Λένα Μαντά: Ζω τον κάθε «έρωτα» με όλο μου το είναι…
Τι πρόλογο να κάνει κανείς για την συγγραφέα των επιτυχιών, την κ. Λένα Μαντά; Από το 2001 που συστήθηκε στο συγγραφικό κοινό με το «Τη μέρα που σε γνώρισα» μετρά δεκάδες βιβλία, ρεκόρ πωλήσεων με πάνω από 2.7 εκατομμύρια αντίτυπα και τιμητικές διακρίσεις για αυτές, μεταφορές των ιστοριών της στη μικρή οθόνη με πιο πρόσφατη «Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι», μεταφράσεις των έργων της σε αγγλικά, ιταλικά, ισπανικά, κινέζικα, τουρκικά, αλβανικά και σέρβικα με τις πωλήσεις κι εκεί να είναι εντυπωσιακές. Το 2009 και το 2011 βραβεύτηκε ως «Συγγραφέας της Χρονιάς» από το περιοδικό LIFE & STYLE ενώ το 2016 της απονεμήθηκε το Βραβείο Κοινού των βιβλιοπωλείων PUBLIC, στην κατηγορία «Ηρωίδα-Έμπνευση», για το μυθιστόρημά της «Μια συγγνώμη για το τέλος».
Οι ιστορίες της έχουν το χαρακτηριστικό να σε παρασέρνουν και να νιώθεις κάθε φορά να βρίσκεσαι στο κάδρο, έτοιμος να συμμετέχεις, να αντιδράσεις, να μιλήσεις…τις ερωτεύεσαι! Το ίδιο αισθάνεται κι εκείνη, ζώντας τον κάθε «έρωτα» που γράφει με όλο της το είναι! Και ίσως αυτό να είναι το μυστικό της επιτυχίας της!
Μια επιτυχία όμως που δεν τη λαμβάνει ως δεδομένη, γράφει κάθε φορά σα να είναι η πρώτη και χαίρεται – όπως μας δηλώνει- που το αγαπημένο της χόμπι αγαπιέται απ’ τον κόσμο. Ένα κοινό που την ξεχωρίζει εκτός από το ταλέντο, τη συναισθηματική γραφή, την μοναδική ικανότητα ψυχογραφίας των χαρακτήρων της, την ατμόσφαιρα των βιβλίων της και για την αυθεντικότητά της, τη σεμνότητα και απλοϊκότητά της.
Το νέο της βιβλίο, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός, έχει τον τίτλο «Ελένη Δαρζέντα» κι έρχεται να κατακτήσει κι αυτό τις καρδιές των αναγνωστών της καθώς συνδυάζει ένταση, συναίσθημα και ανατροπές, προσφέροντας μια ξεχωριστή αναγνωστική εμπειρία.
Η ηρωίδα είναι μια ισχυρή γυναίκα, πρόεδρος ομίλου και ιδιοκτήτρια οίκου μόδας, που διαχειρίζεται μία οικογένεια γεμάτη μυστικά τα οποία απειλούν να την καταστρέψουν. Καθώς οι σκιές του παρελθόντος πλησιάζουν απειλητικά, η ηρωίδα βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολες αποφάσεις, παλιούς λογαριασμούς και ανθρώπους που είναι αποφασισμένοι να αποκαλύψουν την αλήθεια. Η πορεία της γίνεται ένας αγώνας επιβίωσης, αυτογνωσίας και λύτρωσης, σε μια ιστορία που αποδεικνύει ότι κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει οριστικά από όσα τον σημάδεψαν.
Ε. Ν : Κυρία Μαντά, το τελευταίο σας βιβλίο «Ελένη Δαρζέντα» φέρει ως τίτλο το ονοματεπώνυμο της ηρωίδας. Δεν θυμάμαι ποτέ άλλοτε στη βιβλιογραφία σας κάτι αντίστοιχο. Τι το ξεχωριστό διαθέτει αυτή η γυναίκα που σας ενέπνευσε και στην ονοματολογία του έργου;
Λ. Μ : Κάποιες φορές ο τίτλος του βιβλίου σχηματίζεται στο μυαλό μου κατά τη διάρκεια της συγγραφής του. Κάποιες άλλες πριν ακόμα αρχίσω να το γράφω. Στο συγκεκριμένο, με δυσκόλεψε πολύ και όταν βρήκα έναν τίτλο που του ταίριαζε, υπήρχε ήδη στη βιβλιογραφία. Από εκείνο το σημείο και μετά τίποτα δεν μου άρεσε και στο τέλος αποφάσισα ότι η προσωπικότητα αυτής της γυναίκας που κυριαρχούσε στο βιβλίο, θα μπορούσε να κυριαρχήσει και στον τίτλο!
Ε .Ν. : Στο αινιγματικό οπισθόφυλλο του βιβλίου γίνεται αναφορά στο ποίημα του Κ. Καβάφη «Τα κεριά» και στο πέρασμα του χρόνου. Τι επιρροή έχει ο χρόνος στην ηρωίδα μας και τι επιρροή έχει σε σας; Είναι ο χρόνος τελικά ο πρωταγωνιστής των ζώων μας;
Λ. Μ .: Τόσο για την Ελένη όσο και για μένα, ο χρόνος μας αγγίζει, μας σημαδεύει, μας φοβίζει καμιά φορά, αλλά σίγουρα μας διδάσκει. Και για να μιλήσω κάπως πιο γενικά, μόνο ο χρόνος και η απόσταση που διανύουμε μαζί του, έχει την ιδιότητα να απαλύνει τους πόνους, να μας βοηθάει να δούμε από απόσταση τα μικρά και μεγάλα συμβάντα της ζωής μας και εν τέλει μας ωριμάζει.
Ε Ν. : Είστε η πιο ευπώλητη συγγραφέας της νεότερης λογοτεχνίας στης Ελλάδα με βραβεία κοινού, βιβλία σας να έχουν μεταφραστεί σε άλλες γλώσσες αλλά και να έχουν μεταφερθεί στη μικρή οθόνη. Πόσο μεγάλο φορτίο είναι αυτή η επιτυχία για σας; Πέρα από υπερηφάνεια και ικανοποίηση, σας γεμίζει καθόλου με αγωνίες ή ανασφάλειες;
Λ. Μ. : Αν την επιτυχία που λέτε την έκανα σημαία και την κουβαλούσα επί καθημερινής βάσεως, τότε πιθανότατα το φορτίο θα ήταν όντως βαρύ. Μόνο που εγώ δεν το βλέπω έτσι. Έχω ένα πολύ αγαπημένο χόμπι, είμαι αληθινά ευτυχισμένη όταν πλάθω τις ιστορίες μου και χαίρομαι που το καλύτερο κομμάτι της ψυχής μου, το αναγνωστικό κοινό το αγαπάει σαν δικό του κομμάτι. Ούτε περηφάνεια λοιπόν, ούτε ικανοποίηση. Μόνο χαρά. Εξάλλου κάθε νέα ιστορία που γεννιέται στο μυαλό μου, είναι σαν ένας μεγάλος έρωτας που με κυριεύει. Τόσο, που δεν φοβάμαι, δεν έχω δεύτερες σκέψεις, ζω τον κάθε «έρωτα» με όλο μου το είναι.
Ε. Ν. : Αλήθεια σε αυτή την τεράστια διαδρομή σας στο συγγραφικό χώρο έχετε βιώσει αρνητικές εμπειρίες, δυσπιστία ή ανταγωνισμό στο χώρο των εκδόσεων ή όλα ήταν καλώς καμωμένα; Θα μπορούσατε να μοιραστείτε μαζί μας ένα περιστατικό που θυμάστε ακόμη και τον τρόπο που το αντιμετωπίσατε;
Λ. Μ. : Θα ήμουν ανόητη αν δεν μπορούσα ν’ αποδεχτώ ότι δεν γίνεται να αρέσουμε όλοι σε όλους. Αυτό είναι μια βασική αρχή. Επίσης δεν χρειάζεστε εμένα για να υποψιασθείτε πως ο κόσμος των εκδόσεων δεν είναι «ένας κόσμος ηθικός, αγγελικά πλασμένος…». Σαφώς λοιπόν και στη μακρόχρονη πορεία μου στον συγγραφικό χώρο, δέχτηκα όχι μόνο ανταγωνισμό αλλά και επιθέσεις. Ευτυχώς για μένα, ίσως λόγω χαρακτήρα, δεν έμεινα σε αυτές. Δεν ασχολήθηκα ν’ απαντήσω και πολύ εύκολα τις έβγαλα από το μυαλό μου. Έχω σαν αρχή να παραμένω στο δικό μου μονοπάτι και να μην λοξοδρομώ για ν’ απαντήσω σε κάθε κακοπροαίρετη κριτική ή κακόβουλη κίνηση.
Ε. Ν. : Εστιάζετε στην ψυχογραφία των χαρακτήρων σας με τέτοιο διεισδυτικό και αναλυτικό τρόπο, που όταν διαβάζουμε τα βιβλία σας οι ήρωες ζωντανεύουν μπροστά μας σαν αληθινοί. Αντιλαμβάνομαι πως πίσω από αυτή την τεχνική, πέρα από γνώση και ταλέντο, υπάρχει και βαθιά αγάπη για τον άνθρωπο. Τι θαυμάζετε περισσότερο στον άνθρωπο και τι σας τρομάζει σήμερα;
Λ. Μ. : Όταν γράφεις για ανθρώπους πρέπει να μάθεις να τους ακούς και ίσως λίγο περισσότερο να εστιάζεις στις σιωπές τους. Στο βλέμμα τους, στη στάση του σώματος. Στο σήμερα δεν ξέρω αν θαυμάζω τον άνθρωπο ή αν τον φοβάμαι τελικά. Βλέπω γύρω μου βλέμματα αγριεμένα, συσσωρευμένο θυμό και πίκρα. Είναι σημεία των καιρών και ευτυχώς υπάρχουν κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις που με κάνουν να ελπίζω ακόμα…
Ε.Ν.: Έχοντας παρακολουθήσει συνεντεύξεις σας όλα τα χρόνια που βρίσκεστε στο προσκήνιο έχετε καταγραφεί στη συνείδηση μου ως μια οικεία, επικοινωνιακή και προσιτή προσωπικότητα, με οξυδέρκεια, δυναμισμό και χιούμορ, που εκτιμά και απολαμβάνει όσα κατέκτησε στη ζωή χωρίς κομπορρημοσύνη και σταριλίκια; Πώς καταφέρατε να παραμείνετε γνήσια παρά την τεράστια επιτυχία σας;
Λ. Μ. : Θα ήθελα να έχω απάντηση σε αυτό που με ρωτάτε, αλλά δυστυχώς δεν έχω…. Απλά, αυτή είμαι. Γράφω γιατί είναι εσωτερική ανάγκη και δεν θεωρώ τον εαυτό μου επαγγελματία με τη στενή έννοια του όρου. Δεν κάνω «στοχευμένες» κινήσεις, απεχθάνομαι την υποκρισία και με ενοχλεί το «δήθεν». Αυτό που βλέπει κανείς σε μένα αυτό παίρνει! Ναι, χαίρομαι τα κεκτημένα μου χωρίς όμως να τα θεωρώ και δεδομένα. Κάθε καινούρια μέρα είναι μια νέα πρόκληση. Κάθε καινούριο βιβλίο λειτουργεί εντός μου σαν να είναι το πρώτο. Μάλλον όλα αυτά με κρατούν μακριά από…επικίνδυνες πτήσεις!
Ε Ν. : Ως άνθρωπος που γράφει και έχοντας στο νου μου πόση μοναχικότητα επιθυμώ κατά τη διάρκεια της συγγραφικής διαδικασίας θέλω να σας πω πως θαύμασα τη συνεργασία σας με την συγγραφέα κ. Κλαίρη Θεοδώρου στην αστυνομική ιστορία «Γυναίκεια υπόθεση» αλλά και στο εγχειρίδιο του οδηγού συγγραφής σας. Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για κάποιον να μοιράζεται την έμπνευση, το όραμα του και να βρίσκει ισορροπίες για να βγει ένα βιβλίο;
Λ. Μ. : Δίκιο έχετε, η συγγραφή είναι κατά βάση μοναχική διεργασία. Ούτε εγώ ούτε η Κλαίρη μπορούμε να εξηγήσουμε πώς δέσαμε σε αυτό το εγχείρημα που ήταν δική μου ιδέα. Είμαστε στενές φίλες βέβαια και αυτό βοήθησε πολύ. Όπως επίσης το γεγονός ότι θαυμάζει πολύ η μία την άλλη, συνεπώς καμία από τις δύο δεν μπήκε σε αυτή τη συνθήκη με «ατζέντα». Και ειλικρινά όταν ξεκινάει μια καινούρια Γυναικεία Υπόθεση, τα μυαλά μας εναρμονίζονται και η μία πυροδοτεί την έμπνευση της άλλης. Είναι απολαυστικός πραγματικά ο τρόπος που δουλεύουμε!
Ε .Ν. : Μέσα σε όλα αυτά τα 25 σχεδόν βιβλία σας υπάρχει κάποιο βιβλίο που να νιώσατε ότι δεν εκτιμήθηκε όπως του άξιζε καλλιτεχνικά ή εμπορικά; Επίσης, υπάρχει κάποια ηρωίδα που να έχει κοινά στοιχεία με εσάς και ποια είναι αυτή;
Λ. Μ. : Δεν έχω κανένα παράπονο για κανένα από τα βιβλία μου. Άλλα αγαπήθηκαν περισσότερο, άλλα λιγότερο. Θεωρώ βέβαιο, ότι και δέκα ανθρώπους αν ρωτήσουμε για το ίδιο βιβλίο, δέκα διαφορετικές απόψεις θα πάρουμε. Όσο για τις ηρωίδες μου, βρίσκομαι σίγουρα μέσα στη Ντάτα, την Ελπίδα από το Βαλς και γενικά σε κάθε ηρωίδα μου που ήταν δυναμική ακόμα και σκληρή και σίγουρα έλεγε τα πράγματα με το όνομά τους!
Ε.Ν. :Τα βιβλία σας «Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι» έγινε φέτος μια εξαιρετική σειρά με αισθητική, με υπέροχες ερμηνείες και καλλιτεχνική αισθητική. Εμείς ως τηλεθεατές το απολαύσαμε με το παραπάνω, εσείς ναι ή το σαράκι της συγγραφέως δεν σας αφήνει;
Λ. Μ. : Δεν θα μπω καν στη σύγκριση. Ναι, η σειρά ήταν εξαιρετική, εγώ είχα διαβάσει ήδη από πολύ νωρίτερα τα σενάρια και γνώριζα τις αλλαγές που είχαν επέλθει στο βιβλίο μου. Όμως το ζητούμενο για μένα είναι άλλο. Κάθε βιβλίο που ανακοινώνεται ότι θα γίνει σειρά, στέλνει μια πολύ μεγάλη μερίδα του κόσμου στα βιβλιοπωλεία. Κάποιοι ίσως τελικά γίνουν τακτικοί αναγνώστες κάτι που χρειάζεται πάρα πολύ η Ελλάδα με το χαμηλό ποσοστό αναγνωστικού κοινού που έχει. Ο χώρος του βιβλίου δοκιμάζεται σκληρά και όσα φώτα πέσουν πάνω του, μόνο καλό θα του κάνουν. Εύχομαι οι ιθύνοντες μετά την επιτυχία που έχουν οι σειρές που βασίζονται σε βιβλία, ν’ αποφασίσουν να στραφούν στη μεγάλη δεξαμενή των Ελλήνων συγγραφέων που δίνει θαυμάσια δείγματα δουλειάς εδώ και χρόνια.
Ε.Ν. Κουβαλώντας αυτήν την τεράστια εμπειρία ως συγγραφέας, τι συμβουλές θα δίνατε σε ένα νέο παιδί που σκέφτεται να ξεκινήσει να ασχοληθεί με την λογοτεχνία στην Ελλάδα;
Λ. Μ. :Δεν μου αρέσει να δίνω συμβουλές σε κανέναν. Ούτε πιστεύω πως οποιοσδήποτε θέλει να γίνει συγγραφέας πρέπει ν’ ακούσει συμβουλές. Την ψυχή του πρέπει ν’ ακούσει. Και να γράψει αν δεν μπορεί να κάνει αλλιώς, αν του είναι επιτακτική ανάγκη και όχι για να γράψει το επόμενο ευπώλητο βιβλίο. Αυτό όμως που συστήνω σε όλους ανεξαιρέτως είναι πρωτίστως να διαβάσει! Πολύ και απ’ όλα τα είδη. Στην Ελλάδα, να ξέρετε, ότι γράφουμε περισσότερο απ’ όσο διαβάζουμε!
Ε.Ν.: Κυρία Λένα Μαντά σας ευχαριστώ ολόθερμα για την τόσο ζεστή κουβέντα μας. Καλοτάξιδο το νέο βιβλίο σας! Εύχομαι η έμπνευση να σας κρατά το χέρι για πολλά χρόνια ακόμη ώστε να απολαύσουμε πολλά ακόμη συναρπαστικά ταξίδια μέσα από τις σελίδες σας!
Λ.Μ. : Ευχαριστώ πολύ, καλό καλοκαίρι εύχομαι σε όλο τον κόσμο!
(Με πολλά πολλά βιβλία προς ανάγνωση!)
Ειρήνη Ντάλα
Φιλόλογος
