Όταν τα Τρίκαλα αδελφοποιήθηκαν με τη Τουσόν της Αριζόνας το 1949

Ελάχιστα γνωστό είναι το γεγονός ότι η τιμή για την πρώτη αδελφοποίηση όπως καλείται στις ημέρες μας, ελληνικής με ξένη πόλη, ανήκει στα Τρίκαλα. Η ελληνική πόλη υιοθετήθηκε, κατά την έκφραση της εποχής, από την πόλη Τούσον της πολιτείας Αριζόνας των Ηνωμένων Πολιτειών πριν από 70 χρόνια το 1949!
Στο πλαίσιο των σχέσεων ανέπτυσσε η Ελλάδα με την Αμερική και της βοήθειας που παραχωρούσε η τελευταία, η Δημοτική Αρχή της 32ης μεγαλύτερης πόλης των ΗΠΑ εξέφρασε την επιθυμία να αδελφοποιηθεί με την ελληνική της δυτικής Θεσσαλίας. Τα Τρίκαλα προκρίθηκαν ως στρατηγικό σημείο της χώρας που έπρεπε να γίνει «ο ομφαλός της ησυχίας και της ασφάλειας όλης της Ελλάδος».
Η συνέχεια δόθηκε όταν επισκέφτηκε επισήμως την Αμερική ο πρώην πρωθυπουργός και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Τσαλδάρης (1884-1970). Τον συνόδευε ο πρώην δημοσιογράφος και πληρεξούσιος υπουργός – πρεσβευτής στην Ουάσινγκτον Βασίλειος Δενδραμής (1883-1956). Ήταν Οκτώβριος του 1949 όταν πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις στο Τούσον, παρουσία του Κ. Τσαλδάρη, και στα Τρίκαλα παρουσία του γνωστού για τον ρόλο που διαδραμάτισε στα ελληνικά πράγματα στρατηγού Τζέιμς Βαν Φλιτ (1892-1992).

Δήμαρχος Τρικάλων (1946-1950) ήταν ο Ηρακλής Ρέτος και δήμαρχος του Τούσον (1947-1950) ο Ελμπερτ Τόμσον Χιούστον (Elbert Thompson Houston). Πίσω από την υπόθεση της αδελφοποίησης των Τρικάλων με την Τούσον υπήρχε και μια πανίσχυρη Αμερικανίδα η Ισαβέλα Σελμς Φέργκιουσον Γκρίνγουεϊ Κινγκ (Isabella Selmes Ferguson Greenway King, 1886-1953). Η πρώτη Αμερικανίδα βουλευτής της πολιτείας της Αριζόνα και κουμπάρα του Φράνκλιν Ρούσβελτ (1882-1945) στον γάμο του με την ακτιβίστρια και πέμπτη εξαδέλφη του Ελεονώρα Ρούσβελτ (1884-1962). Η Ισαβέλα Κινγκ σπούδασε στη Νέα Υόρκη, παντρεύτηκε τρεις φορές και συχνά έδειξε τις ικανότητές της στις αποδοτικές επενδύσεις αλλά και στις κοινωνικές δράσεις. Δημοκρατική στις πεποιθήσεις, ήταν ασυμβίβαστη και έτρεφε θερμά συναισθήματα για τη χώρα μας.
Ταυτοχρόνως, λοιπόν, στις δύο πόλεις έγιναν επίσημες τελετές, στις οποίες κυριαρχούσε το μήνυμα του Έλληνα βασιλιά Παύλου που έκανε λόγο για σφυρηλάτημα των σχέσεων των δύο λαών και απόδειξη πραγματικών δημοκρατικών ιδεών και ανθρώπινων ιδανικών. Η υποδοχή που επιφύλαξαν οι Αρχές στους Έλληνες επισκέπτες ήταν ιδιαίτερα θερμή, ενώ το ίδιο συνέβη και στα Τρίκαλα. Πραγματοποιήθηκε δοξολογία από τον μητροπολίτη Χερουβείμ (Άννινος), παρουσία των υπουργών Στρατιωτικών Παναγιώτη Κανελλόπουλου, Δικαιοσύνης Ε. Μελά και Υγιεινής Κωνσταντίνου Ροδόπουλου.
Σε αμφότερες τις εκδηλώσεις ακούστηκαν στοιχεία για τις συμφορές που είχαν πλήξει τη χώρα λόγω της συμμοριακής δράσης. Τα αποτελέσματα της αδελφοποίησης ήταν πλούσια, αν λάβουμε υπόψη ότι ακόμη και παιδιά από τα Τρίκαλα σπούδασαν με υποτροφία στο πανεπιστήμιο της Αριζόνας.
Φαίνεται δε πως ψυχή της προσπάθειας ήταν ο δήμαρχος του Τούσον, ο οποίος όμως έφυγε από τη ζωή το 1950, όντας εν ενεργεία δήμαρχος, και οι σχέσεις δεν φαίνεται ότι είχαν περαιτέρω συνέχεια. Ο Ηλίας Βενέζης μάς άφησε σπουδαίες πληροφορίες για τα πρόσωπα και το περιεχόμενο της αδελφοποίησης των Τρικάλων – Τούσον. Όπως, π.χ., ότι ο δήμαρχος του Τούσον ήταν μηχανικός αμαξοστοιχίας της Εταιρείας Μεταφορών Νότιου Ειρηνικού.

Λειτουργώντας ως απεσταλμένος του Αθηναϊκού Τύπου, παρέμεινε επί μία εβδομάδα στο Τούσον, απ’ όπου και έστελνε τις ανταποκρίσεις του, οι οποίες καταλάμβαναν πεντάστηλα στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Περιέγραφε την πόλη ως ηλιόλουστη, κυκλωμένη από βουνά, με αρμονία και κίνηση που του θύμιζε τα βουνά των Αθηνών. Όπως ανέφερε, ο σκοπός της αδελφοποίησης ήταν κυρίως ηθικός, δηλαδή άνθρωποι να γνωρίσουν ανθρώπους και να συνεννοηθούν μεταξύ τους.
Εξάλλου, ήταν τόσο μακριά η Αριζόνα ώστε οι κάτοικοί της ήξεραν λίγα για τη Νέα Υόρκη, όχι για τα Τρίκαλα. Ήθελαν, ωστόσο, να ανταλλάξουν εμπειρίες, να συνδεθούν επιστήμονες με επιστήμονες, παιδιά με παιδιά.

  • Το κείμενο φιλοξενήθηκε στο «Enjoy» της Κυριακάτικης Δημοκρατίας