Κατάθεση ψυχής της πολύχρονης συμπόρευσής της με τον κορυφαίο αγωνιστή και πνευματικό άνθρωπο Πάνο Τζαβέλλα (1925-2009) αποτελεί το βιβλίο “Πάνος Τζαβέλλας, από ατσάλι και βελούδο” (εκδόσεις Παπαζήση) της συζύγου του, Νατάσας Παπαδοπούλου-Τζαβέλλα, το οποίο με γραφή άμεση και γεμάτη ευαισθησία παρουσιάζει όλες τις σημαντικές στιγμές της πορείας μιας εμβληματικής προσωπικότητας για τον αγώνα και το τραγούδι.
Όπως σημειώνει η συγγραφέας: «Αν αποφάσισα να γράψω για μας, δεν είναι για να παραστήσω τη συγγραφέα. Είναι γιατί μεγαλώνω και φοβάμαι μήπως μια μέρα με προδώσει το μυαλό μου και πέσει στη λήθη, και χαθεί η μαρτυρία μου αυτή, και μαζί της κι η δική σου ιστορία. Οι αγώνες σου και τα τραγούδια σου. Η αγάπη σου για την Ελλάδα κι ο καημός σου –καημός ολόκληρης της γενιάς σου– για τη λευτεριά, την ανεξαρτησία της πατρίδας μας και την ευημερία του λαού μας».
Το βιβλίο, συνοδευόμενο από πλούσιο φωτογραφικό υλικό, ξεπερνά τα πλαίσια μιας απλής βιογραφίας και αναδεικνύεται σε μοναδικό πολιτικό και καλλιτεχνικό ντοκουμέντο για τον ανυπότακτο και πολυσχιδή Πάνο Τζαβέλλα με εκτενείς αναφορές για την ένταξή του στην ΕΠΟΝ, τη συμμετοχή του στον ΕΛΑΣ και τον Δημοκρατικό Στρατό, τις φυλακίσεις, την εξορία και την απαράμιλλη συνεισφορά του στο πολιτικό τραγούδι.
Η Νατάσα Παπαδοπούλου-Τζαβέλλα αναφέρεται επίσης στις συνεργασίες τους και τις γνωριμίες τους με πάρα πολλούς σημαντικούς ανθρώπους όπως: Μίκη Θεοδωράκη, Χρόνη Μίσσιο, Μανώλη Γλέζο, Λαυρέντη Μαχαιρίτσα, Ηλία Λογοθέτη, Πέτρο Ανταίο, Γιώργο Βότση, Χαρούλα Αλεξίου, Μήτσο Κασόλα, Βασίλη Φίλια, Παναγιώτη Γιαννάκη, Μάρθα Βούρτση, Λεωνίδα Κύρκο, Καίτη Γκρέυ, Βολφ Μπίρμαν, Ζορζ Μουστακί κ.ά.
Χαρακτηριστικά τα όσα γράφει και στο συγκινητικό οπισθόφυλλο: «Η τελευταία σου εμφάνιση ήταν το 2008 στην επέτειο του Πολυτεχνείου (…) Τραγούδησες το Φεγγαράκι. Ο κόσμος όρθιος και συγκινημένος σε χειροκροτούσε. (…) Καθώς σε παρακολουθούσα να τραγουδάς, με δυσκολία πλέον, σφίχτηκε η καρδιά μου. Είχες μεγαλώσει πια (…) Ήσουν 83 χρονών κι από τα 17 σου στον αγώνα για τη λευτεριά και την Ελλάδα. Εξήντα έξι ολόκληρα χρόνια αφιερωμένα στην απελευθέρωση του Ανθρώπου. (…) Εξήντα έξι χρόνια ασυμβίβαστος, ανυποχώρητος, τρελός, όπως γράφεις σ’ ένα ποίημά σου. (…) Δεν γονάτισες ποτέ, Πάνο μου, όσες φορές κι αν λύγισες από τις ταλαιπωρίες, που σε εξανάγκασαν οι… νικητές. Την ήττα ποτέ δεν την παραδέχτηκες, απλώς προσαρμόστηκες στις νέες συνθήκες και συνέχισες τον αγώνα. Δεν έλειψες από τους νέους αγώνες του λαού, δεν βούλιαξες στην απραξία. (…) Αντάρτης ως το τέλος. Με δίδαξες τη δύναμη που έχει το τραγούδι –η Τέχνη γενικότερα– και βάδισα πάνω στον δρόμο που εσύ και η γενιά σου είχατε χαράξει και τήρησα την υπόσχεση που σου είχα δώσει: θα κάνω ό,τι μπορώ για να μείνει ζωντανή στη μνήμη του λαού, και της νεολαίας κυρίως, η γενιά της ΕΠΟΝ (…) Τώρα που σου γράφω αυτές τις γραμμές είμαι 75 χρονών και συνεχίζω. Ως το τέλος, Πάνο μου».
Το σπουδαίο αυτό βιβλίο χάρισε στον Τρικαλινό δημοσιογράφο Χάρη Μαντέλλο η Νατάσα Παπαδοπούλου-Τζαβέλλα, κατά την πρόσφατη συνάντηση τους στην Αθήνα.