ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ «ΠΑΙΔΕΙΑ» ΣΕ ΑΠΟΓΝΩΣΗ
Η παιδεία, θεμέλιο κάθε κοινωνίας και βασικός πυλώνας του μέλλοντος των παιδιών μας, βρίσκεται σήμερα σε κατάσταση βαθιάς κρίσης. Μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί βιώνουν καθημερινά την πίεση ενός συστήματος που συχνά αδυνατεί να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Η έμφαση στις εξετάσεις, η έλλειψη ουσιαστικής παιδαγωγικής στήριξης και η απομάκρυνση από τις ανθρωπιστικές αξίες οδηγούν τα παιδιά σε απογοήτευση και άγχος, θέτοντας σε κίνδυνο όχι μόνο τη γνώση, αλλά και την ψυχική τους ισορροπία.
Η μεταρρύθμιση της παιδείας είναι σήμερα επιβεβλημένη να γίνει στα πρότυπα των ευρωπαικών χωρών και προϋποθέτει μια συνολική αλλαγή φιλοσοφίας και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις . Στον πυρήνα της βρίσκεται η μαθητοκεντρική εκπαίδευση-με έμφαση στον μαθητή, όπου η γνώση δεν μεταδίδεται μηχανικά, με αποστήθιση και έντονο ανταγωνισμό, αλλά οικοδομείται μέσα από την εμπειρία, τη συνεργασία και την κριτική σκέψη . Το αναλυτικό πρόγραμμα οφείλει να γίνει πιο ευέλικτο, με διαθεματικές ενότητες, έμφαση στις δεξιότητες ζωής, στην ψηφιακή παιδεία και στην περιβαλλοντική συνείδηση. Εξίσου σημαντική είναι η μείωση της εξετασιο-κεντρικής λογικής και η ενίσχυση εναλλακτικών μορφών αξιολόγησης, όπως εργασίες και ομαδικά έργα. Το σχολείο πρέπει να συνδεθεί περισσότερο με την κοινωνία, την τοπική κοινότητα και τον πολιτισμό, προσφέροντας ίσες ευκαιρίες μάθησης για όλους. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον ρόλο του εκπαιδευτικού, ο οποίος απολαμβάνει υψηλό κύρος, συνεχή επιμόρφωση και ουσιαστική παιδαγωγική αυτονομία.
Φυσικά η όποια μεταρρύθμιση θα λαμβάνει υπόψη το ελληνικό στοιχείο, την παράδοσή μας, τις αξίες και τις αρχές μας. Ο στόχος δεν είναι η άκριτη μίμηση ξένων μοντέλων, αλλά η προσαρμογή καλών πρακτικών στη δική μας ιστορική και πολιτισμική ταυτότητα. Η ελληνική παιδεία οφείλει να συνεχίσει να καλλιεργεί τη γλώσσα, την ιστορική συνείδηση, την ορθόδοξη παράδοση μας,τη φιλοσοφική σκέψη και τον ανθρωπισμό, στοιχεία που αποτελούν διαχρονικά θεμέλια του ελληνικού πολιτισμού.
Μια αντίστοιχη μεταρρύθμιση στην Ελλάδα θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου, σύγχρονου και αποτελεσματικού εκπαιδευτικού συστήματος, με προεκτάσεις στη λειτουργία του κράτους-έθνους, προσανατολισμένου στις ανάγκες και προκλήσεις της εποχής μας.
ΣΤΕΛΙΟΣ Β. ΛΑΣΚΟΣ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ