Ο Θεόδωρος Κ. Λάμπρος είναι ιστορικός, συγγραφέας και δημοσιογράφος. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, πτυχιούχος Νεότερης Ευρωπαϊκής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Μεγάλης Βρετανίας London Guildhall University με μεταπτυχιακές σπουδές πάνω στο 1821 και την Ελληνική Επανάσταση έχει γράψει άρθρα, μελέτες με αντικείμενο την Επανάσταση του 1821, το Βυζάντιο αλλά και τη Μικρασιατική Καταστροφή. «Μπορώ να δικαιολογήσω έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζει την ιστορία γιατί μπορεί να είχε πολλούς λόγους που δεν μπόρεσε να την μάθει, δεν μπορώ όμως να δικαιολογήσω κάποιον που δεν ενδιαφέρεται να μάθει ιστορία», μας δηλώνει τονίζοντας την σημαντικότητα της επιστήμης του και τη σημασία του παρελθόντος για κάθε έναν από εμάς τους Έλληνες.
Ο κ. Λάμπρος αρθρογραφεί στην τοπική εφημερίδα ΠΡΩΤΗ του Πύργου Ηλείας, ενώ είναι αρχισυντάκτης και διευθυντής σύνταξης, στην ιστορική εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ Πύργου, καθώς και σε άλλες εφημερίδες και περιοδικά. Σήμερα είναι ιδιοκτήτης της ηλεκτρονικής εφημερίδας skalistiri.news και διαχειρίζεται το ιστορικό πόρταλ skalistiri.news, μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία, που «σκαλίζει» και φέρνει στο προσκήνιο γεγονότα και πρόσωπα του 1821, προβεβλημένα και μη.
Είναι τακτικό μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Νοτιοδυτικής Ελλάδας, Αναβιωτής του 1821, μέλος της Λέσχης Φίλων της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδας και σεναριογράφος της μικρού μήκους δραματικής ταινίας – ντοκιμαντέρ Γεωργάκης Ολύμπιος – Ο Δαυλός της Ελευθερίας, στην οποία συμμετείχε ως Αναβιωτής.
Ενεργός φυσικά στο κομμάτι της συγγραφής, όπου στο έργο του έργο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων το μαθητικό Τετράδιο – Ημερολόγιο του Δήμου Πύργου για τα διακόσια χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, το βιβλίο – λεύκωμα με τίτλο «Γεγονότα και Άγνωστες πτυχές που σημάδεψαν την Ηλεία κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821», το μίνι δίγλωσσο βιβλίο – οδηγός του Δήμου Πύργου με τίτλο «Από την Αρχαία Φειά στο Κατάκολο» και το βιβλίο «Φράγκοι και Βυζαντινοί στην Ηλεία». Μάλιστα, τον Φεβρουάριο του 2025 βραβεύτηκε για αυτό το ιστορικό και συγγραφικό του έργο που φέρνει στο προσκήνιο της ιστορία της Ηλείας αλλά και της Ελλάδας γενικότερα στα Πρόσωπα της Χρονιάς από την εφημερίδα Πελοπόννησος στην κατηγορία Επιστήμη – Καινοτομία.
Από τις εκδόσεις Ελκυστής κυκλοφορεί το πρώτο του ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο «Ματωμένα Αμπέλια», όπου ο ίδιος ο συγγραφέας αποφάσισε «να δοκιμάσει πράγματα που τα κατέχει πολύ καλά. Στην προκειμένη περίπτωση η ιστορική μυθοπλασία δένει αρμονικά με το αντικείμενο των σπουδών μου αλλά και την αγάπη μου για το 1821» τονίζει στο trikalaIN.gr.
Ε. Ν . : Το βιβλίο σας διαδραματίζεται στην Ηλεία το 1821 με πρωταγωνιστή τον Πύργιο οπλαρχηγό Χαράλαμπο Βιλαέτη και τις τελευταίες μέρες της ζωής αυτού. Μιλήστε μας κ . Λάμπρο, παρακαλώ, για τα «Ματωμένα Αμπέλια» και την υπόθεσή τους.
Θ.Λ.: Καταρχήν κ. Ντάλα σας ευχαριστώ πολύ για την τιμητική πρόσκληση για να μιλήσουμε για το πρώτο μου ιστορικό μυθιστόρημα «Τα Ματωμένα Αμπέλια».
Η υπόθεση του βιβλίου αφορά τον αγνό Πύργιο Οπλαρχηγό Χαράλαμπο Βιλαέτη και τον ηρωϊκό του θάνατο στα Σμιλεϊκα Αμπέλια στην Ηλεία τον Μάιο του 1821.
Οι κεντρικοί ήρωες του βιβλίου είναι ο Θεόδωρος Κίσσας – ένα παλικάρι από την Ηλεία και η Ζωή – μια ατρόμητη κοπέλα οι οποίοι βιώνουν τις τελευταίες ηρωϊκές μέρες του Χαράλαμπου Βιλαέτη και γίνονται πιστοί σύντροφοί του μέχρι το τέλος.
Οι ήρωες βιώνουν μάχες, λύπες, έρωτα μέσα σε μια Τουρκοκρατούμενη Ηλεία που όμως αρχίζει να επαναστατεί εναντίον του Οθωμανικού ζυγού μέχρι την 10η Μαϊου του 1821 όπου θα παιχτεί η τελευταία ηρωϊκή πράξη των πρωταγωνιστών.
Ε. Ν. : Γιατί επιλέξατε αυτόν τον οπλαρχηγό ως πρωταγωνιστή; Τι κέντρισε το ενδιαφέρον σας στη δράση του;
Θ. Λ. : Πολύ εύστοχη η ερώτησή σας. Επέλεξα τον Χαράλαμπο Βιλαέτη ως τον κεντρικό ήρωα του μυθιστορήματός μου το οποίο σημειωτέον βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Ηλεία κατά το 1821, γιατί υπήρξε ο σημαντικότερος κατ’ εμέ αγωνιστής και πρωτεργάτης της Επανάστασης στην Ηλεία και ένας άνθρωπος που ενώ γνώριζε ότι πήγαινε σε βέβαιο θάνατο στα Σμιλεϊκα Αμπέλια – τον τόπο θυσίας του, δεν λιγοψύχησε αλλά αντιθέτως πολέμησε και έπεσε σαν πραγματικός Έλληνας με τους λίγους συμπολεμιστές του. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο Ηλείος Ακαδημαϊκός και Ιστορικός Διονύσιος Κόκκινος τον αποκάλεσε έναν άλλο Αθανάσιο Διάκο.
Ε. Ν: Οι προηγούμενες συγγραφικές δουλειές σας είναι αμιγώς ιστορικές. Τι σας ώθησε να δοκιμαστείτε στην ιστορική μυθοπλασία;
Θ.Λ. : Οι προηγούμενες τέσσερις συγγραφικές μου προσπάθειες αφορούσαν τρεις διαφορετικές περιόδους της ιστορίας μας. Την Αρχαία Ιστορία, την Επανάσταση του 1821 και την περίοδο των Φράγκων και των Βυζαντινών. Επίσης είχε προηγηθεί και μια ειδική έκδοση για τους μαθητές – μαθήτριες των Δημοτικών Σχολείων του Δήμου Πύργου. Αυτές τις ιστορικές εκδόσεις είχα την χαρά να τις συγγράψω κατά την διάρκεια της θητείας μου ως Ειδικός Συνεργάτης σε θέματα Τοπικής Ιστορίας και Πολιτισμού την περίοδο 2021 – 2024 στον Δήμο Πύργου.
Η ιστορική μυθοπλασία όπως πολύ καλά γνωρίζετε στηρίζεται στα ιστορικά γεγονότα – ειδικά όταν πρόκειται για την σημαντικότερη κατ’ εμέ περίοδο της Ελληνικής μας ιστορίας – αυτή της Επανάστασης του 1821. Με τις ταπεινές μου γνώσεις πάνω στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 που ήταν σημειωτέον και το αντικείμενο των Μεταπτυχιακών μου σπουδών, κατάφερα και έγραψα τα «Ματωμένα Αμπέλια». Θέλω να δοκιμάζω πράγματα που τα κατέχω πολύ καλά. Στην προκειμένη περίπτωση νομίζω πως η ιστορική μυθοπλασία δένει αρμονικά με το αντικείμενο των σπουδών μου αλλά και την αγάπη μου για το 1821.
Ε.Ν. : Έλληνες και Τούρκοι. Είστε ο καθ΄ ύλην αρμόδιος με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις, να μας απαντήσετε στο ερώτημα πόσο όμοιοι ή πόσο διαφορετικοί ήταν οι δύο λαοί την περίοδο που οι Έλληνες επαναστάτησαν; Κι αν άλλαξε αυτό στην πάροδο του χρόνου ερχόμενοι στο σήμερα.
Θ. Λ. : Η βασική διαφορά αγαπητή κ. Ντάλα είχε να κάνει με το γεγονός ότι υπήρχε μια Οθωμανική Αυτοκρατορία η οποία ήταν καταπιεστική, δυναστική και βάρβαρη στις περισσότερες των περιπτώσεων και από την άλλη πλευρά οι υπόδουλοι Έλληνες που ο κάθε υψηλόβαθμος Οθωμανός μπορούσε ανά πάσα στιγμή να του ή να τους αφαιρέσει την ζωή χωρίς να δώσει λόγο σε κανέναν. Η άποψη από τους νέους αποδομητές ιστορικούς ότι Τούρκοι και Έλληνες συνυπήρχαν αρμονικά είναι εντελώς εσφαλμένη. Νομίζω πως μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού οι περιπτώσεις που Οθωμανοί και Έλληνες ζούσαν αρμονικά. Διαφορές υπήρχαν σημαντικές μεταξύ Ελλήνων και Οθωμανών με σημαντικότερη αυτή του θρησκεύματος. Επίσης οι υπόδουλοι Έλληνες αγωνίζονταν για να ελευθερωθούν από μια ξένη δύναμη κατοχής. Πράγμα που επετεύχθη μετά από σχεδόν εννέα ολόκληρα χρόνια αιματηρών αγώνων για την ελευθερία μας.
Στο ερώτημά σας εάν έχει αλλάξει κάτι μετά την πάροδο 205 ετών από την Επανάσταση του 1821 στις σχέσεις μας με τους γείτονες, θα είμαι απόλυτα ξεκάθαρος απέναντί σας.
Δυστυχώς τίποτα δεν έχει αλλάξει ως προς την ρητορική της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα. Βιώνουμε καθημερινά επαναλαμβανόμενες Τουρκικές προκλήσεις στον εναέριο χώρο μας αλλά και στα χωρικά μας ύδατα και έχουμε έναν Ερτογάν ο οποίος ως άλλος Σουλτάνος ονειρεύεται την ανασύσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Βεβαίως να επισημάνω ότι οι απλοί Τούρκοι πολίτες δεν έχουν να χωρίσουν τίποτα με τους απλούς Έλληνες πολίτες. Αλλά στην τελική τις αποφάσεις των χωρών τις λαμβάνουν οι εκάστοτε ηγέτες. Και στην περίπτωση της Τουρκίας η αδιάλλακτη επιθετική της πολιτική και ρητορική προς την Ελλάδα δεν έχει αλλάξει τα τελευταία 205 χρόνια.
Ε.Ν. : Βραβευτήκατε πέρυσι στα Πρόσωπα της Χρονιάς της Πελοποννήσου στη κατηγορία Επιστήμη – Καινοτομία για το ιστορικό σας έργο; Τι σημαίνει αυτή η διάκριση για σας;
Θ. Λ. : Είχα την χαρά να βραβευθώ στα «Πρόσωπα της Χρονιάς» από την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ» στην κατηγορία Επιστήμη – Καινοτομία» για το ιστορικό – συγγραφικό μου έργο. Νομίζω πως αυτή η βράβευση είναι το επιστέγασμα όλης αυτής της προσπάθειας που έχω ξεκινήσει τα τελευταία 18 χρόνια για την ανάδειξη και προβολή της ιστορίας τόσο του τόπου μου της Ηλείας όσο και της ευλογημένης αυτής χώρας που λέγεται Ελλάδα. Άρα νοιώθω μεγάλη ικανοποίηση και τιμή για αυτή μου την βράβευση που όπως λέω είναι μια συνεχής προσπάθεια που κάνω για την ανάδειξη και προβολή της ιστορίας μας.
Ε. Ν. : Οι Έλληνες έχουμε βαθιά ιστορία. Ποια η σχέση μας μαζί της; Την γνωρίζουμε; Την αναζητούμε; Υπάρχει αλήθεια κάτι που γνωρίζουμε λαθεμένα, ακούτε συχνά να το μεταφέρουμε με τον λάθος τρόπο και θα θέλατε να μας διορθώσετε;
Θ. Λ. : Η ευλογία κ. Ντάλα που έχουμε ως χώρα είναι η τεράστια και πλούσια ιστορία μας. Μια ιστορία 2.500 χιλιάδων ετών. Δεν νομίζω ότι υπάρχει άλλη χώρα στον κόσμο με τόσες γνωστές και άγνωστες πτυχές όσο η Ελλάδα. Αυτό είναι το θετικό στοιχείο.
Δυστυχώς οι σημερινοί νεοέλληνες, δεν χρησιμοποιώ τον όρο Έλληνες, δεν γνωρίζουν την ιστορία τους. Και το χειρότερο στοιχείο κατ’ εμέ κ. Ντάλα είναι ότι δεν ενδιαφέρονται να μάθουν την ιστορία τους. Μπορώ να δικαιολογήσω έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζει την ιστορία γιατί μπορεί να είχε πολλούς λόγους που δεν μπόρεσε να την μάθει, δεν μπορώ όμως να δικαιολογήσω κάποιον που δεν ενδιαφέρεται να μάθει ιστορία. Δυστυχώς σήμερα η πλειοψηφία των νεοελλήνων δεν ενδιαφέρεται να μάθει ιστορία. Αυτό από μόνο του είναι τραγικό. Σε μια εποχή μάλιστα που η πληροφόρηση τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς.
Αυτό που δυστυχώς μεταφέρεται με λάθος τρόπο είναι ότι η ιστορία αποτελεί μια βαρετή υπόθεση και κυρίως τα παιδιά την μισούν και την βλέπουν ως αγγαρεία στο σχολείο.
Η ιστορία λοιπόν κ. Ντάλα δεν είναι καθόλου μια βαρετή υπόθεση. Είναι η μαγεία του παρελθόντος και η εξερεύνηση του μέλλοντος. Είναι ο οδηγός μας ώστε να μην επαναλάβουμε λάθη του παρελθόντος.
Ο τρόπος με τον οποίο διδάσκεται η ιστορία είναι λάθος και αυτό κάποια στιγμή θα πρέπει να αλλάξει ώστε τα παιδιά να την αγαπήσουν και να μην την βλέπουν ως μια βαρετή υπόθεση.
Ε. Ν.: Αληθεύει για σας η πολυακουσμένη φράση του Βρετανού πολιτικού και φιλοσόφου Έντουαρντ Μπερκ ότι «αυτοί που δεν ξέρουν ιστορία είναι καταδικασμένοι να την επαναλάβουν»;
Θ.Λ. : Φυσικά και αληθεύει καθότι είναι αποδεδειγμένο ότι αυτοί που δεν ξέρουν ιστορία, επαναλαμβάνουν τα λάθη του παρελθόντος. Η Ελλάδα συνεχίζει να επαναλαμβάνει λάθη του παρελθόντος όπως η διχόνοια, η μη συστράτευση και ομόνοια για τον κοινό σκοπό αλλά αντιθέτως μας ενδιαφέρουν οι προσωπικές μας φιλοδοξίες, τα αξιώματα, οι καρέκλες και οι λουφέδες όπως έλεγε και ο αγωνιστής του 1821 Ιωάννης Μακρυγιάννης.
Ε. Ν. : Ως ιστορικός και δημοσιογράφος έχετε δημιουργήσει ένα πολύ σημαντικό ιστορικό portal,το skalistiri. news που «σκαλίζει» όπως αναφέρετε το 1821. Συγχαρητήρια για αυτή σας την κίνηση, να φέρετε την επανάσταση στην καθημερινότητά μας και όχι μεμονωμένα σε κάθε εορταστική επέτειο. Πώς ξεκίνησε αυτή η ιδέα και τι μπορούμε να βρούμε στις αναρτήσεις σας;
Θ. Λ. : Η δημιουργία του ιστορικού μου πόρταλ skalistiri.news πριν επτά χρόνια είχε και έχει ως σκοπό την ανάδειξη και προβολή της ιστορίας και ειδικά στο κομμάτι που αφορά την Επανάσταση του 1821 που ήταν και το αντικείμενο όπως σας ανέφερα των Μεταπτυχιακών μου σπουδών στη Μεγάλη Βρετανία.
Η ιδέα αυτή ξεκίνησε καθότι ήθελα να προβάλω την συγγραφική μου προσπάθεια και έρευνα αναφορικά με την Επανάσταση του 1821 τόσο στην Ηλεία όσο και πανελλαδικά.
Αυτό επετεύχθη μέσω του ιστορικού μου πόρταλ skalistiri.news όπου οι αναγνώστες – αναγνώστριες μπορούν να περιηγηθούν και να βρουν χρήσιμες πληροφορίες για γνωστές και άγνωστες πτυχές της Ελληνικής Επανάστασης που αφορούν τα επαναστατικά γεγονότα, τους πρωταγωνιστές αλλά και τους άσημους αγωνιστές – αγωνίστριες που έπεσαν για την ελευθερία μας.
Αυτά μαζί με το συγγραφικό μου έργο και τις δραστηριότητές μου, μπορεί να τα βρει ο καθένας στο ιστορικό μου πόρταλ αλλά και στις σελίδες μου στα κοινωνικά δίκτυα. Όπως σας είπα, η ενασχόλησή μου με την Ελληνική Επανάσταση του 1821 είναι μια συνεχής προσπάθεια ώστε να αναδείξω και να προβάλω τον αγώνα όλων αυτών των αγωνιστών που έπεσαν για να μπορούμε όλοι εμείς σήμερα να αναπνέουμε αέρα ελευθερίας.
Ε.Ν. : Έχετε γράψει το σενάριο για την ταινία – ντοκιμαντέρ «Γεωργάκης Ολύμπιος – Ο Δαυλός της Ελευθερίας « και συμμετείχατε σε αυτή. Πώς ήταν αυτή η εμπειρία από το στάδιο της γραφής ως τη στιγμή που είδατε την ταινία ολοκληρωμένη; Θα θέλατε να το επαναλάβετε;
Θ. Λ. : Κυρία Ντάλα μου δίνετε την ευκαιρία μέσα από τις εύστοχες ερωτήσεις σας να αναφερθώ σε σημαντικές πτυχές της δραστηριότητάς μου ως ανθρώπου που μαθαίνω όπως λέω ιστορία κάθε μέρα.
Μια από αυτές τις δημιουργικές όπως λέω πάντα προσπάθειες ήταν η δημιουργία μιας μικρού μήκους δραματοποιημένης ταινίας- ντοκιμαντέρ για τον αγνό αγωνιστή του 1821 Γεωργάκη Ολύμπιο.
Ο Γεωργάκης Ολύμπιος είναι ο αγαπημένος μου αγωνιστής του 1821 και ήθελα πάντα εκτός από τα αφιερώματα που έχω κάνει για τον εν λόγω ήρωα, να κάνω και κάτι που να έχει οπτικοακουστική μορφή.
Tα έφερε έτσι λοιπόν ο Θεός και μαζί με τον αγαπημένο μου φίλο – Κινηματογραφιστή Ιωάννη Κ. Μουτσούλα που δυστυχώς «έφυγε» πρόσφατα από την ζωή χτυπημένος από το θηρίο που λέγεται καρκίνος, καταφέραμε και γυρίσαμε μια μικρού όπως είπα δραματοποιημένη ταινία – ντοκιμαντέρ για τον Γεωργάκη Ολύμπιο όπου συμμετείχαν αναβιωτές – αναβιώτριες από την Μεσσηνία. Είχα την χαρά να συμμετέχω ως Αναβιωτής σε αυτή την ταινία και να γράψω το σενάριο – ιστορία.
Νοιώθω πολύ χαρούμενος που κατάφερα με τον αείμνηστο Ιωάννη Κ. Μουτσούλα να ολοκληρώσουμε πριν τέσσερα περίπου χρόνια αυτήν την προσπάθεια και να δει ο κόσμος στο διαδίκτυο αλλά και σε διάφορες εκδηλώσεις την εν λόγω δημιουργική προσπάθεια. Αυτή η προσπάθεια αφιερώνεται στον αγαπημένο φίλο Ιωάννη Κ. Μουτσούλα ο οποίος είχε καταφέρει να δημιουργήσει αξιόλογες και ποιοτικές κινηματογραφικές παραγωγές αναφορικά με το 1821.
Θα ήθελα φυσικά να το επαναλάβω ώστε να δώσουμε την ευκαιρία στον κόσμο και κυρίως στα νέα παιδιά να αγαπήσουν την ιστορία και ειδικά το 1821 το οποίο αποδομείται στις μέρες μας.
Ε.Ν.: Υπάρχει ήδη η προοπτική ενός επόμενου βιβλίου; Θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας τι πραγματεύεται;
Θ. Λ. : Αυτή την στιγμή βρίσκομαι στην διαδικασία συγγραφής του δεύτερου ιστορικού μυθιστορήματος που αφορά μια ιστορία τρόμου στη Γαλλία του 19ου αιώνα.
Μια εντελώς διαφορετική περίοδος και μια ιστορία τρόμου με σασπένς και πολύ μυστήριο. Η ιστορία επικεντρώνεται σε έναν νέο επιθεωρητή της Γαλλικής Αστυνομίας που αναλαμβάνει να εξιχνιάσει μια μυστηριώδη σειρά εγκλημάτων σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Γαλλίας και να εντοπίσει τον δολοφόνο που κρύβεται πίσω από αυτά.
Τα υπόλοιπα δεν θα σας τα πω, τα κρατώ για έκπληξη.
Ε. Ν. :Σας ευχαριστώ θερμά για την παρουσίαση του ξεχωριστού βιβλίου σας. Εύχομαι να φέρετε στους αναγνωστικούς μας δρόμους πολλές ακόμη ιστορίες των προγόνων μας που αξίζει να γνωρίσουμε!
Θ. Λ. : Αγαπητή κ. Ντάλα σας ευχαριστώ θερμά για τα καλά σας λόγια και για την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που είχα την χαρά να σας παραχωρήσω. Εύχομαι κα σε εσάς καθότι είστε ένας άνθρωπος που ασχολείται με την ποίηση και την λογοτεχνία να είστε πάντα δημιουργική, να έχετε υγεία και να προβάλετε μέσα από τα μέσα που εκπροσωπείτε τις δημιουργικές προσπάθειες όλων όσων ασχολούνται με την τέχνη, την λογοτεχνία, την ιστορία, τον πολιτισμό.
Σας ευχαριστώ θερμά και θα χαρώ πολύ να τα ξαναπούμε.
