-Τι είναι ο καπιταλισμός; Ένα απλό οικονομικό σύστημα ή μήπως και μια δομή κοινωνικής εξουσίας, αλλά και ένας ολόκληρος τρόπος ζωής;
– Γιατί όλοι οι μεγάλοι οικονομολόγοι των τελευταίων δυόμισι αιώνων έχουν προβλέψει την κατάρρευση του καπιταλιστικού συστήματος στο εγγύς μέλλον;
– Ποιες είναι οι “επτά πληγές” του σύγχρονου καπιταλισμού;
– Μήπως η εποχή της πολυκρίσης, στην οποία έχει εισέλθει πλέον η ανθρωπότητα (μιας κρίσης γεωπολιτικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής) σηματοδοτεί την αρχή του τέλους του καπιταλισμού;
– Εάν πράγματι καταρρεύσει το καπιταλιστικό σύστημα, τι είναι αυτό που θα πάρει τη θέση του;
Απαντήσεις στα παραπάνω ενδιαφέροντα ερωτήματα επιχειρεί να δώσει ο οικονομολόγος κ. Δημήτρης Κωνσταντέλλης με το νέο του βιβλίο «Καπιτακλυσμός-Μια Διερεύνηση της Ιδιαιτερότητας και της Βιωσιμότητας του σύγχρονου Καπιταλιστικού συστήματος» (εκδόσεις Παπαζήση), το οποίο παρουσιάστηκε το απόγευμα της Παρασκευής σε εκδήλωση του Βιβλιοπωλείου Τσιοπελάκος στο Δοικητήριο Φυλακών του Μουσείου Τσιτσάνη.
Όπως σημείωσε ο οικονομολόγος κ. Αχιλλέας Μπουρδούβαλος: «Το βιβλίο εξετάζει τον σύγχρονο καπιταλισμό μέσα από την ιστορική εξέλιξη των οικονομικών συστημάτων. Επισημαίνει ότι τα οικονομικά συστήματα δεν είναι στατικά, αλλά μεταβάλλονται ανάλογα με τις τεχνολογικές εξελίξεις, τις κοινωνικές ανάγκες και τις αλλαγές στην παραγωγή. Η Βιομηχανική Επανάσταση αποτέλεσε καθοριστική τομή για τη διαμόρφωση του σύγχρονου καπιταλισμού, ο οποίος στηρίζεται στην ιδιωτική ιδιοκτησία, την αγορά, τη μισθωτή εργασία και την επιδίωξη κέρδους.
Ο «Καπιτακλυσμός» περιγράφει συμβολικά τη συσσώρευση προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα το σύστημα. Οι βασικές «επτά πληγές» είναι η μείωση των ρυθμών ανάπτυξης, η οικονομική ανισότητα, οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις, το υψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, η απόσταση μεταξύ χρηματοοικονομικής και πραγματικής οικονομίας, η συγκέντρωση της οικονομικής ισχύος και η οικονομική διαφθορά. Οι προβληματικές αυτές δεν λειτουργούν ανεξάρτητα, αλλά αλληλοσυνδέονται και ενισχύουν η μία την άλλη.
Παρά τις αντιφάσεις και τις κρίσεις του, ο καπιταλισμός έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα προσαρμοστικός, γεγονός που αποτελεί και το βασικό «αίνιγμά» του. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάζεται και ο «δρόμος του Potlatch», που προτείνει την ενίσχυση της κοινωνικής προσφοράς μέσω κινήτρων, αναγνώρισης και εθελοντικής συνεισφοράς.
Τελικά, ο «Καπιτακλυσμός» δεν σημαίνει απαραίτητα την κατάρρευση του καπιταλισμού, αλλά μπορεί να συμβολίζει τη συσσώρευση αλλαγών και πιέσεων που οδηγούν σε έναν νέο μετασχηματισμό του. Το βασικό ερώτημα είναι ποια μορφή θα πάρει ο καπιταλισμός στο μέλλον και ποιες αλλαγές χρειάζονται ώστε να αντιμετωπιστούν οι αντιφάσεις του και να διαμορφωθεί μια πιο βιώσιμη οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα».
Από την πλευρά του ο φιλόλογος-ιστορικός κ. Κώστας Μιχαλάκης τόνισε: “Είναι ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο διότι περιγράφει στη σύγχρονη εποχή τον καπιταλισμό, τις κρίσεις του, τον τρόπο με τον οποίο κατορθώνει να επιβιώσει, αλλά και τα αδιέξοδά του. Επίσης, ο συγγραφέας τολμά να κάνει μία πρόταση ενώ οι περισσότεροι μένουν στην κριτική ή την περιγραφή. Κάνει μία πρόταση για το πώς θα μπορούσαν να μετριαστούνε οι τεράστιες ανισότητες που δημιουργούνται στον καπιταλισμό, με την οποία άσχετα αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί πρέπει να του πιστώσει το θάρρος και τη ρηξικέλευθη σκέψη. Ακόμα, όμως, κι αν κάποιος θέλει να μελετήσει μόνο τα μικροοικονομικά ή τα μακροοικονομικά της σύγχρονης εποχής μπορεί να πάρει ακόμη και μέρη του βιβλίου και να κάνει ολόκληρη σκέψη πάνω στα προβλήματα που μας απασχολούν”.
Μετά την παρουσίαση του βιβλίου ακολούθησε διάλογος του συγγραφέα με το κοινό.
