Το κόστος για τη σωστή και ασφαλή εγκατάσταση του συστήματος δεξαμενών και πυρασφάλειας στο υπόγειο του εργοστασίου της μπισκοτοβιομηχανίας Βιολάντα στα Τρίκαλα ανερχόταν σε 32.000 ευρώ, (Ναυτεμπορική).
Σύμφωνα με τις δικαστικές και αστυνομικές έρευνες που ακολούθησαν τη φονική έκρηξη: Το συγκεκριμένο κονδύλι «κόπηκε» από τη διοίκηση της εταιρείας καθώς κρίθηκε υπερβολικά υψηλό, με αποτέλεσμα να ζητηθεί χαμηλότερη προσφορά, (Έθνος).
Κάνοντας μια αναδρομή στα εργατικά «ατυχήματα» που συνέβησαν στη χώρα μας, προσπαθεί ο ερευνητής να ανιχνεύσει τα αίτια και τις αφορμές. Συνέβησαν λόγω πλημμελούς εργασίας των εργαζομένων και έτσι «έφαγαν» το κεφάλι τους? Μήπως κάπνιζαν κρυφά σε χώρους που δεν έπρεπε? Μήπως δεν φορούσαν τα ατομικά μέτρα προστασίας (κράνη, μπότες, κά) που τους είχε χορηγήσει η επιχείρηση? Μήπως έφταιγε το κακό τους ριζικό, το κάρμα ή το μεταφυσικό που τόσο καλλιεργείται ότι τόσο ήταν το καντήλι τους? Ή το εξοργιστικό τους «πήρε ο Θεός κοντά τους», τελικά μόνο τους εργάτες και τις εργάτριες παίρνει επιλεκτικά αφήνοντας τους βιομήχανους να ζήσουν ώστε όταν φύγουν φυσιολογικά, να πάνε στην κόλαση?
Τα συνήθη αίτια αυτών των ατυχημάτων / εγκλημάτων είναι: α) Διαρροές αερίων / υγρών καυσίμων: Συχνή συγκέντρωση εύφλεκτων αερίων (π.χ. προπάνιο, φυσικό αέριο) σε κλειστούς βιομηχανικούς χώρους, β) Πλημμελής συντήρηση: Παράλειψη περιοδικών ελέγχων σε πιεστικά δοχεία, καζάνια και δεξαμενές, γ) Απουσία συστημάτων ανίχνευσης: Έλλειψη αυτόματων συστημάτων ειδοποίησης για διαφυγή εκρηκτικών μειγμάτων.
Το 2026 που ακόμη τρέχει, δύο μεγάλα δυστυχήματα συντάραξαν (δυστυχώς για λίγο) την ελληνική κοινωνία:
- Εργοστάσιο «Βιολάντα» στα Τρίκαλα (2026):Το δυστύχημα αυτό (το οποίο τελικά στοίχισε τη ζωή σε 5 εργαζόμενες γυναίκες) οδήγησε στην προφυλάκιση του ιδιοκτήτη αρχικά, στην αποφυλάκιση υπό όρους τώρα. Ο εισαγγελέας αναβάθμισε τις κατηγορίες σε κακουργηματική εμπρησμό και έκρηξη με ενδεχόμενο δόλο, που επισύρουν ποινή έως και ισόβια κάθειρξη. Η δίκη εκκρεμεί.
- Εργοστάσιο ξυδιού «ACETO E VINO» (2026):Αμέσως μετά την έκρηξη συνελήφθησαν 3 άτομα (ανάμεσά τους ο ιδιοκτήτης) στο πλαίσιο του αυτοφώρου, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για ανθρωποκτονία από αμέλεια. Η υπόθεση βρίσκεται στη φάση της ανάκρισης.
- Εργοστάσιο ΕΛΤΕΚ στα Γρεβενά (2022):Η δίκη για τους 3 νεκρούς εργάτες ξεκίνησε να εκδικάζεται τον Μάιο του 2026 στο Μονομελές Εφετείο Δυτικής Μακεδονίας στην Κοζάνη. Κατηγορούμενοι είναι 3 υπεύθυνοι της εταιρείας για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή.
Η δικαστική διαδικασία είναι σε εξέλιξη με τους υπεύθυνους να λογοδοτήσουν, θα λογοδοτήσουν? Το παρελθόν δεν προδικάζει για δικαιοσύνη. Ας ανατρέξουμε στα μεγάλα δυστυχήματα του παρελθόντος.
- Διυλιστήρια Πετρόλα (1992):Παρά τους 14 νεκρούς εργάτες, η αστική δικαιοσύνη της εποχής δεν επέβαλε καμία ουσιαστική ποινή φυλάκισης στα διευθυντικά στελέχη ή στους ιδιοκτήτες της οικογένειας Λάτση. Οι όποιες πρωτόδικες ποινές επιβλήθηκαν σε χαμηλόβαθμα στελέχη ήταν εξαγοράσιμες, προκαλώντας τότε την έντονη αντίδραση των συνδικάτων για «δικαστική ασυλία».
- Πυρκάλ στο Λαύριο (1985):Στις περισσότερες αντίστοιχες περιπτώσεις κρατικών αμυντικών βιομηχανιών της περιόδου εκείνης, οι ευθύνες αποδόθηκαν σε «τυχαία τεχνικά συμβάντα» ή σε αμέλεια των ίδιων των χειριστών, με αποτέλεσμα οι δικαστικές διώξεις εναντίον της διοίκησης να καταλήξουν σε πλήρη απαλλαγή ή παραγραφή των αδικημάτων.
Κανείς δεν διώχτηκε στο παρελθόν. Κανείς από τα μεγαλοστελέχη ή τους θεσμικούς ιθύνοντες δεν ένοιωσαν την ανάγκη να απολογηθούν. Οι ερινύες δεν ήλθαν ποτέ στο μαξιλάρι τους. Αναλώσιμοι οι εργάτες και οι εργάτριες των επιχειρήσεών τους. Παράπλευρες απώλειες στο όνομα της οικονομικής ανάπτυξης. Οι φίλα προσκείμενοι τους κλείνουν πονηρά το μάτι, ότι «δεν τρέχει τίποτα» , βάζοντας και χειροκροτητές στο παιγνίδι !
Τύψεις? Μάλλον όχι. Το χρήμα δεν έχει μάθει να έχει τύψεις. Βέβαια αντιπαραδείγματα υπάρχουν. Λίγα αλλά υπάρχουν . Γνωρίζετε τον Παντελή Σφηνιά? Αν όχι να υπενθυμίσουμε την τραγωδία του «Εξπρές Σάμινα».
Η απουσία πραγματικού ελέγχου, από κρατικούς φορείς μεγιστοποιεί την ασυδοσία! Αλλά και η απουσία στοιχειώδους ενσυναίσθησης από τους υπογράφοντες τις μελέτες (τότε δεν είχε εφευρεθεί η έννοια), δημιούργησαν ένα πραγματικά εκρηκτικό μίγμα που οδήγησε αυτές τις εργάτριες στο μοιραίο. Όχι δεν ήταν «άτυχες», απλά ήταν αναλώσιμες. Άτυχος ήταν ο ιδιοκτήτης που βρέθηκε για λίγο πίσω από τα κάγκελα , ενώ έπρεπε να τον χειροκροτούν σε κάθε του βήμα.
Αιδώς, αιδώς, αιδώς.
Βασίλειος Παππάς