Η τραγωδία των δύο δεκαεπτάχρονων.
«Όταν η αποτυχία στις εξετάσεις γίνεται ζήτημα ζωής ή θανάτου» και όταν «η νέα γένια βιώνει το μέλλον ως απειλή και όχι ως υπόσχεση».
Με αφορμή μιας άκρως ενδιαφέρουσας και επίκαιρης δημοσίευσης του Ιατρικού Συλλόγου Τρικάλων την οποία αναρτώ και σας προσκαλώ να την διαβάσετε, αναρτώ και ένα άρθρο που δημοσίευσα το 2013 και το οποίο γράφτηκε με αφορμή τις τότε δραματικές εξελίξεις των μνημονίων και της φτωχοποίησης της χώρας.
Οι αφορμές μπορεί σε πρώτη ματιά να φαίνονται διαφορετικές, δεν είναι όμως έτσι.
«Μάθε παιδί μου να ζεις….»
Τετάρτη, 26 Ιούνιος 2013 12:49
Πρέπει να καταργηθούν οι εισαγωγικές εξετάσεις ;
Αφορμή για το εν λόγω θέμα έλαβα από την πρόσφατη περιπέτεια στον χώρο της εκπαίδευσης. Η κρίση θέτει ερωτήματα και προβληματισμούς. Θέτει ερωτήματα ιδεολογικά, πολιτικά, οικονομικά, παραγωγικά, οργανωτικά …. έως και ζητήματα κοινωνικής και ατομικής συγκρότησης.
Τα διάφορα πως και γιατί;
Είναι εύλογο να διερωτηθούμε πως είναι δυνατόν μια κοινωνία που μεγάλο ποσοστό της
– από τα υψηλοτέρα αν όχι το υψηλότερο στον κόσμο- είναι εκπαιδευμένο έως την
βαθμίδα των μεταπτυχιακών και διδακτορικών , να οδηγείται στην καταστροφή και στην
απαξία και να μην αντιδρά;
Γιατί οι πολιτικοί μας – που στην συντριπτική πλειοψηφία είναι άρτια εκπαιδευμένοι –
δεν αντελήφθησαν ή δεν θέλησαν να αντιληφθούν ότι την τελευταία τουλάχιστον δεκαετία
αποδιοργανώνεται η παραγωγική βάση της χώρας;
Γιατί οι οικονομολόγοι μας, με διδακτορικά, δεν κατάλαβαν ότι με το μνημόνιο, με το ΣΟΚ, με την ραγδαία εσωτερική υποτίμηση, θα καταστραφεί και ότι υπήρχε;
Γιατί ο πνευματικός μας κόσμος, με το μεγάλο και καθοδηγητικό βάρος της γνώμης που διαθέτει, με την απραξία του νομιμοποίησε την λογική της πάσης θυσίας…που έκανε βιώσιμο το δόγμα του ΣΟΚ και οδήγησε μια κοινωνία να μην έχει όνειρα, χωρίς ελπίδα;
Γιατί δεν φοβάται κανείς, ότι το επόμενο στάδιο είναι η ηθική απαξία και ο βανδαλισμός;
Γιατί τέλος η περιούσια και άρτια εκπαιδευμένη αστική τάξη της χώρας εξακολουθεί να
μην έχει Πατρίδα;
Πολλά ¨γιατί ¨ θα μπορούσα να γράψω. Αυτά όμως φτάνουν. Ο αναγνώστης θα
συμπληρώσει το κενό στην σκέψη του.
Ποια είναι όμως τα βαθύτερα αίτια αυτού του φαινόμενου, τι πρέπει να διορθώσουμε;
Η Ελλάδα ήταν από πλευράς δεικτών στην πρώτη λίστα των χωρών του κόσμου.
Γνώση έχουμε, χρήματα έστω και δανεικά είχαμε. Τι δεν έχουμε όμως, τι μας εμπόδιζε να δημιουργήσουμε ένα κράτος κατά τον Αριστοτέλη ¨αυτάρκειας των πολιτών¨; Μήπως
δεν έχουμε αυτοεπίγνωση, έλεγχο των παρορμήσεων, επιμονή, ζήλο και αυτοενεργοποίηση, συναίσθηση και κοινωνική προσαρμοστικότητα, αλτρουισμό η συμπόνια, βούληση;
Μήπως το βαθύτερο πρόβλημα μας είναι η παιδεία;
Η παιδεία οδηγεί στην νοημοσύνη. Η νοημοσύνη δεν είναι κάτι απλό που έχει μόνο σχέση με την γνώση.
Η νοημοσύνη συντίθεται από το άθροισμα της λογικής νοημοσύνης –το περίφημο και
πασίγνωστο IQκαι την συναισθηματική νοημοσύνη –το γενικώς άγνωστο EQ.
To ΙQ, το γνωστικό και αριθμητικό κομμάτι της λογικής είναι γνωστό και δεν χρειάζεται περαιτέρω ορισμό. IQ έχουμε και μπορούμε να υπερηφανευόμαστε γι’ αυτό. Αυτό όμως αρκεί να καθορίσει την μοίρα μας; Γιατί άνθρωποι με ανεπτυγμένο IQ χύνουν την καρδάρα με το γάλα; Οι αντιλήψεις μας για την ανθρώπινη νοημοσύνη είναι αρκετά περιορισμένες, επειδή αγνοούν ένα καίριο πεδίο ικανοτήτων που παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη ζωή.
Πρωτοποριακές έρευνες για τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη συμπεριφορά, καταλήγουν σε νευροεπιστημονικές ανακαλύψεις γύρω από τα συναισθήματα και αναδεικνύουν τους παράγοντες που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ευημερία των ατόμων. Οι παράγοντες αυτοί -η αυτοεπίγνωση, ο έλεγχος των παρορμήσεων, η επιμονή, ο ζήλος και η αυτοενεργοποίηση, η ενσυναίσθηση και η κοινωνική προσαρμοστικότητα, οαλτρουισμός η συμπόνια και η βούληση και το πάθος – συγκροτούν ένα εντελώς διαφορετικό είδος ευφυΐας: τη συναισθηματική νοημοσύνη. (EQ)
H συναισθηματική νοημοσύνη ή νοημοσύνη της καρδιάς , αντιπροσωπεύει μια νέα
αντίληψη επιτυχίας και ένα σπουδαίο σχέδιο ζωής. Είναι το κύριο χαρακτηριστικό των
ανθρώπων που διαπρέπουν στην κοινωνική σφαίρα, οικοδομούν υγιείς διαπροσωπικές
σχέσεις, πετυχαίνουν στο χώρο της εργασίας. Έχει αποδειχθεί ότι ένας εργαζόμενος
προσλαμβάνεται για το IQ του και διατηρείται στην εργασία του για το EQ του . Είναι η
ξεχωριστή σφραγίδα ποιότητας που σηματοδοτεί την πρόοδο του ανθρώπινου είδους
Η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να διδαχθεί και μάλιστα από πολύ μικρή ηλικία. Η
συναισθηματική εκπαίδευση τρέφει και ενδυναμώνει τον άνθρωπο, εξοπλίζοντάς τον με
τις δεξιότητες που του είναι απαραίτητες για να αντιμετωπίσει κάθε πρόβλημα στη ζωή
του. Η παράλληλη συνύπαρξη-ανάπτυξη και των δυο προσδίδει παιδεία – νοημοσύνη ,
δημιουργεί έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο και συνεπώς σωστό πολίτη . Ο ευλογημένος
τόπος που ζούμε , η ιστορία μας , οι παραδόσεις μας , ο οικογενειακός και συγγενικός
σύνδεσμος μας προικίζουν και δημιουργούν προϋποθέσεις για ένα καλό επίπεδο
ισορροπίας γνωστικής και συναισθηματικής νοημοσύνης . Οι συμπληγάδες όμως , που το
κράτος που δημιουργήσαμε , βάζει στην ζωή μας ( η αναξιοκρατία ,η ρουσφετολογία , η
μη εφαρμογή των νόμων –αδικία , η κατ επίφαση λειτουργία της δημοκρατίας κ.λ.π ) , τα
πρότυπα και κυρίως η έλλειψη ουσιαστικής παιδείας με την οποία θα μπορούσαμε να
ζυγίσουμε , να εκτιμήσουμε και να επιλέξουμε όχι το στενό και ιδιοτελές ατομικό όφελος
, αλλά το όφελος (το ατομικό εν τέλει ) αυτό που προκύπτει και εισπράττεται από την
εύρυθμη και ανθρώπινη λειτουργία της κοινωνίας . Έτσι η έλλειψη ισορροπίας μεταξύ
λογικής και συναισθηματικής νοημοσύνης μας αφαιρεί την βούληση , το ενδιαφέρον ,
την ενεργοποίηση και εν γένει τα εφόδια να αντιμετωπίσουμε τις πιο πάνω παθογένειες
και αφήνει τα διάφορα πως και γιατί να υπάρχουν και να υπονομεύουν την ισορροπία
μας .
Που είναι προσανατολισμένο το εκπαιδευτικό μας σύστημα ;
Είναι πανθομολογούμενο ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι προσανατολισμένο στο
IQ . Και ένας λόγος είναι γιατί αυτό μπορεί να βαθμολογηθεί έστω και παπαγαλίζοντας .
Παρέχει κυρίως γνωστικό αντικείμενο , εκπαίδευση και όχι παιδεία . Δημιουργεί ένα
ανταγωνιστικό περιβάλλον εντός του φυσικού του χώρου (σχολειό) που πριμοδοτείται
από την οικογένεια και την κοινωνία . Αυτό το περιβάλλον ισοπεδώνει κάθε πρόγραμμα
σπουδών για την ενίσχυση της συναισθηματικής νοημοσύνης , του κλειδιού της επιτυχίας
και ευτυχίας . Από το δημοτικό σχολείο τα παιδιά ετοιμάζονται για να γίνουν «γνωστικοί
μαθητές μιας συγκεκριμένης ύλης , έστω παπαγαλίζοντας » . Έτσι δημιουργούνται δυο
ομάδες ανθρώπων . Η πρώτη ομάδα – θεωρώ πλειοψηφία ανεξαρτήτως τελικής επίδοσης
– που χάνει τα οφέλη και τα εφόδια της παιδικής και εφηβικής ζωής και η μικρότερη
ομάδα που δεν ακολουθεί αλλά φέρει το στίγμα του αποτυχημένου . Και οι δυο κατ’ ουσία
χάνουν το τραίνο της ζωής .
Τι πρέπει να γίνει; Ο προσανατολισμός της εκπαίδευσης πρέπει να αλλάξει ώστε να παρέχει παιδεία. Για να γίνει αυτό πρέπει να εκλείψει η κύρια αιτία που το εκτρέπει. Πρέπει να καταργηθούν οι εισαγωγικές εξετάσεις στη τριτοβάθμια εκπαίδευση. H πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση πρέπει να είναι ελεύθερη. Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται εντός αυτής. Ζητήματα όπως ο τρόπος αξιολόγησης και επιλογής μέσα στα ΑΕΙ, οι χώροι, το σύστημα και το επιστημονικό δυναμικό που θα απαιτηθεί (υπάρχει αξιόλογο, άρτια εκπαιδευμένο λόγω του υψηλού ανταγωνισμού και έμπειρο δυναμικό που ασχολείται σήμερα στα φροντιστήρια και θα μπορούσε να απορροφηθεί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση), είναι ήσσονος σημασίας συγκριτικά με τα οφέλη του στόχου. Το μείζον είναι ότι τα παιδιά μας μπαίνουν στο στίβο της ενήλικης ζωής ¨παραμορφωμένα¨
Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από άλλους εκπαιδευμένους γιατρούς, ούτε από εκπαιδευμένους μηχανικούς ούτε από γνωστικούς δικηγόρους ,ούτε…ούτε …ούτε .
Τέτοιους και καλύτερους θα βγάζει και χωρίς εισαγωγικές εξετάσεις. Η Ελλάδα έχει ανάγκη από -όσο το δυνατόν- ευτυχισμένους ανθρώπους. Τότε αυτοί θα είναι ολοκληρωμένοι, δημιουργικοί παραγωγικοί, ευρηματικοί και καινοτόμοι. Τότε θα έχουν την ψυχική δύναμη που ενεργοποιεί και μεγιστοποιεί τις λοιπές δυνάμεις, θα έχουν πάθος και βούληση. Τότε θα θέλουν να είναι και θα είναι σωστοί πολίτες. Αυτοί οι πολίτες θα λύσουν τις παθογένειες και θα αλλάξουν την κοινωνία .
Αν δεν λύσουμε δια μαχαίρας τον γόρδιο δεσμό, θα ασχολούμαστε συνεχώς με τα
διάφορα πως και γιατί…..
Ο Θανάσης Ευαγγελόπουλος είναι πολιτικός μηχανικός, ελεύθερος επαγγελματίας και πρώην Αντιδήμαρχος του Δήμου Τρικκαίων
