«Κληρονομιά» που Συνεχίζεται
Ο ιατρός Γεώργιος-Ιωάννης Τσιάνος μίλησε στην τελετή ονοματοδοσίας αμφιθεάτρου της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας προς τιμήν του θρυλικού χειρουργού, παππού του, Γεωργίου Ι. Κατσίγρα
Με ιδιαίτερη επισημότητα από το τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, τα ονόματα δύο σπουδαίων ευεργετών και προσωπικοτήτων που σημάδεψαν την ιατρική και κοινωνική ζωή της Λάρισας, του Γεωργίου Ι. Κατσίγρα και του Δημητρίου Αθ. Παλιούρα, φέρουν από χθες τα δύο αμφιθέατρα του Τμήματος Ιατρικής στη Βιόπολη. Η τελετή πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τρίτης 17 Μαρτίου, ανήμερα της επετείου του θανάτου του Γ.Ι. Κατσίγρα, στο μεγάλο αμφιθέατρο «Ιπποκράτης», παρουσία, μεταξύ άλλων, πανεπιστημιακών, φοιτητών, εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας, του Δήμου Λαρισαίων, του Ιατρικού Συλλόγου, της Περιφέρειας Θεσσαλίας, πολιτών και συγγενών των τιμώμενων προσώπων, σε κλίμα συγκίνησης αλλά και αναγνώρισης της διαχρονικής προσφοράς τους.
Στην ονοματοδοσία του αμφιθεάτρου «Γεώργιος Ι. Κατσίγρας» απηύθυνε ομιλία ο εγγονός του τιμώμενου προσώπου, ο ιατρός Γεώργιος-Ιωάννης Τσιάνος, αναδεικνύοντας την ουσία της παρακαταθήκης του Γ.Ι. Κατσίγρα: την ακρίβεια της κλινικής πράξης, την πειθαρχία της ευθύνης και την προσφορά που ξεπερνά το άτομο και γίνεται θεσμός. Στάθηκε στην κλινική του Γ.Ι. Κατσίγρα και τον ιδιαίτερο συμβολισμό της άμεσης σύνδεσης των εγκαταστάσεών της με τα πρώτα βήματα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σπάνια έκταση της προσφοράς του Γ.Ι. Κατσίγρα που επεκτάθηκε στον πολιτισμό ως δημόσιο αγαθό, με τη δωρεά της συλλογής του και τη δημιουργία της Δημοτικής Πινακοθήκης – Μουσείο «Γ.Ι. Κατσίγρα». Τέλος, επισήμανε ότι το όνομα που συνδέει την επιστήμη και την παιδεία θα είναι χαραγμένο στην είσοδο ενός αμφιθεάτρου ως πρότυπο.
Η παρουσία του Γ.Ι. Τσιάνου στην εκδήλωση ανέδειξε με τρόπο φυσικό μια ευρύτερη γραμμή συνέχειας: ο Κατσίγρας σφράγισε την εποχή του μέσα από τη χειρουργική και την κοινωνική-πολιτιστική του συνεισφορά· ο ίδιος, σε διαφορετική αρένα, κρατά την ίδια αξίωση για καθαρή κρίση και μέτρο εκεί όπου οι αποφάσεις έχουν πραγματικό βάρος και οι συνέπειες δεν συγχωρούν επιπολαιότητα. Στο πρόσωπο του Τσιάνου συνυπάρχουν η ιατρική και ερευνητική ιδιότητα, με μια παράλληλη διαδρομή υψηλών απαιτήσεων, και ενδεικτικά παραδείγματα τις αναβάσεις του στο Έβερεστ, την κολυμβητική διάσχιση του Αιγαίου Πελάγους από την Πελοπόννησο στην Κρήτη, καθώς και δράσεις αντίστοιχης κλίμακας σε Σαχάρα, Μάγχη και Ανταρκτική, επιδόσεις που δεν είναι απλώς κατορθώματα, αλλά πορείες που απαιτούν μακροχρόνια προετοιμασία, τεχνική ακρίβεια σχεδιασμού, πειθαρχία εκτέλεσης, διαρκή αξιολόγηση κινδύνου και ψυχραιμία σε συνθήκες υψηλής πίεσης. Όπως σημείωσε ο ίδιος: «Η “κληρονομιά” δεν είναι επανάληψη του ίδιου έργου, αλλά συνέχιση της ίδιας στάσης: υψηλή στοχοθεσία, σεβασμός στον άνθρωπο και ουσιαστική προσφορά, με διαφορετικά εργαλεία αλλά με την ίδια βαρύτητα και σημασία».
Ποιος ήταν ο Γεώργιος Ι. Κατσίγρας (1914-1998)
Ο Γεώργιος Ι. Κατσίγρας γεννήθηκε στη Λάρισα το 1914. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Χειρουργικής. Το 1940 υπηρέτησε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Λάρισας και από το 1941 έως το 1948 εργάστηκε στην Αθήνα στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός στην κλινική Σμπαρούνη. Στην Κατοχή συνελήφθη από τους Ιταλούς και φυλακίστηκε στη Λάρισα και στην Αθήνα. Το 1946 παντρεύτηκε την Καίτη Καζαντζή, διευθύνουσα του νοσοκομείου Ευαγγελισμός και απέκτησαν τρεις κόρες. Στο διάστημα 1948-49 διετέλεσε διευθυντής χειρουργικής μονάδας στην περιοχή της Καστοριάς.
Επέστρεψε στη Λάρισα το 1949 και το 1954 έχτισε, σε σχέδια του αρχιτέκτονα μηχανικού Ανδρέα Κριεζή, την Κλινική Κατσίγρα. Η κλινική, μία από τις μεγαλύτερες και πιο άρτια εξοπλισμένες της εποχής στα Βαλκάνια, εγκαινιάστηκε το 1955 και λειτούργησε έως το 1987. Η κλινική κατέστη περιώνυμη και η φήμη του χειρουργού Κατσίγρα εξαπλώθηκε όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Τον αναζητούσαν Έλληνες της Αμερικής, της Αυστραλίας, της Νότιας Αφρικής, της Γερμανίας. Οι χειρουργημένοι από εκείνον υπερβαίνουν τις 50.000. Πολλοί, ακόμα αφηγούνται πως τους χειρούργησε ο Κατσίγρας. Από το 1990 στο κτίριο της κλινικής Κατσίγρα στεγάζεται πλέον η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Παράλληλα, ο Γεώργιος Κατσίγρας συλλέγει πίνακες ζωγραφικής και δημιουργεί συλλογή 781 έργων των σημαντικότερων Ελλήνων δημιουργών της περιόδου 1850-1950, η δεύτερη σε σημαντικότητα συλλογή, μετά την Εθνική πινακοθήκη. Το 1981, ο Γεώργιος και Καίτη Κατσίγρα αποφάσισαν να δωρίσουν στο Δήμο Λάρισας την πολύτιμη συλλογή, ανάμεσα τους και τα περίφημα έπιπλα του Ερρίκου Σλήμαν, σχεδιασμένα από τον Ερνέστο Τσίλλερ, δημιουργώντας έτσι τη «Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ. Ι. Κατσίγρα».
Η δημιουργική πορεία του Γ. Ι. Κατσίγρα σημάδεψε την ιστορία της Λάρισας το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα και είναι σίγουρο ότι το έργο και η προσφορά του θα παραμείνουν στη μνήμη, όσων είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν. Διαδραμάτιζε το ρόλο του ως γιατρός και ως πολίτης με αυτοκυριαρχία και αίσθημα ευθύνης. Ως γιατρός προκαλούσε το θαυμασμό, ως άνθρωπος δέος και ως φιλότεχνος σεβασμό. Το 1983 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών με το βραβείο της Τάξεως των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών.