Η μεγαλύτερη αποικία πιγκουίνων στον κόσμο έχει χάσει περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού της από το 2011, σύμφωνα με νέα μελέτη, με τους επιστήμονες να θεωρούν πιθανότερη αιτία την κλιματική αλλαγή.
Η έρευνα αφορά το ηφαιστειακό νησί Ζαβοντόφσκι, το βορειότερο από τα Νότια Σάντουιτς στην Ανταρκτική. Το 2011 ζούσαν εκεί περίπου 600.000 γενειοφόροι πιγκουίνοι (Pygoscelis antarcticus), που ξεχωρίζουν από τη λεπτή μαύρη γραμμή κάτω από το ράμφος τους, καθώς και περίπου 90.000 χρυσόλοφοι πιγκουίνοι (Eudyptes chrysolophus).
Μέχρι το 2025, όμως, ο πληθυσμός των γενειοφόρων πιγκουίνων είχε μειωθεί κατά περίπου δύο τρίτα.
«Πρόκειται για τεράστια κατάρρευση του πληθυσμού. Είναι σαν να έχουν χαθεί μισό εκατομμύριο αναπαραγωγικά άτομα από ένα μόνο νησί», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, Νόρμαν Ράτκλιφ, καθηγητής και ειδικός στους πιγκουίνους στη Βρετανική Υπηρεσία Ανταρκτικής.
Η πτώση είναι τόσο μεγάλη ώστε το Ζαβοντόφσκι πιθανότατα δεν φιλοξενεί πλέον τη μεγαλύτερη αποικία πιγκουίνων στον κόσμο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι την πρώτη θέση έχει περάσει πλέον το ακρωτήριο Άντερ, στη Θάλασσα Ρος.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology, δείχνει επίσης ότι η μείωση των γενειοφόρων πιγκουίνων μπορεί να επιταχύνεται. Αν συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το είδος ίσως χρειαστεί να χαρακτηριστεί απειλούμενο.
Παρόμοια εικόνα είχε καταγραφεί και αλλού στην Ανταρκτική. Το 2020, επιστήμονες είχαν διαπιστώσει σημαντική μείωση του ίδιου είδους στο νησί Λόου, στις Νότιες Σέτλαντ, γεγονός που είχε ήδη προκαλέσει ανησυχία για τις αλλαγές στο οικοσύστημα της περιοχής.
Η θέρμανση αλλάζει το πού βρίσκουν τροφή
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η κλιματική αλλαγή είναι η πιθανότερη αιτία της κατάρρευσης.
Οι χειμερινές θερμοκρασίες στην Ανταρκτική χερσόνησο και στις γύρω περιοχές έχουν αυξηθεί πολύ γρήγορα. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν φτάσει έως και 5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Στις 6 Ιουνίου, η αργεντίνικη βάση Εσπεράνσα, στη χερσόνησο Τρίνιτι, κατέγραψε θερμοκρασία 15,4 βαθμών Κελσίου, περίπου 20 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή.
Για τους γενειοφόρους πιγκουίνους, το πρόβλημα φαίνεται να συνδέεται άμεσα με την τροφή τους.
Το είδος τρέφεται κυρίως με κριλ της Ανταρκτικής και αναζητά συνήθως τροφή στα ψυχρότερα νερά βορειοδυτικά του νησιού. Καθώς όμως οι θάλασσες θερμαίνονται, το κριλ μετακινείται νοτιότερα, προς τη Θάλασσα Γουέντελ.
Έτσι, οι πιγκουίνοι δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να βρουν την τροφή από την οποία εξαρτώνται.
Οι χρυσόλοφοι πιγκουίνοι αντέχουν καλύτερα
Οι χρυσόλοφοι πιγκουίνοι έχουν πιο ευέλικτη διατροφή και φαίνεται να προσαρμόζονται ευκολότερα στις αλλαγές.
Ο πληθυσμός τους στο Ζαβοντόφσκι αυξήθηκε κατά περίπου 30%.
Η αύξηση αυτή, ωστόσο, είναι πολύ μικρή σε σχέση με την απώλεια των γενειοφόρων πιγκουίνων και δεν αρκεί για να αντιστρέψει τη συνολική πτώση του αριθμού των πιγκουίνων στο νησί.
Ο Ράτκλιφ προειδοποιεί ότι η εξαφάνιση μεγάλου αριθμού γενειοφόρων πιγκουίνων δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο είδος, καθώς μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την τροφική αλυσίδα.
Παρομοίασε το οικοσύστημα με ένα τεράστιο παιχνίδι Jenga, όπου κάθε κομμάτι που αφαιρείται κάνει ολόκληρη την κατασκευή πιο ασταθή.
Όπως είπε, όσο περισσότερα είδη και πληθυσμοί χάνονται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να καταρρεύσει συνολικά το οικοσύστημα.
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε και άλλες εξηγήσεις για τη μεγάλη μείωση.
Δεν βρήκε ενδείξεις ότι οι γενειοφόροι και οι χρυσόλοφοι πιγκουίνοι ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τροφή, ενώ η ανθρώπινη παρουσία στην περιοχή είναι ελάχιστη, καθώς οι πλησιέστεροι μόνιμοι ανθρώπινοι πληθυσμοί βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης αν η μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη του 2016 στο Ζαβοντόφσκι είχε προκαλέσει ξαφνική κατάρρευση των πιγκουίνων.
Η υπόθεση αυτή είχε αποκτήσει το προσωνύμιο «Πομπηία των πιγκουίνων», καθώς η έκρηξη κάλυψε τμήματα του νησιού με στάχτη και λάβα.
Τα δεδομένα, όμως, δεν έδειξαν απότομη πτώση μετά την έκρηξη. Αντίθετα, ο πληθυσμός των γενειοφόρων πιγκουίνων μειωνόταν σταθερά σε βάθος χρόνου.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι πιγκουίνοι απέφευγαν την περιοχή όπου είχαν συσσωρευτεί τα περισσότερα ηφαιστειακά υλικά.
Με τις άλλες βασικές εξηγήσεις να μην επιβεβαιώνονται, η αλλαγή του κλίματος και η μετακίνηση του κριλ προς ψυχρότερα νερά παραμένουν, σύμφωνα με τους επιστήμονες, η πιθανότερη αιτία της μεγάλης κατάρρευσης του πληθυσμού.
Με πληροφορίες από Guardian lifo.gr