Τα μεγάλα ποτάμια της Ευρώπης υποχωρούν σε ανησυχητικά επίπεδα, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, στον τουρισμό και στη βιομηχανία.
Ο Ρήνος και ο Δούναβης, δύο από τις σημαντικότερες υδάτινες αρτηρίες της Γηραιάς Ηπείρου, καταγράφουν σε αρκετά σημεία ιστορικά χαμηλές στάθμες, καθώς η ξηρασία, οι υψηλές θερμοκρασίες και η έλλειψη βροχοπτώσεων πιέζουν τις ευρωπαϊκές υποδομές.
Οι συνέπειες είναι ορατές από την Ολλανδία μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα, σε μια περιοχή που αποτελεί βασικό κόμβο οικονομικής δραστηριότητας, εμπορευματικών μεταφορών και ενεργειακής παραγωγής.
Πυρηνικοί σταθμοί σε δοκιμασία
Η ενεργειακή πίεση γίνεται ιδιαίτερα αισθητή στην Ουγγαρία και στη Ρουμανία, όπου η χαμηλή στάθμη του Δούναβη επηρεάζει τη λειτουργία πυρηνικών εγκαταστάσεων που εξαρτώνται από τα νερά του ποταμού για ψύξη.
Στην Ουγγαρία, ο πυρηνικός σταθμός Paks, ηλικίας 44 ετών, άρχισε να μειώνει την παραγωγή του. Ο σταθμός, που καλύπτει σχεδόν το μισό της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, λειτουργούσε με λιγότερο από το 50% της δυναμικότητάς του, ενώ δόθηκε εντολή να τεθεί πλήρως εκτός λειτουργίας.
Η διακοπή ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες, καθώς τα επίπεδα του Δούναβη αναμένεται να παραμείνουν χαμηλά, δυσκολεύοντας την επανεκκίνηση των μονάδων.
Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγκιαρ προειδοποίησε για ενδεχόμενη κατάσταση ενεργειακής κρίσης και ζήτησε συντονισμένες κινήσεις, καθώς και περιορισμό της κατανάλωσης.
Ρουμανία: Εκτός λειτουργίας μονάδα στην Τσερνάβοντα
Στη Ρουμανία, οι αρχές προχώρησαν στην απενεργοποίηση μονάδας του πυρηνικού σταθμού Τσερνάβοντα για λόγους ασφαλείας, ενώ ανακοίνωσαν ότι θα ακολουθούσε και δεύτερη μονάδα.
Η κυβέρνηση προειδοποίησε ότι οι δυσκολίες στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε διακοπές ρεύματος διάρκειας μίας έως δύο εβδομάδων.
Η χώρα παραμένει σε κατάσταση ενεργειακής επιφυλακής, ενώ εξετάζεται η ανάγκη στήριξης από γειτονικά κράτη τις ώρες υψηλής ζήτησης.
Παράλληλα, οι ρουμανικές ναυτικές δυνάμεις πραγματοποίησαν ελεγχόμενη έκρηξη για να εκτρέψουν μεγάλο όγκο νερού στον Παλιό Δούναβη και προς τον πυρηνικό σταθμό, ώστε να ενισχυθεί η ψύξη των εγκαταστάσεων.
Ο Δούναβης αποκαλύπτει βράχους, ναυάγια και βόμβες
Η υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη έχει αποκαλύψει εικόνες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σπάνιες.
Ο ποταμός, που διασχίζει δέκα χώρες, έφερε στην επιφάνεια βράχους, παλιά ναυάγια, βόμβα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και λείψανα από αρχαίο μαλλιαρό μαμούθ.
Στο χωριό Ριάχοβο της βόρειας Βουλγαρίας, κάτοικος εντόπισε οστά του προϊστορικού ζώου στην κοίτη του ποταμού, με ειδικούς από το Περιφερειακό Ιστορικό Μουσείο της Ρούσε να σπεύδουν στο σημείο.
Στη Βουδαπέστη, οι αρχές έκλεισαν τη Γέφυρα της Μαργαρίτας όταν αποκαλύφθηκε βόμβα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στη βάση της, λόγω της υποχώρησης των υδάτων.
Παραλύουν μεταφορές και τουρισμός
Η χαμηλή στάθμη του Δούναβη έχει πλήξει έντονα και τη ναυσιπλοΐα.
Τα κρουαζιερόπλοια στη Βουδαπέστη αναγκάστηκαν να σταματήσουν, ενώ οι κρουαζιέρες αναψυχής ακυρώθηκαν. Παράλληλα, οι δραστηριότητες των φορτηγών πλοίων περιορίστηκαν σημαντικά.
Από τη Σλοβακία και την Ουγγαρία έως τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, τα πλοία δεν μπορούν να ταξιδεύουν πλήρως φορτωμένα και αντιμετωπίζουν μεγάλες καθυστερήσεις.
Στη γέφυρα Βίντιν – Καλαφάτ, που συνδέει τη Βουλγαρία με τη Ρουμανία, εργαζόμενοι στον ποταμό ανέφεραν ότι έχασαν την εργασία τους επειδή τα σκάφη παρέμειναν ακινητοποιημένα.
«Ποτέ πριν δεν έχει ξεραθεί τόσο πολύ», δήλωσε ο ψαράς Ρόσεν Ντόμπρεφ, σημειώνοντας ότι η υποχώρηση των υδάτων ήταν τόσο μεγάλη ώστε μπορούσε κάποιος να περπατήσει προς τη ρουμανική πλευρά.
Ο Ρήνος κοντά σε ιστορικά χαμηλά
Σοβαρά προβλήματα καταγράφονται και στον Ρήνο, έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαδρόμους της Ευρώπης.
Στη Γερμανία, η στάθμη του ποταμού υποχώρησε κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με τα πλοία να αναγκάζονται να περιορίζουν τα φορτία τους περίπου στο 20% της κανονικής χωρητικότητάς τους.
Ο Ρήνος αποτελεί βασική διαδρομή για τη μεταφορά χημικών προϊόντων, σιτηρών, ορυκτών, άνθρακα και πετρελαϊκών προϊόντων.
Η μειωμένη δυνατότητα μεταφοράς αυξάνει το κόστος και προκαλεί νέες πιέσεις στις επιχειρήσεις.
Στο σημείο Κάουμπ, κρίσιμο πέρασμα για φορτία προς τη νότια Γερμανία και την Ελβετία, η στάθμη έφτασε τα 25 εκατοστά. Περαιτέρω πτώση στα 24 εκατοστά θα αποτελούσε το χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη των καταγραφών το 1880.
Ιστορικό χαμηλό στην Ολλανδία
Στην Ολλανδία, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι η στάθμη του Ρήνου στο σημείο εισόδου του στη χώρα έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί.
Η χώρα αντιμετωπίζει επίσημα αναγνωρισμένη έλλειψη νερού από τα μέσα Ιουλίου, ενώ οι περιφέρειες έχουν λάβει μέτρα για δικαιότερη κατανομή των υδάτινων πόρων.
Οι περιορισμοί επηρεάζουν κυρίως την αγροτική παραγωγή, ενώ η ναυσιπλοΐα επιβαρύνεται από καθυστερήσεις και περιορισμούς στη χρήση υδατοφρακτών.
Η κλιματική κρίση πιέζει τις υποδομές
Η σημερινή κατάσταση αποκαλύπτει πόσο ευάλωτες είναι πολλές ευρωπαϊκές υποδομές απέναντι σε συνθήκες που πλέον γίνονται συχνότερες.
Υψηλές θερμοκρασίες, μειωμένες βροχοπτώσεις και παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας αυξάνουν την εξάτμιση και μειώνουν τις ροές των ποταμών.
Στον Ρήνο, η περιορισμένη χιονόπτωση και η μικρότερη τήξη χιονιού και παγετώνων στις Άλπεις έχουν μειώσει την παροχή νερού στο τέλος του καλοκαιριού.
Οι επιπτώσεις έρχονται μετά τις μεγάλες πυρκαγιές που έπληξαν τη Γαλλία και την Ισπανία, επιβεβαιώνοντας την πίεση που ασκεί η κλιματική αλλαγή στην Ευρώπη.
Η βιομηχανία αναζητά εναλλακτικές λύσεις
Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες προσπαθούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
Η BASF, η οποία το 2018 είχε μειώσει την παραγωγή στο συγκρότημα του Λούντβιχσχαφεν λόγω των χαμηλών υδάτων στον Ρήνο, έχει αναπτύξει εναλλακτικές λύσεις μεταφοράς, αν και με υψηλότερο κόστος.
Εταιρείες ενέργειας αυξάνουν τα αποθέματα καυσίμων, εξετάζουν τη χρήση μικρότερων φορτηγίδων ή τη μεταφορά φορτίων μέσω σιδηροδρόμου.
Ωστόσο, το αυξημένο κόστος μεταφορών και ενέργειας δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, σε μια περίοδο ήδη αυξημένης οικονομικής αβεβαιότητας.
Κάτω από ιστορικά χαμηλά και ο Πάδος
Στην Ιταλία, ο Πάδος συνεχίζει να βρίσκεται κάτω από ιστορικά χαμηλά επίπεδα, προκαλώντας ανησυχίες για την αγροτική άρδευση και τη διείσδυση θαλασσινού νερού στο δέλτα του.
Οι προβλέψεις δεν δείχνουν άμεση βελτίωση, καθώς οι θερμοκρασίες αναμένεται να παραμείνουν υψηλότερες από τα φυσιολογικά επίπεδα, ενώ τα μετεωρολογικά μοντέλα δείχνουν νέες περιόδους υψηλής πίεσης και περιορισμένων βροχοπτώσεων.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, επικαλούμενο τον οικονομολόγο Κάρστεν Μπρζέσκι, «η ζέστη και η ξηρασία αποτελούν έναν νέο κίνδυνο για την ανάπτυξη».
Η υποχώρηση των ποταμών δεν είναι πλέον μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα. Μετατρέπεται σε οικονομικό, ενεργειακό και βιομηχανικό πρόβλημα για την Ευρώπη, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις μιας ηπείρου που θερμαίνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη στον κόσμο.
newsbeast.gr