Εκδήλωση τιμής και μνήμης, παρουσία κατοίκων από την Καλαμπάκα και τα χωριά της περιοχής, διοργάνωσαν από κοινού η ΠΕΑΕΑ – ΔΣΕ Παράρτημα Τρικάλων και η ΚΟΒ Καλαμπάκας του ΚΚΕ την Κυριακή 15 Μάρτη 2026 καθώς συμπληρώνονται φέτος 83 χρόνια από τη Μάχη της Μερίτσας (Οξύνεια).
Για το ιστορικό της Μάχης μίλησε ο Λεωνίδας Κεραμίδας εκ μέρους της ΚΟΒ Καλαμπάκας του ΚΚΕ που είπε μεταξύ άλλων τα παρακάτω:
Πρόκειται ουσιαστικά για την πρώτη οργανωμένη μάχη της εθνικής αντίστασης στην Ελλάδα μετά τον πόλεμο στην Αλβανία.
Η Μάχη της Μερίτσας δόθηκε από τις δυνάμεις του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ που κατάφερε να ξεσηκώσει τους κατοίκους της περιοχής σε μια ένοπλη λαϊκή πάλη κατά του κατακτητή σηματοδοτώντας την παραπέρα δοξασμένη πορεία μέχρι την πολυπόθητη λευτεριά.
Σε γενικές γραμμές τα γεγονότα της μάχης διαδραματίστηκαν το διήμερο 12-13 Φλεβάρη 1943. Οι Ιταλοί, που είχαν διαπιστώσει αδυναμία ελέγχου της Καλαμπάκας και από το γεγονός πως στην ύπαιθρο άρχισαν να οργανώνονται αξιόλογες αντιστασιακές ομάδες, εγκατέστησαν στην Καλαμπάκα μεγάλο αριθμό στρατιωτών.
Όταν ο διοικητής ενός Τάγματος Ιταλών, ζήτησε από τους κατοίκους των χωριών της περιοχής να πάνε τρόφιμα στους Ιταλούς, εκείνοι έχοντας ανεβασμένο το ηθικό από την παρουσία του ΕΛΑΣ, αδιαφορούν και αρνούνται. Η απάντησή τους είναι ξεκάθαρη “Ούτε αυγό στον κατακτητή!”.
Συγκροτήθηκε τότε ένα απόσπασμα το οποίο από τα Τρίκαλα προωθήθηκε στην Καλαμπάκα και από εκεί στο Μουργκάνι με πορεία προς τη Μερίτσα. Το απόσπασμα αποτελούνταν από 244 Ιταλούς, (9 αξιωματικούς, 11 υπαξιωματικούς και 224 στρατιώτες). Φθάνοντας στη Μερίτσα οι Ιταλοί λαφυραγώγησαν το χωριό και έκαψαν ορισμένα σπίτια μέχρι να πάρουν το δρόμο της επιστροφής με φορτωμένα τα μουλάρια.
Όταν όμως πλησίασαν στη σιδηροδρομική γραμμή (18ο Χιλιόμετρο) εκεί τους περίμεναν οι ανταρτικές ομάδες και άρχισαν να βάλουν εναντίον τους οπότε βρέθηκαν εγκλωβισμένοι σε θανάσιμα πυρά. Οι αντάρτες του ΕΛΑΣ, περίπου 140-189 άτομα αξιοποιώντας πληροφορίες για τις κινήσεις των Ιταλών με οργανωμένο σχέδιο μάχης αλλά και με τη δύναμη της ψυχής τους, πέτυχαν αξιοθαύμαστη νίκη με πενιχρό οπλισμό απέναντι ολοκλήρου τάγματος Ιταλών.
Στη μάχη αυτή οι Ιταλοί έπαθαν συντριπτική ήττα καθώς σκοτώθηκαν 161 και αιχμαλωτίστηκαν 150, που απελευθερώθηκαν αργότερα αφού τους αφαιρέθηκε ο οπλισμός και ο ιματισμός, για να επιστρέψουν στην Καλαμπάκα. Μόνο ένας μικρός αριθμός είχε καταφέρει να διαφύγει για να μεταφέρει το μήνυμα της ήττας.
Παρά την απελευθέρωση των Ιταλών αιχμαλώτων η ιταλική διοίκηση εφάρμοσε την τακτική των αντιποίνων και τις επόμενες ημέρες συνέλαβε κατοίκους της περιοχής και τους οδήγησε στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Με τον οπλισμό κυρίευσε ο ΕΛΑΣ τόσο σε τουφέκια και σφαίρες (270 ατομικά όπλα και 6 φορτία σφαίρες, 3 μεγάλους όλμους, έναν μικρό, 6 πολυβόλα, 14 οπλοπολυβόλα, 2.000 χειροβομβίδες) περιλαμβάνονταν ιματισμός και φαρμακευτικό υλικό.
Στο πεδίο της μάχης, στήθηκε αργότερα μνημείο όπου σε ισάριθμες μαρμάρινες πλάκες αναγράφονται τα ονόματα των ανταρτών που έπεσαν για τη λευτεριά της πατρίδας: Νικόλαος Σωτ. Μουλαράς, Αθανάσιος Βλάχος, Ιωάννης Χρ. Λάμπρου, Αθανάσιος Παπαδήμας, Ζήσης Νικ. Δήμου, Γεώργιος Δημ. Καραζήσης, Χρήστος Κουτσιαλής.
Για την πολεμική εμπλοκή της χώρας
Η Κεντρική Ομιλία έγινε από τον Λάζαρο Τσουμένη, γραμματέα της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ Παράρτημα Τρικάλων που τόνισε μεταξύ άλλων τα εξής:
Την ίδια ώρα που τμήματα του κεφαλαίου “ακονίζουν μαχαίρια”, οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά νοικοκυριά θα κληθούν να πληρώσουν τα “σπασμένα” της πολεμικής εμπλοκής και της κυρίαρχης πολιτικής: Μέσω των ανατιμήσεων στην ενέργεια και σε άλλα είδη λαϊκής κατανάλωσης. Μέσω της έντασης της εκμετάλλευσης για να βγουν οι παραγγελίες ή για να καλυφθούν οι όποιες απώλειες, ιδιαίτερα σε κλάδους που μπορεί να δεχθούν πλήγμα, όπως ο τουρισμός. Μέσω ακόμη και των κινδύνων για την ίδια τους την ζωή, όπως οι ναυτεργάτες που στέλνονται σε εμπόλεμες περιοχές και εκβιάζονται από τους εφοπλιστές να υπογράψουν δηλώσεις – “θανατόχαρτα” ότι το κάνουν οικειοθελώς.
Η ιστορία διδάσκει ότι όποτε ο λαός μας μπήκε κάτω από “ξένη σημαία”, όποτε στήριξε τα σχέδια της αστικής τάξης στον ρόλο του πρωτοπαλίκαρου των “ισχυρών συμμάχων”, υπέστη ο ίδιος μεγάλες καταστροφές. Τώρα ο λαός να απορρίψει κάθε είδους αστικούς σχεδιασμούς που του παρουσιάζονται ως “εθνικοί στόχοι”. Να υπερασπιστεί τα δικά του αυτοτελή συμφέροντα και να διεκδικήσει αυτά που του ανήκουν. Η πάλη του λαού για τη δική του πατρίδα, η πάλη για την υπεράσπιση της ζωής του, της οικογένειάς του, του σπιτιού του, για την ικανοποίηση των αναγκών του, είναι πάλη για ένα άλλο μέλλον χωρίς την εξουσία του κεφαλαίου, το οποίο έχει ως “πατρίδα” την εκμετάλλευση και τα κέρδη και όπου αυτά υπηρετούνται.
Απέναντι στους αγωνιστές που πολέμησαν και θυσιάστηκαν κάτω από τη σημαία του ΕΛΑΣ που οδηγήθηκαν στις μάχες με τον Σαράφη, τον Άρη και τους ατρόμητους καπεταναίους στις φωτεινές νίκες του λαού, είναι πατριωτικό και διεθνιστικό μας καθήκον να μην αφήσουμε να χρησιμοποιούνται ελληνικά εδάφη, υποδομές και μέσα, ως στρατιωτικά – πολεμικά προγεφυρώματα οποιουδήποτε.
Να λάμψει η αλήθεια για το έγκλημα στα Τέμπη.
Αποδείχθηκε, όπως στην περίπτωση της έκρηξης στη Βιολάντα, ότι το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων, που πριν δύο χρόνια πήραν το τιμόνι του οι ταξικές δυνάμεις, όπου πρωτοστατούν οι κομμουνιστές, έγινε πράγματι το αποκούμπι για την εργατική τάξη των Τρικάλων.
Και να διατρανώσουμε την απαίτησή μας: Κάτω τα χέρια από την Κούβα!