Ενδιαφέρον πολιτιστικό και ορειβατικό-πεζοπορικό ταξίδι πραγματοποίησε από 13 έως 20 Μαϊου 2026 ο γράφων, μέλος του Συλλόγου Πεζοπορίας Ορειβασίας Τρικάλων στην Σκωτία με την συντροφιά του συνοδοιπόρου φίλου του Ανδρέα Αναγνωστόπουλου από το Αίγιον Αχαϊας.
Το ταξίδι στην υπέροχη αυτή χώρα (το δεύτερο για τον γράφοντα) είχε ως σκοπό αφενός την γνωριμία με τον πολιτισμό και την Ιστορία της και αφετέρου την ανάβαση στο όρος Μπεν Νέβις (Ben Nevis) το υψηλότερο βουνό της Βρετανίας (υψ. 1345μ.) και τετραήμερη διάσχιση των Χάϊλαντς (Heighlands) τουτέστιν τα βορειότερα και ορεινότερα μέρη της Σκωτίας, πατρίδα των περίφημων γενναίων Χαϊλάντερς. Στα χάϊλαντς κάθε Μάϊο συγκεντρώνονται χιλιάδες πεζοπόροι από όλον τον κόσμο, κυρίως Ευρωπαϊοι για πεζοπορία έως 6 ημερών για την πλήρη διάσχισή τους, ακολουθώντας τον περίφημο Δρόμο των Δυτικών Χάϊλαντς (West Highlands Way) στα δυτικά της Σκωτίας. Η West Highlands Way έχει συνολικό μήκος 151 χιλιόμετρα με εκκίνηση την κωμόπολη Φορτ Ουίλιαμ μέχρι την κωμόπολη Μιλνγκάβι, κοντά στην Γλασκώβη. Μπορεί να γίνει και αντιστρόφως και απαιτεί τουλάχιστον 6 ημέρες πορεία. Εμείς επιλέξαμε να διανύσουμε σε 4 ημέρες 90 χιλιόμετρα από το Φορτ Ουίλιαμ μέχρι το Ινβεράρναν, κατευθυνόμενοι από βορρά προς νότο. Είναι για ανθρώπους σαν εμάς κάτι σαν τελετουργία, απόδοση τιμής στην Σκωτία και στον Βορρά.
Το ταξίδι άρχισε με προσγείωση το πρωϊνό της 13 Μαϊου στην μεγάλη πρωτεύουσα Εδιμβούργο, πόλη προστατευομένη πολιτιστικώς από την Ουνέσκο λόγω του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα της και της Ιστορίας της. Τα κτίρια του Εδιμβούργου είναι κυρίως τριώροφα με λευκόμαυρη ή λευκοκίτρινη απόχρωση, κτισμένα κολλητά μεταξύ τους για την προστασία από το ψύχος του Βορρά με μαύρες επικλινείς στέγες, όλα περίτεχνης αρχιτεκτονικής. Η πόλη αποτέλεσε γενέτειρα εξόχων ανδρών. Ο κορυφαίος φιλόσοφος Ντέϊβιντ Χιούμ, ο κορυφαίος συγγραφεύς Ουόλτερ Σκοτ, ο μέγας πολιτικός και πρωθυπουργός Πιττ, ο πατέρας του οικονομικού φιλελευθερισμού Άνταμ Σμιθ κ.ά. ήταν από το Εδιμβούργο και αδριάντες αυτών κοσμούν την πόλη. Ακόμη και ο πασίγνωστος ηθοποιός Σων Κόννερυ γεννήθηκε εκεί(στα νιάτα του ήταν γαλατάς). Η πόλη φημίζεται για το Κάστρο του Εδιμβούργου, έδρα των βασιλέων της Σκωτίας από τον 11ο αιώνα μέχρι το 1633, για τους ναούς, όπως ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Γκιλ και την Εθνική Πινακοθήκη όπου εκτίθενται έργα μεγάλων καλλιτεχνών της Σκωτίας με κορυφαίο τον περίφημο Τάγκαρτ. Στο Εθνικό Μουσείο της Σκωτίας παρουσιάζεται η πλούσια Ιστορία της χώρας, την οποία, ως ταξιδευτής του κόσμου, είμαι υποχρεωμένος να παρουσιάσω, φυσικά για όσους ενδιαφέρονται.
Λοιπόν, η χώρα αυτή, πριν ονομασθεί Σκωτία από τον 6ο αιώνα και εντεύθεν, ονομαζόταν από τους Ρωμαίους Καληδονία, Χώρα των Ελευθέρων Ανθρώπων και ήταν το βορειότερο άκρο του τότε γνωστού κόσμου. Οι Ρωμαίοι κατέκτησαν την Βρετανία από τις αρχές του 1ου αιώνα μέχρι περίπου το έτος 400, οπότε εκδιώχθηκαν από Γερμανούς Σάξονες, πλην όμως δεν κατάφεραν ποτέ να νικήσουν τους Πίκτους, άγρια φυλή αιμοποτών, πρώτων κατοίκων της Καληδονίας, οι οποίοι έβαφαν τα σώματα και το πρόσωπά τους ως Ινδιάνοι. Οι επόμενοι κάτοικοι ήταν Κέλτες (Britons), ελθόντες από την Βρετάνη της σημερινής Γαλλίας. Αυτοί ήλθαν στην χώρα πριν τους Ρωμαίους και της έδωσαν το όνομά τους, Βρετανία. Πολλοί Κέλτες εγκαταστάθηκαν στην νότια Σκωτία και στην Ιρλανδία. Στην Σκωτία αναμείχθηκαν με τους Πίκτους και ως πολιτιστικά ανώτεροι τους μετέδωσαν την κελτική γλώσσα, η οποία είναι και σήμερα η μητρική γλώσσα όλων των Σκώτων (οι επιγραφές στην Σκωτία είναι στην αγγλική και κελτική). Κατά τον 8ο αιώνα Πίκτοι και Κέλτες δημιούργησαν το πρώτο βασίλειο της Σκωτίας. Εν τω μεταξύ, στον νότο, κατά τον 6ο αιώνα μια νέα γερμανική φυλή, οι Εγκλαίντερ ή Άγγλες στα σκωτικά, ήλθαν στην Βρετανία, κατήργησαν την Σαξονική Επταρχία και κυριάρχησαν στην χώρα. Σταδιακά οι Englender έγιναν Εnglish (Άγγλοι), έπλασαν την δική τους αγγλική γλώσσα με λατινική γραφή και αποποιήθηκαν τον αρχικό γερμανισμό τους. Η πρώτη αγγλο-σκωτική σύγκρουση έγινε το 685, κατά την οποία οι Σκώτοι απέκρουσαν τους Άγγλους, οι οποίοι επιχείρησαν να κατακτήσουν την Σκωτία. Οι Σκώτοι δέχθηκαν τον Χριστιανισμό τον 6ο αιώνα από Ιρλανδούς-Κέλτες ιεραποστόλους με προεξάρχοντα τον Ιρλανδό μοναχό Κολούμπα. Ζήτησαν όμως από τους Άγγλους πολιτιστική βοήθεια, κυρίως όσον αφορά στην αρχιτεκτονική των ναών (πάντα και παντού στον κόσμο από τα θρησκευτικά κτίρια ξεκίνησε η αρχιτεκτονική). Στο Μουσείο εκτίθενται πολλά θρησκευτικά σύμβολα με την χαρακτηριστική μαύρη πέτρα της Σκωτίας. Κατά τον 9ο αιώνα πολλοί Σκανδιναβοί Βίκιγκς εγκαταστάθηκαν στην Αγγλία και Σκωτία και μεταξύ 1066-1260 πολλοί Νορμανδοί συνοδευόμενοι από Γάλλους εγκαταστάθηκαν στον Νότο, προερχόμενοι από την νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας από τον περίφημο Γουλιέλμο τον Κατακτητή (1066, Μάχη του Χάστιγκς). Από τον 6ο αιώνα και μέχρι τον 16ο η Καθολική Εκκλησία της Ρώμης αποτέλεσε ισχυρότατη πολιτική δύναμη σε όλην την Ευρώπη με ισχυρότατη επίδραση στην καθημερινή ζωή των πιστών και η Σκωτία δεν αποτέλεσε εξαίρεση σε μια εποχή που η Εκκλησία και οι ταγοί της εθεωρούντο ως σύνδεσμος με τον ίδιο τον Θεό. Οι καθολικοί Επίσκοποι είχαν στην αρχή πολιτικό, δικαστικό και διοικητικό ρόλο ανώτερο και από τους βασιλείς ακόμη. Στην μεσαιωνική Σκωτία η εξουσία μοιραζόταν ανάμεσα στην Εκκλησία, στους βασιλείς και στους φεουδάρχες γαιοκτήμονες της υπαίθρου μέχρι τα μέσα του 14ου αιώνα, οπότε η Μοναρχία επισκίασε τις άλλες εξουσίες. Το 1124 ο Σκώτος βασιλιάς Δαβίδ 1ος προσκάλεσε στην Σκωτία πολλούς Γάλλους Επισκόπους και Ιππότες και τους έδωσε μεγάλη δύναμη. Αυτή ήταν η πρώτη μεγάλη επήρεια της Γαλλίας στα σκωτικά πράγματα. Ως απάντηση, η αγγλική δυναστεία των Πλανταγενέ (Γαλλο-νορμανδοί βασιλείς απόγονοι του Γουλιέλμου του Κατακτητή) προσπάθησε να κατακτήσει την Σκωτία καθόλον τον 13ο και 14ο αιώνα, πλην όμως το 1314 ο Σκώτος βασιλιάς Ρόμπερτ ο Μπρους κατέσφαξε τους Άγγλους στην Μάχη του Μπάνοκμπερν και τους εξεδίωξε οριστικά από την χώρα. Όλοι έχουμε παρακολουθήσει την περίφημη ταινία Braveheart (Μελ Γκίμπσον) όπου φαίνεται ο ρόλος και ο ηρωϊσμός του Σκώτου πατριώτη William Wallace, αγωνιστή εναντίον των Άγγλων. Ο Ουίλιαμ νίκησε τον αγγλικό στρατό του βασιλιά Εδουάρδου 1ου (Μακρυπόδη) το 1297 στην μάχη του Στίρλιγκ, ιερός τόπος για τους Σκώτους. Έχασε την μάχη του Φόλκιρκ το 1298. Το 1305 οι Άγγλοι τον συνέλαβαν, τον βασάνισαν και τον εκτέλεσαν. Η τελευταία του λέξη ήταν ”ελευθερία”.
Το στέμμα της Σκωτίας πέρασε στην αρχοντική οικογένεια των Στιούαρτ μέσω της κόρης του Ρόμπερτ του Μπρους Μάρτζορυ. Η δυναστεία των Στιούαρτ κυβέρνησε την Σκωτία για πάνω από 300 χρόνια. Κατά τον 16ο αιώνα οι Στιούαρτ έφεραν στην Σκωτία την τέχνη της Αναγέννησης, όπως φαίνεται από διάφορα αντικείμενα στο μουσείο. Οι πιστοί καθολικοί Στιούαρτ είχαν όμως και πολλές στενές σχέσεις με την Καθολική Γαλλία, παράδοση περασμένων αιώνων. Ο βασιλιάς Ιάκωβος 5ος (1513-1542) ενυμφεύθη μια καθολική Γαλλίδα πριγκίπισσα, την Μαρία ντε Γκιζ και οι δεσμοί Σκωτίας-Γαλλίας έγιναν ισχυρότατοι, πράγμα που παρεκινούσε πάντα τους Αγγλους να τους επιτίθενται. Η δύστυχη κόρη του Ιάκωβου 5ου Μαρία Στιούαρτ (1542-1567) ήταν τυπικά βασίλισσα της Σκωτίας και ζούσε στην Γαλλία. Επέστρεψε το 1541 στην Σκωτία. Η Ελισάβετ η Μεγάλη, βασίλισσα της Αγγλίας την συνέλαβε αφού την παρέδωσαν σε αυτήν Σκώτοι προτεστάντες ευγενείς και την φυλάκισε για 19 χρόνια, χωρίς να ξαναδεί τον γιό της. Εκτελέστηκε το 1567 από την Ελισάβετ κατηγορούμενη για συνομωσία και η τραγική φιγούρα της αποτελεί σημείο αναφοράς για όλους τους Σκώτους. Παρόλα αυτά οι στενές σχέσεις με την Γαλλία δημιούργησαν μια σκωτική εθνική κίνηση εναντίον της Γαλλίας εν όψει του κινδύνου μετατροπής της Σκωτίας σε γαλλική αποικία ή και κτήση. Από την πλευρά της Αγγλίας μια γαλλική Σκωτία με την ίδια την εχθρική Γαλλία απέναντι από τις ακτές της ΗΤΑΝ ΘΑΝΑΣΙΜΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ. Έπρεπε να λάβει τα μέτρα της για να ξεφύγει από αυτήν την τανάλια. Το 1560 έλαβε χώρα η Προτεσταντική Μεταρρύθμιση στην Σκωτία στρεφόμενη εναντίον της Καθολικής Εκκλησίας και της Γαλλίας, προεξάρχοντος του περίφημου θεολόγου Τζων Νοξ. Η Μεταρρύθμιση παρέμεινε σε ισχύ μέχρι το 1690. Σε μια εποχή όμως έντονα θρησκευτική αυτό δεν έμεινε χωρίς επιπτώσεις. Η μεγάλη πλειοψηφία των Σκώτων παρέμεινε και παραμένει ακόμη πιστή στον Καθολικισμό (ίσως για να δείξουν και την αντίθεσή τους στον Άγγλο προτεστάντη, προαιώνιο εχθρό) και μέχρι την Ένωση Αγγλίας-Σκωτίας (1707) έμειναν πιστοί και στους Στιούαρτ. Οι οποίοι Στιούαρτ το 1603 κληρονόμησαν και τον θρόνο της Αγγλίας, εφόσον η Ελισάβετ έμεινε άκληρη και εγκαταστάθηκαν στο Λονδίνο. Η ένωση των στεμμάτων όμως ήταν προσωπική, όχι εθνική. Οι διαφορές Καθολικών-Προτεσταντών με τις διαφορετικές επιδιώξεις εξουσίας δεν άργησαν να φανούν. Το 1638 η Εθνική Συνέλευση στο Λονδίνο (National Covenant) κήρυξε επανάσταση εναντίον των καθολικών βασιλέων Στιούαρτ. Ο βασιλιάς Κάρολος 1ος (1625-1649) ήταν αυταρχικός και πίστευε οτι δεν είχε υποχρέωση να συμβουλεύεται την Βουλή των Κοινοτήτων, βασικό αγγλικό θεσμό της εποχής της Magna Carta στις αρχές του 13ου αιώνα ακόμη. Η επανάσταση εναντίον του αποτέλεσε σημείο καμπής στην αγγλική Ιστορία και οδήγησε στην εκτέλεση του βασιλιά το 1649 σε μια εποχή αγγλικού φοβερού εμφυλίου πολέμου κατά την οποία Άγγλοι προτεστάντες με γερμανική εθνική προέλευση και καθολικοί απόγονοι Νορμανδών και Γάλλων με επίσης διαφορετική εθνική προέλευση αγωνίζοντο για την εξουσία. Ο αρχηγός των επαναστατών προτεστάντης Όλιβερ Κρόμγουελ νίκησε τους καθολικούς, κατήργησε την μοναρχία και κατέλαβε στρατιωτικά την Σκωτία το 1651. Το 1660 με τον θάνατο του Κρόμγουελ η μοναρχία αποκαταστάθηκε με την ανάρρηση στον θρόνο της Βρετανίας του Καρόλου 2ου. Αυτός πέθανε άκληρος και το 1685 ο αδελφός του Ιάκωβος 8ος κληρονόμησε τον θρόνο. Οι Σκώτοι ευγενείς όμως, φοβούμενοι μήπως αποκαταστήσει τον Καθολικισμό τον εξόρισαν στην Γαλλία όπου απέθανε. Έτερο σημείο καμπής στην αγγλο-σκωτική Ιστορία ήταν η πρόσκληση εκ μέρους των προτεσταντών του Ολλανδού πρίγκιπα Γουλιέλμου της Οράγγης να στεφθεί βασιλιάς της Βρετανίας με την σύζυγό του Μαίρη, κόρη του έκπτωτου Καρόλου 2ου. Το 1690 αν και οι προτεστάντες ήταν μειοψηφία στην Σκωτία και ο πληθυσμός αλληλομισούμενος, ο Καθολικισμός ουδέποτε επανήλθε ως πολιτική εξουσία και η δυναστεία των Στιούαρτ εξεμέτρησε το ζην. Το 1701 η αγγλική Εθνοσυνέλευση κάλεσε από την Γερμανία την προτεστάντισσα πριγκίπισσα Άννα του Οίκου του Ανόβερου ως βασίλισσα της Αγγλίας, δεδομένου οτι ο Γουλιέλμος της Οράγγης πέθανε άκληρος και νέα δυναστεία εγκαταστάθηκε στην Βρετανία. Το καίριο και κύριο σημείο καμπής κατόπιν ήταν η Πράξη της Ένωσης των βασιλείων Αγγλίας και Σκωτίας το 1707 η οποία ίδρυσε το ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Οι καθολικοί Σκώτοι εθνικιστές όμως άργησαν να καταθέσουν τα όπλα. Μέχρι το 1747 δυο εξεγέρσεις εθνικιστών καθολικών Σκώτων με το όνομα Ιακωβιστές προσπάθησαν να αποκαταστήσουν τον θρόνο της Σκωτίας, αλλά οι Σκώτοι προτεστάντες και ο βρετανικός στρατός τους κατανίκησαν και το θέμα έκλεισε. Η σκωτική και αγγλική Ιστορία για 300 χρόνια ήταν μια συνεχής διαμάχη καθολικών-προτεσταντών με επίδικο την εξουσία που κατέληξε σε βάρος των καθολικών. Η Ένωση του 1707 από την πλευρά των Άγγλων ήταν το κλείσιμο μιας διαμάχης στο εσωτερικό της όλης Βρετανίας, πράγμα που της επέτρεψε λίγο αργότερα με την βοήθεια της (αγγλικής) Βιομηχανικής Επανάστασης να γίνει η υπερδύναμη όλου του κόσμου και να δημιουργήσει μια αποικιακή αυτοκρατορία στην οποία ”ο ήλιος δεν έδυε ποτέ”, η οποία έληξε το 1960-65. Δεν θα το κατάφερναν χωρίς τους Σκώτους. Από την πλευρά των Σκώτων η Ένωση τους απήλλαξε από τους συνεχείς θρησκευτικούς πολέμους και κυρίως τους βοήθησε να ξεφύγουν από την φτώχεια με την βοήθεια των πλουσιοτέρων Άγγλων. Ας μην ξεχνούμε οτι τα κυριότερα προϊόντα της Σκωτίας (και της επίσης πτωχής Ιρλανδίας) ήταν τα γαλακτοκομικά, το μαλλί, το κάρβουνο, το αλάτι και τα ψάρια, πράγματα ολίγα για την αυτάρκεια ενός αυξανόμενου πληθυσμού. Η Ένωση ήταν μια συμφωνία κυρίων η οποία ΙΣΧΥΕΙ ΑΚΟΜΗ. Πολλοί Σκώτοι επιθυμούν ανεξαρτησία, πλην όμως η πλειοψηφία του σκωτικού λαού παραμένει πιστή στην Ένωση. Ούτως ή άλλως, η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκαθάρισε οτι δεν θα δεχθεί ποτέ ως μέλος της μια ανεξάρτητη Σκωτία και αυτό είναι πολύ σοβαρό. Κατά τους αιώνες που ακολούθησαν και μέχρι το τέλος της Βρετανικής Αποικιοκρατίας το 1965 οι πονηροί Άγγλοι εξάπλωναν την Αυτοκρατορία τους ξοδεύοντας το αίμα γενναίων Σκώτων και Ιρλανδών, οι οποίοι έμειναν στην Ιστορία με το όνομα Wild Geese (Άγριες Χήνες). Οι Σκώτοι πολεμιστές διακρίθηκαν στους πολέμους της Ινδίας (1800 και εντεύθεν), στους Πολέμους των Μπόερς στην Νότια Αφρική (1899-1901), στους Πολέμους των Μπόξερ στην Κίνα (1911), στους Ναπολεόντειους Πολέμους και στους δύο Παγκοσμίους Πολέμους προς δόξαν του Βασιλέως και της Βρετανίας, όπως φαίνεται στις επιγραφές του Καθεδρικού Ναού του Εδιμβούργου. Ο γράφων θεωρεί και αποκαλεί όλους αυτούς ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ. Σε αντάλλαγμα βοηθούσαν Ιρλανδία και Σκωτία οικονομικά και επισιτιστικά. Μεταξύ 1750-1860 έλαβε χώρα η λεγόμενη Σκωτική Εκκαθάριση, γεγονός αξιομνημόνευτο. Οι Σκώτοι μεγαλογαιοκτήμονες με χιλιάδες εκτάρια κτημάτων ο καθένας εξανάγκασαν βιαίως εκατοντάδες χιλιάδες Σκώτους χωρικούς να εγκαταλείψουν την Σκωτία προς την Αμερική και αλλού προκειμένου να μετατρέψουν τα κτήματά τους σε τεράστια βοσκοτόπια. Η Βιομηχανική Επανάσταση είχε ως πρώτο εξαγώγιμο προϊόν το μαλλί, την βάση της βρετανικής οικονομίας τότε. Προτιμούσαν λοιπόν τα πρόβατα από τους ανθρώπους. Ο γράφων σε μια συζήτηση με έναν Σκώτο πολίτη σε ένα κάμπιγκ άκουσε οτι η Αγγλία απαγορεύει στην Σκωτία να αντλήσει πετρέλαιο από την Θάλασσα της Σκωτίας με την πρόφαση οτι εκεί υπάρχει διάδρομος πυρηνοκίνητων υποβρυχίων των μεγάλων δυνάμεων του πλανήτη. Δεν μπορώ να ελέγξω το βάσιμον ή όχι της αιτίασης αυτής, όμως μπορώ να εικάσω οτι οι Άγγλοι ακόμη και τώρα ουδέν συμφέρον έχουν να έχουν δίπλα τους μια οικονομικώς αυτάρκη και πλούσια Σκωτία με αποσχιστικές τάσεις. Κατά τα άλλα, όπως είδαμε στο μουσείο, ο Σκώτος Τζέϊμς Βαττ το 1764 επινόησε την μηχανή ατμού με κατανάλωση άνθρακα, γεγονός καίριας σημασίας για την Βιομηχανική Επανάσταση που έκανε την Βρετανία Μεγάλη. Αυτά όσον αφορά στην Ιστορία.
Αλλά, ας γυρίσουμε στο ταξίδι μας. Λοιπόν, την 13 Μαϊου μεταφερθήκαμε με λεωφορείο στην κωμόπολη Φορτ Ουίλιαμ (Fort William) , βάση και κέντρο του βρετανικού αλπινισμού, γραφική πόλη η λιμνοθάλασσα της οποίας Λίνχε συνδέεται με τον Ατλαντικό Ωκεανό. Η 14 Μαϊου ήταν αφιερωμένη στην ανάβαση στο περίφημο όρος Μπεν Νέβις, την υψηλότερη κορυφή της Βρετανίας με υψόμετρο 1345μ. Μην σας ξεγελά το χαμηλό υψόμετρο, το Ben Nevis είναι τρομερό. Μπεν στα κέλτικα σημαίνει βουνό. Η ημέρα ήταν εξ αρχής μουντή. Μετά από ημίωρη πορεία από το ξενοδοχείο φθάσαμε στο Κέντρο Επισκεπτών του Μπεν Νέβις. Την 8.15 π.μ. και από υψόμετρο 20μ. αρχίσαμε με τον Ανδρέα την ανάβαση. Η διαδρομή περιείχε εκατοντάδες ορειβάτες, κυρίως Σκώτους και Άγγλους με ελάχιστους ξένους σαν εμάς. Τα δύσκολα άρχισαν στο υψόμετρο των 850μ. Άρχισε να χιονίζει σπυρωτό χιόνι που χτυπούσε τα πρόσωπά μας σαν καρφίτσες. Από τα 1000μ. η διαδρομή ήταν επάνω σε χιόνι που σταδιακά γινόταν παγωμένο. Περί τα 1200μ. ο άνεμος ξεπερνούσε τα 10 μπωφόρ και το ψύχος ήταν δριμύ. Το χειρότερο όμως ήταν η ομίχλη, η σκωτική ομίχλη που δεν σου επιτρέπει να δεις ούτε το χέρι σου προτεταμένο. Μόνο με άπειρη προσοχή διακρίναμε τους πυργίσκους λίθων που οδηγούν στην κορυφή. Οι συνθήκες ήταν τόσο σκληρές που υπολογίσαμε οτι μόνον το 10-15% των ορειβατών της ημέρας έφθασε στην κορυφή. Οι υπόλοιποι επέστρεψαν στην Βάση με την αλάνθαστη μέθοδο του λαγού. Εμείς όμως ήμασταν Έλληνες και ως Έλληνες τίποτε δεν είναι αδύνατο για εμάς. Την 12.00 το μεσημέρι ήμασταν στην κορυφή με σκληρότατη προσπάθεια για την Ελλάδα ρε γαμώτο!! Συντομώτατη στάση μόνο για φωτογραφίες και τροχάδην κάτω. Την 14.45 και μετά από εξήμισυ ώρες συνολική πορεία (πολύ καλος χρόνος για τέτοιο βουνό) φθάσαμε στην Βάση Επισκεπτών παγωμένοι από το κρύο. Είχαμε όμως νικήσει το Ben Nevis. Eπιστρέψαμε στο Φορτ Ουίλιαμ για την δεύτερη διανυκτέρευση εκεί.
Την 15 Μαϊου εκκινήσαμε για την πρώτη ημέρα της μεγάλης διάσχισης. Επιλέξαμε να κάνουμε την West Highlands Way, διάσχιση πασίγνωστη στους ορειβατικούς ευρωπαϊκούς και αμερικανικούς κύκλους, από το Fort William μέχρι το Ιnverarnan της Δυτικής Σκωτίας με κατεύθυνση νότια σε 4 ημέρες διανύοντας 90 χιλιόμετρα. Κάποιες ελληνικές ομάδες έχουν κάνει αυτή την διάσχιση, χωρίς όμως να αναφέρεται ανάβαση στο Μπεν Νέβις, από όσο γνωρίζω. Εκκινήσαμε από το Φορτ Ουίλιαμ την 8.00πμ. και την 15.15 μετά από 25χλμ. πορεία φθάσαμε στον προορισμό μας στο γραφικό χωριό Κinlochleven (Kινλοχλέβεν). Κατά την πορεία μας συνόδευσε η καλή μας φίλη Έβελυν, Ολλανδέζα πεζοπόρος και ταξιδεύτρια, την οποία συναντήσαμε στην πορεία. Η αρχή της διάσχισης ήταν σε δασικό δρόμο ανάμεσα σε δάσος κωνοφόρων. Ευχάριστη συνάντηση είχαμε και με ζεύγος χηνόπαπων. Έξω από το δάσος είχαμε μια θαυμάσια θέα της σκωτικής υπαίθρου γεμάτης με βραχώδη χαμηλά βουνά και με λίγα δάση στις πλαγιές των. Οι κοιλάδες που σχηματίζουν αυτά τα βουνά είναι χαρακτηριστικά των Χάϊλαντς και από τα εντυπωσιακότερα θεάματα του κόσμου όλου, εξ’ου και οι χιλιάδες πεζοπόροι κάθε χρόνο σε αυτά. Συναντήσαμε εκατοντάδες. Κατά τα άλλα η ύπαιθρος εκεί είναι ορεινή στέπα με άφθονη πράσινη βλάστηση και χαμηλότατους θάμνους καφετιάς απόχρωσης. Οι στέπες όλου του πλανήτη δεν επιτρέπουν την καλλιέργεια, μόνον την βοσκή και όντως τα πρόβατα εκεί είναι πολλά. Η βροχή ήταν συνεχής με κάποια διαλείμματα (χαρακτηριστικός σκωτικός καιρός) και το ψύχος μέγα. Μετά από πορεία επτάμισυ ωρών και ώρα 15.15 φθάσαμε στο Κινλοχλέβεν για διανυκτέρευση.
Την 16 Μαϊου εκκινήσαμε την 8.15πμ. από το Κινλοχλέβεν και μετά από πεντέμισυ ώρες και 14χλμ. πορεία φθάσαμε την 15.35 στο Κingshouse Hotel για διανυκτέρευση, ένα ξενοδοχείο στην μέση του πουθενά που εξυπηρετεί τουρίστες και πεζοπόρους. Κατά την πορεία είχαμε, εκτός από την κλασική βροχή και ένα υπέροχο ποτάμι για ένα διάστημα. Επίσης είδαμε και πολλές λοχς (Loch, λίμνη στα κέλτικα), απομεινάρια της Εποχής των Παγετώνων. Οι σκωτικές λίμνες ευρίσκονται παντού στην Σκωτία. Η πορεία της ημέρας αυτής ήταν ανηφορική και κατηφορική και πολύ δύσκολη για μας, δεδομένου οτι είχαμε βαριά σακκίδια 12 έως 15 κιλών με όλα μας τα πράγματα. Οι περισσότεροι πεζοπόροι χρησιμοποιούν αυτοκίνητα με επαγγελματίες οδηγούς για τα υπόλοιπα πράγματά τους που τους περιμένουν στις στάσεις προς διανυκτέρευση ή πεζοπορούν 1ή 2 ημέρες. Εμείς δεν είχαμε τέτοιες πολυτέλειες. Η έκπληξη εκείνης της ημέρας ήταν η συνάντησή μας με δυο ελάφια, σύμβολο της Σκωτίας. Οι πεζοπόροι ήταν και εδώ εκατοντάδες, αυτός είναι ο τρόπος ζωής των Ευρωπαίων και Αμερικανών. Αυτός ο τρόπος ζωής και η νοοτροπία δεν επιτρέπουν στην διαδρομή ούτε το παραμικρό σκουπίδι. Αυτός ο τρόπος ζωής μας επιβάλλει επίσης να αλληλοχαιρετώμεθα μεταξύ μας.
Η 17 Μαϊου ήταν κοπιώδης και τρομερή ημέρα. Από το Κingshouse μέχρι το χωριό Τyndrum (Tύντρουμ) όπου ήταν ο προορισμός μας, η απόσταση είναι 32 χιλιόμετρα. Την 8.00πμ. εκκινήσαμε σε πεδίο ανηφορικό και κατηφορικό, ως συνήθως. Το κρύο και η βροχή και η ομίχλη ήταν οι μόνιμοι συνοδοί μας. Κατά την διαδρομή συναντήσαμε πολλές λίμνες και δυο υπέροχα ποτάμια σε τοπίο καθαρά σκωτικό. Την 17.25 φθάσαμε επιτέλους στο Τύντρουμ κουρασμένοι και βρεγμένοι μέχρι το κόκκαλο μετά από 9 ώρες πορείας.
Η 18 Μαϊου ήταν η τελευταία ημέρα της διάσχισης. Εκκινήσαμε την 9.20 από το Τyndrum με πάντα νότια κατεύθυνση και μετά από βροχερή, αλλά ωραία διαδρομή όπου συναντήσαμε και δυο ποτάμια φθάσαμε την 15.15 μετά από εξάωρη διαδρομή 19χλμ. στο Ιnverarnan. Ήμαστε κουρασμένοι, ταλαιπωρημένοι από τις κακουχίες του σκωτικού καιρού και ολόβρεκτοι. Είχαμε όμως ολοκληρώσει την West Highlands Way. Το κάναμε για μας και για την Ελλάδα ρε γαμώτο και ήμαστε υπερήφανοι και πανευτυχείς γι’αυτό. Το ίδιο το Ινβεράρναν είναι στην πραγματικότητα ένα ξενοδοχείο και ένα κάμπιγκ. Εμείς καταλύσαμε στο κάμπιγκ, όπου, το απόγευμα κάποιοι Σκώτοι φίλοι. πίνοντας μπίρα, μας απένειμαν τον τίτλο του Χαϊλάντερ, αστειευόμενοι βεβαίως.
Την 19 Μαϊου επιστρέψαμε με λεωφορείο στο Εδιμβούργο μέσω Γλασκώβης (και αυτή πολύ ωραία πόλη) για μια τελευταία περιήγηση και διανυκτέρευση. Την 20 Μαϊου επιστρέψαμε στην μαμά Ελλάδα. Η πενθήμερη περιπέτεια στα σκωτικά Χάϊλαντς ήταν από τις ωραιότερες του γράφοντος στην γεμάτη από περιπέτειες ζωή του, παρόλες τις δυσκολίες της. Ήταν μια πραγματική ορειβατική αποστολή. Έπρεπε να το κάνουμε αυτό σε μια χώρα απίστευτης ομορφιάς όπως η Σκωτία, έστω και αδιαλείπτως και ανηλεώς βρεχόμενοι.
Ο γράφων είναι ευτυχής που την περιπέτεια αυτή την έζησε με τον φίλο του Ανδρέα Αναγνωστόπουλο εξ Αιγίου, ένα καμάρι του Μωριά και επί πλέον από τούδε και στο εξής επίτιμο Χαϊλάντερ (Highlander). Χαιρετήσαμε την Σκωτία με συγκίνηση και απέραντο σεβασμό στην Ιστορία της και στην γενναιότητα του λαού της και της δώσαμε τις καλύτερες ευχές μας.
Ειρήνη σοι, ω Σκωτία!
Ιωάννης Ξηρός