
Η δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature, με επικεφαλής τη Σίγι Ζανγκ από το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου, εξετάζει όχι τόσο τη συχνότητα όσο τη σφοδρότητα του φαινομένου. Τα αποτελέσματά της δείχνουν ότι, στο μέλλον, μπορεί να υπάρχουν λιγότεροι μικροί χαλαζόκοκκοι και περισσότεροι μεγάλοι, άρα και δυνητικά μεγαλύτερες ζημιές.
Πώς σχηματίζεται το χαλάζι
Το χαλάζι σχηματίζεται μέσα σε καταιγίδες. Για να δημιουργηθεί, χρειάζεται ισχυρό ανοδικό ρεύμα αέρα, το οποίο μεταφέρει υδρατμούς ψηλά στην ατμόσφαιρα. Εκεί οι υδρατμοί συμπυκνώνονται σε μικροσκοπικά σταγονίδια νερού. Όταν οι θερμοκρασίες είναι αρκετά χαμηλές, τα σταγονίδια παγώνουν και γίνονται σωματίδια πάγου, τα οποία σταδιακά μεγαλώνουν και γίνονται χαλαζόκοκκοι, αναφέρει το The Conversation.
Για να φτάσει το χαλάζι στο έδαφος, πρέπει να συμβούν δύο πράγματα: το ανοδικό ρεύμα να κρατήσει τους χαλαζόκοκκους αρκετά ψηλά ώστε να μεγαλώσουν και, στη συνέχεια, οι ίδιοι να μη λιώσουν τελείως κατά την πτώση τους. Ρόλο παίζει και η διάτμηση του ανέμου, δηλαδή οι αλλαγές στην ταχύτητα ή την κατεύθυνση του ανέμου με το ύψος, επειδή μπορεί να κάνει τις καταιγίδες πιο ισχυρές.
Λιγότερο, αλλά πιο επικίνδυνο
Η κλιματική αλλαγή περιπλέκει αυτή την ισορροπία. Από τη μία πλευρά, η θερμότερη ατμόσφαιρα συγκρατεί περισσότερη υγρασία, η οποία λειτουργεί ως «καύσιμο» για τις καταιγίδες και μπορεί να ενισχύσει τα ανοδικά ρεύματα. Έτσι, ευνοείται ο σχηματισμός μεγαλύτερων χαλαζόκοκκων. Από την άλλη, η ίδια θερμότερη ατμόσφαιρα κάνει το χαλάζι να λιώνει πιο γρήγορα καθώς πέφτει, μειώνοντας την πιθανότητα να φτάσουν μικροί χαλαζόκοκκοι στο έδαφος.
Γι’ αυτό η γενική εκτίμηση των ερευνητών είναι ότι οι χαλαζοπτώσεις μπορεί να γίνουν λιγότερο συχνές σε ορισμένες περιοχές, αλλά πιο επικίνδυνες όταν εκδηλώνονται. Η πρώτη μελέτη χρησιμοποίησε οκτώ κλιματικά μοντέλα και διαφορετικούς δείκτες για να εξετάσει πώς αλλάζουν οι βασικές συνθήκες που ευνοούν το χαλάζι. Τα αποτελέσματα δείχνουν μετατόπιση του κινδύνου προς μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη και μια πιθανή εποχική αλλαγή: λιγότερες συνθήκες χαλαζιού το καλοκαίρι και περισσότερες τον χειμώνα.
Αυτό μπορεί να έχει συνέπειες και για τη γεωργία. Χειμερινές καλλιέργειες, όπως το σιτάρι, θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένο κίνδυνο, ενώ καλοκαιρινές καλλιέργειες, όπως το καλαμπόκι, μπορεί σε ορισμένες περιοχές να δουν μείωση της έκθεσης.
Παρά τις διαφορές τους, οι δύο μελέτες συγκλίνουν σε ένα βασικό συμπέρασμα: σε έναν θερμότερο κόσμο, ο κίνδυνος ζημιών από χαλάζι μπορεί να αυξηθεί, ακόμη κι αν δεν είναι ακόμη σαφές πού ακριβώς θα εκδηλωθεί πιο έντονα. Όσο μεγαλύτερη είναι η υπερθέρμανση, τόσο περισσότερο αυξάνεται και αυτός ο κίνδυνος.
cnn.gr