Η κλιματική αλλαγή δεν μας αφήνει πλέον περιθώρια για καθυστερήσεις. Την ίδια στιγμή, όμως, η νέα ενεργειακή κρίση μάς θυμίζει κάτι εξίσου σημαντικό: όσο εξαρτόμαστε από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, θα παραμένουμε ευάλωτοι στις διεθνείς κρίσεις, στους πολέμους και στις μεγάλες διακυμάνσεις των τιμών. Το βλέπουμε και σήμερα. Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, έχουν προκαλέσει νέα αναστάτωση στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Και κάθε τέτοια κρίση, αργά ή γρήγορα, φτάνει στον καταναλωτή: στο πρατήριο, στον λογαριασμό του ρεύματος, στο κόστος μετακίνησης και τελικά στις τιμές των προϊόντων. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν χρειαζόμαστε ενεργειακή μετάβαση.
Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα και πόσο σωστά θα την πραγματοποιήσουμε. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ,έχουν ήδη μπει για τα καλά στη ζωή μας. Ήλιος, άνεμος, νερό, γεωθερμία και βιομάζα μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό μέρος της ενεργειακής μας παραγωγής και να μειώσουν την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα. Αυτό όμως δεν σημαίνει, ότι πρέπει να εγκαταστήσουμε ΑΠΕ παντού και με οποιοδήποτε κόστος. Η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να σταματά , όταν μιλάμε για πράσινη ενέργεια. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, στο όνομα της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, να υποβαθμίζουμε περιοχές ιδιαίτερης οικολογικής αξίας ή να πιέζουμε ευαίσθητα οικοσυστήματα. Οι περιοχές Natura 2000, οι σημαντικοί βιότοποι, τα δάση και γενικότερα οι περιοχές , με ιδιαίτερη περιβαλλοντική αξία , χρειάζονται αυξημένη προστασία. ΑΠΕ ναι. Αλλά με σωστή χωροθέτηση, αυστηρούς περιβαλλοντικούς κανόνες και σεβασμό στη βιοποικιλότητα.
Η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να προστατεύει το κλίμα, χωρίς να δημιουργεί νέα περιβαλλοντικά προβλήματα. Χρειαζόμαστε επίσης σύγχρονα δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής. Δεν έχει νόημα να παράγουμε όλο και περισσότερη καθαρή ενέργεια και την ίδια στιγμή να μην μπορούμε πάντοτε να την αποθηκεύσουμε ή να τη μεταφέρουμε εκεί όπου χρειάζεται. Και κυρίως, πρέπει να υπάρξει ενεργειακή δημοκρατία. Η ενέργεια δεν μπορεί να είναι υπόθεση, μόνο μεγάλων επενδύσεων. Τα νοικοκυριά, οι αγρότες, οι επιχειρήσεις, οι δήμοι και οι ενεργειακές κοινότητες , πρέπει να μπορούν να παράγουν, μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν και να μειώνουν ουσιαστικά το κόστος τους. Γιατί τελικά η πράσινη μετάβαση, δεν πρέπει να είναι μόνο μια αλλαγή στον τρόπο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Πρέπει να είναι αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε , την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Ο ήλιος, ο άνεμος και το νερό δεν μπορούν να μας εκβιάσουν με έναν πόλεμο, μια διακοπή εφοδιασμού ή μια απόφαση μιας ξένης κυβέρνησης. Τα ορυκτά καύσιμα μπορούν. Γι’ αυτό η μετάβαση στις ΑΠΕ, είναι ταυτόχρονα περιβαλλοντική επιλογή, οικονομική ανάγκη και ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας. Αλλά πρέπει να γίνει σωστά. Με σεβασμό στη φύση. Με προστασία της βιοποικιλότητας. Με αυστηρή προστασία των ευαίσθητων και προστατευόμενων περιοχών. Με σύγχρονα δίκτυα και αποθήκευση. Με συμμετοχή των πολιτών. Και κυρίως με στόχο το όφελος , από την καθαρή ενέργεια να φτάνει και στην κοινωνία — όχι μόνο στους μεγάλους παραγωγούς. Γιατί μετά από κάθε ενεργειακή κρίση, δεν μπορεί η μόνιμη λύση να είναι: «πληρώνει ο καταναλωτής». Κάποτε πρέπει να επενδύσουμε, ώστε η επόμενη κρίση, να μας βρει λιγότερο εξαρτημένους
ΥΓ. Με ενδιαφέρον για τα κοινά, συνεχίζω να παρεμβαίνω και να καταθέτω την άποψή μου.
Ο Αθανάσιος Ακρίβος είναι πρώην Περιφερειακός Σύμβουλος, επικεφαλής της παράταξης «Πράσινη Θεσσαλία»