Δημ. Κουρέτας: Αποκατάσταση και ανάδειξη με σεβασμό στην ιστορία
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας προχωρά σε μιας τεράστιας έκτασης και σημασίας παρέμβαση για την αρχιτεκτονική, στατική αποκατάσταση και δημιουργία μόνιμης έκθεσης, του τεμένους του Οσμάν Σάχ ή Κουρσούμ τζαμί -Μολυβένιο τζαμί, που βρίσκεται στην άκρη της πόλης των Τρικάλων, στον οδό Καρδίτσας, νότια των φυλακών και του ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
Το τέμενος είναι ένα από τα 79 τζαμιά και το μοναδικό που σώζεται σε ελληνικό έδαφος που έχτισε ο ονομαστός αρχιτέκτονας του 16ου αιώνα Σινάν (Koca mimar Sinan). Η ακριβής χρονολογία ανέγερσης του τζαμιού είναι άγνωστη, αφού δεν διασώθηκε κάποια ιδρυτική επιγραφή, αλλά πιθανολογείται όμως ότι χτίστηκε δέκα χρόνια περίπου πριν από το θάνατο του Οσμάν Σάχ, ο οποίος τάφηκε στον γειτονικό μαυσωλείο το 1567.
Ο Περιφερειάρχης κ. Κουρέτας υπέγραψε την ένταξη του έργου «ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΙΜΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ Η/Μ ΚΑΙ ΦΩΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΔΕΙΞΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΟΣΜΑΝ ΣΑΧ ΤΡΙΚΑΛΩΝ (ΤΕΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΜΑΥΣΩΛΕΙΟ ΟΣΜΑΝ ΣΑΧ)» στο Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» και στην Προτεραιότητα «Υποδομές ενίσχυσης της Κοινωνικής Συνοχής για χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη». Η πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, με Π/Υ 1.944.901,33 €. Δικαιούχος του έργου θα είναι η Εφορεία Αρχαιοτήτων Τρικάλων.
Η χρηματοδότηση με 2 εκατ. ευρώ θα συμβάλει στην ανάδειξη του τεμένους και του μαυσωλείου αφού προβλέπεται μεταξύ άλλων να γίνουν καθαιρέσεις νεότερων δαπέδων, επιχρισμάτων, αρμολογημάτων και σύγχρονων επεμβάσεων, κατασκευή αποστραγγιστικής τάφρου, προστασία με δημιουργία ανεμοφράκτη από υαλοπίνακες στην είσοδο του τεμένους, ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις στα δύο μνημεία, εγκατάσταση μέσων πυροπροστασίας και πυρασφάλειας. Προβλέπεται επίσης αποκατάσταση κελύφους, ενίσχυση θραυσμένων στοιχείων στις τοιχοποιίες και αποκατάσταση / συμπλήρωση λίθινων πλαισίων από μάρμαρο, κατασκευές περίδεσης τυμπάνου του θόλου του τεμένους και του κατακόρυφου φορέα του μιναρέ, αποκατάσταση μέρους του χρωματικού διακόσμου στο εσωτερικό του τεμένους, κατασκευή ξύλινης στέγης στον μιναρέ και ξύλινο δάπεδο στην πλατφόρμα πρόσβασης ΑΜΕΑ στο Μαυσωλείο.
Θα υπάρξει εκπόνηση μελέτης συντήρησης λίθινων αρχιτεκτονικών στοιχείων, γύψινων διακοσμητικών στοιχείων και κινητών εκθεμάτων, εργασίες συντήρησης – συμπλήρωσης φθαρμένων λίθων και γλυπτών, γύψινων διακοσμητικών στοιχείων, και εκθεμάτων, υλοποίηση μελέτης ανάταξης του άμβωνα, αλλά και ανάπτυξη, προγραμματισμός και εγκατάσταση διαδραστικών και λοιπών πολυμεσικών εφαρμογών. Ο αρχιτεκτονικός φωτισμός θα είναι εντυπωσιακός για την ανάδειξη των μνημείων και της μόνιμης έκθεσης στο εσωτερικό του τεμένους
Ο Δημήτρης Κουρέτας
«Τα οθωμανικά μνημεία αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και το Μολυβένιο Τζαμί είναι η υπόμνηση ενός μεγάλου μέρους της ιστορίας μας. Θα αποκατασταθεί με σεβασμό στην ιστορική παρουσία του, ώστε να αναδειχθούν τα αρχιτεκτονικά και κατασκευαστικά του χαρακτηριστικά, η διατήρηση των οποίων εμπλουτίζει την ιστορική φυσιογνωμία των Τρικάλων» δήλωσε ο Περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας.
Το Οθωμανικό συγκρότημα
Χτισμένο στις όχθες του ποταμού Ληθαίου το τέμενος περιβαλλόταν από τα άλλα ιδρύματα που έχτισε ο Οσμάν Σάχ, όπως το πτωχοκομείο, το σχολείο, ο μεντρεσές, το χάνι κ. ά. Από τα κτίσματα αυτά σήμερα σώζεται μόνο το τέμενος και ο τουρμπές (μαυσωλείο) στο οποίο ετάφη ο Οσμάν Σάχ. Το τέμενος αποτελείται από μια τετράγωνη αίθουσα προσευχής που καλύπτεται με πελώριο ημισφαιρικό θόλο. Η κατεστραμμένη παλιότερα στοά (revak) στην πρόσοψη, αναστηλώθηκε.
Στη βορειοδυτική γωνία του τεμένους σώζεται ο ασκεπής μιναρές του. Ο τουρμπές (μαυσωλείο) του Οσμάν Σάχ, στα νότια του τεμένους, είναι ένα οκταγωνικής κάτοψης κτίσμα που καλύπτεται με ημισφαιρικό θόλο. Σήμερα στο εσωτερικό του τουρμπέ φυλάσσονται αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής.
Μετά την αποκατάσταση, ο χώρος προορίζεται για φιλοξενία μικρών εκθέσεων και εκδηλώσεων, συνάδοντας με τον πολιτιστικό χαρακτήρα του μνημείου.