Της Ειρήνης Γούλα Παπαγεωργίου, Διαιτολόγου – Διατροφολόγου
Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, η καθημερινότητα των οικογενειών αλλάζει. Πρωινό ξύπνημα, σχολείο, δραστηριότητες, λιγότερος ελεύθερος χρόνος και, μαζί με όλα αυτά, η επιστροφή των εποχικών λοιμώξεων. Δεν είναι τυχαίο ότι η πρόληψη των λοιμώξεων βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο αυτή την περίοδο. Στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, ο ΕΟΔΥ δημοσίευσε νέο ολοκληρωμένο οδηγό για την πρόληψη και τον έλεγχο λοιμωδών νοσημάτων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και σχολικές μονάδες, με οδηγίες μεταξύ άλλων για την υγιεινή, την ασφάλεια των τροφίμων, τη διαχείριση κρουσμάτων και τον εμβολιασμό. Μέσα σε αυτή την περίοδο, η διατροφή μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό σύμμαχο για τη γενικότερη υγεία και τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Όχι όμως με τη μορφή ενός «μαγικού» τροφίμου ή ενός συμπληρώματος που υπόσχεται ότι θα μας προστατεύσει από κάθε ίωση.
Η διατροφή δεν «θωρακίζει» από μόνη της τον οργανισμό
Ας ξεκινήσουμε από μια σημαντική διευκρίνιση. Δεν υπάρχει κάποιο τρόφιμο, χυμός ή συμπλήρωμα που να μπορεί να εγγυηθεί ότι ένα παιδί ή ένας ενήλικας δεν θα κολλήσει μια ίωση. Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ένα πολύπλοκο δίκτυο μηχανισμών και η φυσιολογική λειτουργία του επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η επαρκής πρόσληψη ενέργειας και θρεπτικών συστατικών. Γι’ αυτό και το ζητούμενο δεν είναι να αναζητήσουμε ένα συγκεκριμένο «superfood», αλλά να εξασφαλίσουμε συνολικά μια επαρκή και ισορροπημένη διατροφή. Η ποικιλία, η επάρκεια και η ισορροπία αποτελούν βασικές αρχές μιας υγιεινής διατροφής.
Τι αξίζει να υπάρχει καθημερινά στο τραπέζι;
Πρωτεΐνη: αυγά, ψάρι, κοτόπουλο, κρέας, γαλακτοκομικά και όσπρια μπορούν να συμβάλουν στην κάλυψη των αναγκών σε πρωτεΐνη και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.
Φρούτα και λαχανικά: δεν χρειάζεται να αναζητούμε ένα «μαγικό» φρούτο για το ανοσοποιητικό. Η ποικιλία έχει μεγαλύτερη σημασία. Διαφορετικά φρούτα και λαχανικά προσφέρουν διαφορετικές βιταμίνες, μέταλλα και άλλες βιοδραστικές ενώσεις.
Όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης: αποτελούν σημαντικές πηγές φυτικών ινών και μπορούν να αποτελέσουν μέρος ενός ποιοτικού και ισορροπημένου διατροφικού προτύπου.
Ξηροί καρποί και ελαιόλαδο: προσφέρουν κυρίως ακόρεστα λιπαρά και μπορούν να ενταχθούν εύκολα στην καθημερινή διατροφή, στις κατάλληλες ποσότητες.
Επαρκής ενυδάτωση: το νερό παραμένει η βασική επιλογή για την κάλυψη των αναγκών σε υγρά. Δεν χρειάζεται η καθημερινή κατανάλωση ειδικών «ενισχυτικών» ροφημάτων.
Και τι γίνεται με τη βιταμίνη C;
Η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η λήψη μεγάλων δόσεων συμπληρωμάτων μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα» απέναντι στις ιώσεις. Για τους περισσότερους ανθρώπους, η βάση είναι μια διατροφή που παρέχει συστηματικά ποικιλία τροφίμων και θρεπτικών συστατικών. Τα εσπεριδοειδή, οι πιπεριές, οι φράουλες, το μπρόκολο και άλλα φρούτα και λαχανικά μπορούν να συμβάλουν στην πρόσληψη βιταμίνης C. Αντίστοιχα, η βιταμίνη D έχει σημαντικό ρόλο στη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Η ανάγκη για συμπληρωματική χορήγηση, όμως, εξαρτάται από τις ατομικές ανάγκες και δεν θα πρέπει να θεωρείται αυτονόητη για όλους.
Το «δυνατό ανοσοποιητικό» δεν χτίζεται σε μία εβδομάδα
Ίσως αυτή είναι μία από τις σημαντικότερες διατροφικές συμβουλές για το φθινόπωρο. Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να ξεκινήσουν οι ιώσεις για να αλλάξουμε τη διατροφή μας. Ούτε χρειάζεται να ακολουθήσουμε αυστηρές «δίαιτες αποτοξίνωσης» μετά το καλοκαίρι. Η υγεία δεν καθορίζεται από ένα τρόφιμο ή από ένα συμπλήρωμα. Είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων και, σε επίπεδο καθημερινότητας, έχει σημασία η συνολική εικόνα: επαρκής και ποιοτική διατροφή, επαρκής ύπνος, σωματική δραστηριότητα, σωστή υγιεινή και, όπου ενδείκνυται, εμβολιασμός. Ιδιαίτερα για τα παιδιά, η επιστροφή στο σχολείο αποτελεί μια καλή αφορμή όχι για απαγορεύσεις και στερήσεις, αλλά για τη δημιουργία σταθερών και ισορροπημένων διατροφικών συνηθειών. Οι διατροφικές συνήθειες που διαμορφώνονται από την παιδική και εφηβική ηλικία μπορούν να επηρεάσουν την υγεία και αργότερα στη ζωή. Ένα πρωινό πριν από το σχολείο, ένα θρεπτικό κολατσιό, ένα πλήρες γεύμα, φρούτα και λαχανικά μέσα στην ημέρα και επαρκής πρόσληψη νερού αποτελούν απλές αλλά ουσιαστικές βάσεις μιας ισορροπημένης καθημερινότητας.
Τελικά, τι χρειάζεται αυτό το φθινόπωρο;
Χρειάζεται ποικιλία, επάρκεια και συνέπεια. Η διατροφή δεν μπορεί να μας υποσχεθεί ότι δεν θα αρρωστήσουμε. Μπορεί όμως, όταν είναι επαρκής και ισορροπημένη, να αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της συνολικής φροντίδας της υγείας και της φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού. Και τελικά, αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα: δεν χρειάζεται να ψάχνουμε τι θα μας «προστατεύσει» από την επόμενη ίωση. Χρειάζεται να φροντίζουμε καθημερινά τον οργανισμό μας με τις σωστές βάσεις.
Ειρήνη Γούλα- Παπαγεωργίου
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος Κλεμανσώ 3, Τρίκαλα
Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2431 302 392 / 697 975 6739