Γράφει ο Νίκος Γκόγκος* 9-2-2026
Τιμήσαμε την Κυριακή τα θύματα της 2ας Φεβρουαρίου 1925. Πολίτες και επίσημοι σταθήκαμε μπροατά στο μνημείο, στην πλατεία 2ας Φεβρουαρίου 1925. Παρακολουθήσαμε την επιμνημόσυνη δέηση, ακούθσαμε την ομιλία για τη σημασία της ημέρας από την εντεταλμένη σύμβουλο για τις δημόσιες σχέσεις του Δήμου Κα Εφη Λεβέντη, καταθέσαμε τα στεφάνια ,στο μνημείο, η Μουσική παιάνισε τον Εθνικό Ύμνο και φύγαμε ικανοποιημένοι που για μια ακόμη χρονιά τιμήσαμε τους αδίκως, αναιτίως και αιφνιδίως πεσόντες από τα βόλια του αντισυνταγματάρχη Καβράκου
Συμμετείχαν σε συλλαλητήριο που έγινε στις 2-2=1925 και θέλησαν να παραδώσουν το ψήφισμα στο νομάρχη. Εκείνος δεν δέχτηκε την επιτροπή. Φωνές, πέταγμα πέτρες στα τζάμια της νομαρχίας, πρόσκληση του στρατού να διαλύσει το πλήθος. Ο επικεφαλής των αξιωματικών και στρατιωτών διοικητής του στρατοπέδου, αντισυνταγματάρχης Καβράκος διέταξε πυρ στο ψαχνό. Η Ασκληπιού γέμισε αίματα. Πτώματα και τραυματίες των άοπλων διαδηλωτών που συμμετείχαν στο συλλαλητήριο. 7 νεκροί και πάνω από 25 οι τραυματίες. Όλοι από τη μεριά των διαδηλωτών. Κανένας αξιωματικός ή στρατιώτης μεταξύ των θυμάτων. Αυτό δείχνει ότι οι διαδηλωτές ήταν άοπλοι. Αυτά τα θύματα τιμήσαμε.
Η πόλη μας όμως παράδοξα τιμά και τον θύτη. Έδωσε το όνομά του σε δρόμο της πόλης. Οδός Δημητρίου Κούτρα στις Καρυές (νεκρός από τα βόλια του Καβράκου), οδός Καβράκου στα Τρίκαλα (ο θύτης). Αναζήτησα παλαιότερα στο Δημαρχείο να μάθουμε το λόγο αυτής της τιμής. Στο Δήμο δεν υπάρχει ούτε εισήγηση ούτε κάποιο άλλο στοιχείο που να δικαιολογεί αυτή την τιμή προς τον αντισυνταγματάρχη Καβράκο. η μας επίσης το ΓΕΣ έδωσε το όνομά του στο στρατόπεδο που εδρεύει η ΣΜΥ. Αναζήτησα στο ΓΕΣ να μας ενημερώσουν για πιο λόγο τιμούν το στρατηγό Καβράκο στα Τρίκαλα Απάντησαν ότι «δεν υφίσταται διαταγή που να γίνεται σαφής μνεία για τη συγκεκριμένη ονομασία του στρατοπέδου και ότι δεν κατέστη δυνατόν να ευρεθεί στα υφιστάμενα αρχεία του ΓΕΣ σχετική εισήγηση για την απονομή του ονόματος» Σε αίτησή μου στο ΓΕΣ για μετονομασία του στρατοπέδου σε στρατόπεδο Σχολής Μονίμων Υπαξιωματικών έλαβα την απάντηση ότι «Από τα τηρούμενα στοιχεία στο αρχείο της Δ/νσης Ιστορίας Στρατού του ΓΕΣ , για τον Αντιστράτηγο Καβράκο Χρήστο προκύπτουν τα εξής: Ο υπόψη Αξιωματικός γεννήθηκε στα Τρίκαλα το έτος 1982. Προέρχεται από τη ΣΜΥ και την 1-10-1913 ονομάστηκε Ανθυπολοχαγός και τέθηκε σε αυτεπάγγελτη αποστρατεία, λόγω ορίου ηλικίας προαγόμενος στο βαθμό του Αντιστρατήγου. Έλαβε μέρος στον Ελληνοτουρκικό και Ελληνοβουλγαρικό πόλεμο, καθώς και στην εκστρατεία της Μικράς Ασίας. Του απονεμήθηκαν οι προβλεπόμενες ηθικές αμοιβές, ανάλογες του βαθμού του, της πολεμικής δράσης του και της εν γένει σταδιοδρομίας του στο στρατό. Την 27 Απριλίου 1941, οι τοπικές στρατιωτικές και πολιτικές αρχές αποτελούμενες από Υποστράτηγο Καβράκο Χρήστο, Ανώτερο Στρατιωτικό Διοικητή Αττικής – Βοιωτίας, τον Κωνσταντίνο Πεζόπουλο, Νομάρχη Αττικής – Βοιωτίας, Αμβρόσιο Πλυτά και Μιχαήλ Μαμούσκο, αντίστοιχα, παρέδωσαν την πόλη των Αθηνών στους Γερμανούς. Την 8-12-1944, εκτελέστηκε υπό αναρχικών. Τα παραπάνω στοιχεία πληρούν τις προϋποθέσεις της Γενικής Διαταγής του ΓΕΣ, περί Ονομασιών Μετονομασιών Στρατοπέδων. Επιπροσθέτως σας γνωρίζεται ό,τι, από το 1973 που απονεμήθηκε το όνομα του παραπάνω Αξιωματικού στο στρατόπεδο που εδρεύει η ΣΜΥ, ουδέποτε είχε υποβληθεί αίτημα στο ΓΕΣ για μετονομασία του υπόψη στρατοπέδου».
Η Γενική Διαταγή του ΓΕΣ καθορίζει τις εξής προϋποθέσεις: «Προκειμένου να δοθεί ονομασία σε στρατόπεδο θα πρέπει εκείνος του οποίου το όνομα που θα προταθεί να είναι: Α. Ήρωας της αρχαίας Ελλάδας ή του 1821. Β. Αξιωματικός ή μόνιμος Υπαξιωματικός φονευθείς στους αγώνες του Έθνους με αναγνωρισμένη πολεμική δράση κατά προτίμηση καταγόμενος από την περιοχή του στρατοπέδου ή φονευθείς σε αυτή. Γ. Αξιωματικός που διοίκησε με επιτυχία και για ικανό χρονικό διάστημα Σχηματισμό ή Μονάδα του στρατοπέδου:
Θεωρούμε ότι ο αντιστράτηγος Καβράκος δεν ικανοποιεί τις παραπάνω προϋποθέσεις διότι:
Α. Δεν φονεύτηκε σε αγώνες του Έθνους.
Β. Ως Διοικητής της ΧΙΙ Μεραρχίας από 11 έως 20 Μαρτίου 1941 ο διοικητής του Αντιστράτηγος Ι. ΚΩΤΟΥΛΑΣ έγραψε στις Διαδοχικές Σημειώσεις ότι «ελαχίστην υπηρεσίαν προσέφερε και αντικαταστάθηκε τη αιτήσει μου διατεθείς στο εσωτερικόν».
Γ. Στο στρατόπεδο των Τρικάλων παρέμεινε 10 χρόνια από το 1923 μέχρι το 1933. Στην περίοδο αυτή στις 2 Φεβρουαρίου 1925 με διαταγή του σκοτώθηκαν 7 άτομα (εργάτες, αγρότες, επιτηδευματίες), τραυματίστηκαν πάνω από 25 άτομα και αρκετοί καταδικάστηκαν στο έκτακτο στρατοδικείο Λάρισας. Επίσης φύτευε δένδρα και λαχανικά και το στρατόπεδο μετατράπηκε σε σωφρονιστικό, μακριά από τις εξελίξεις του στρατού.
Δ. Μετά την παράδοση των Αθηνών στους Γερμανούς ο Καβράκος συμμετείχε στην κατοχική και δωσιλογική Κυβέρνηση του Τσολάκογλου όντας Υποστράτηγος εν ενεργεία. Ανέλαβε αυτοβούλως (απομνημονεύματα Τσολάκογλου) τον Ιούνιο 1941 Γενικός Διευθυντής της Πανελλήνιας Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών. Ιδιαίτερα στα Τρίκαλα επέβαλε πολλούς περιορισμούς. Μείωσε τις μερίδες σε αριθμό και ποσότητα μερίδας, υποχρέωσε την παράδοση του παραγόμενου σίτου με απειλή θανάτου ή εκτοπισμό οικογενειών σε περίπτωση μη παράδοσης, κ.α.
Ο Καβράκος αποστρατεύτηκε το 1942 λόγω ορίου ηλικίας και του απονεμήθηκε ο βαθμός του Αντιστρατήγου. Εκτελέστηκε το 1944 από την οργάνωση ΟΠΛΑ. Και όπως έχω αναφέρει άλλες φορές είμαι αντίθετος με την αυτοδικία. Θα δικαζόταν μαζί με τους λοιπούς δωσιλόγους.
Όσον αφορά το πότε δόθηκε το όνομα στο στρατόπεδο, δεν είναι ακόμη σαφές. Εκτιμώ ότι οι χρονολογίες 1975 και 1973 που αναφέρονται παραπάνω δεν είναι ορθές,διότι στις 19-3-1975 που το ΓΕΣ καθόρισε ονομασίες ή μετονομασίες στρατοπέδων, για το στρατόπεδο Τρικάλων όρισε να παραμείνει το όνομα Στρατηγού Καβράκου Χρήστου ως έχει. Δεν γνωρίζω αν και πότε έγινε στρατηγός! Με το ίδιο ανωτέρω έγγραφο το ΓΕΣ καταργεί προγενέστερο έγγραφο 8-5-1959 στο οποίο προφανώς αναφέρεται το όνομα του στρατοπέδου. Πρέπει να ανευρεθεί το έγγραφο που καταργήθηκε.
Το θέμα της ονοματοδοσίας του στρατοπέδου έχει απασχολήσει και τη Βουλή των Ελλήνων. Οι απαντήσεις που κατά καιρούς δόθηκαν στη Βουλή σε ερωτήσεις Βουλευτών, δεν είναι τελεσίδικες και αφήνουν περιθώρια για το μέλλον. Δείτε πως έχουν: «7-2-2019….έχουν αναληφθεί όλες οι απαραίτητες ενέργειες εκ μέρους της Στρατιωτικής Υπηρεσίας, προκειμένου να μετονομαστεί το στρατόπεδο …», «3-4-2019 ,,, το ζήτημα εξετάζεται σε επιτελικό επίπεδο και στη συνέχεια, εφόσον κριθεί σκόπιμο, θα γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες μετονομασίας …». «23-12-2019 ….το όλο ζήτημα εντάσσεται στην αλλαγή του πλαισίου και των προϋποθέσεων ονοματοδοσίας των στρατοπέδων, ενώ κατά την τρέχουσα χρονική περίοδο βρίσκονται σε εξέλιξη επιτελικές μελέτες για … Κατόπιν των παραπάνω, τυχόν ενέργειες αναφορικά με την ονομασία του στρατοπέδου της ΣΜΥ, θα λάβουν χώρα μετά…», και το τελευταίο, «29-11-2025 … η αρμοδιότητα λήψης απόφασης περί ονομασίας – μετονομασίας Στρατοπέδων ανήκει στο ΓΕΣ, το οποίο εξετάζει το ζήτημα σε συνδυασμό με την εν εξελίξει αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων».
*Ο Νίκος Γκόγκος είναι Υποναύαρχος ΠΝ ε.α.