Στις ράχες του αδούλωτου και μαχόμενου Ελληνισμού
Κυκλοφορεί σύντομα το βιβλίο του Σωτήρη Β. Κύρμπα «Στον Γράμμο! Τα πολύπαθα Γραμμοχώρια της Καστοριάς (Τουρκοκρατία – Μακεδονικός Αγώνας – Κατοχή – Εμφύλιος)» από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις
Κυκλοφορεί τις προσεχείς ημέρες (εντός του Οκτωβρίου) από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις το βιβλίο του συμπολίτη δημοσιογράφου και συγγραφέα Σωτήρη Β. Κύρμπα «Στον Γράμμο! Τα πολύπαθα Γραμμοχώρια της Καστοριάς (Τουρκοκρατία – Μακεδονικός Αγώνας – Κατοχή – Εμφύλιος)».
Ένα ογκώδες πόνημα που ολοκληρώθηκε μετά από έρευνα δεκαετιών σε αρχειακές πηγές και ανάγνωση εκατοντάδων βιβλίων που αφορούν τόσο την περιοχή των χωριών του ανατολικού Γράμμου όσο και ευρύτερα της Δυτικής Μακεδονίας, και που στις 522 μεγάλου σχήματος σελίδες του (115.000 περίπου λέξεων) περιλαμβάνει επτά (7) Παραρτήματα με:
- Τα Μητρώα Αρρένων των χωριών Σλίμνιτσα, Μονόπυλο, Γιαννοχώρι, Καλή Βρύση, Λειβαδοτόπι από του 1850 και εντεύθεν.
- Την πληθυσμιακή εξέλιξη των εν λόγω χωριώναπό τις οθωμανικές στατιστικές και τις Απογραφές του Ελληνικού κράτους μέχρι του αφανισμού τους μετά τον Εμφύλιο πόλεμο.
- Εκτεταμένα αποσπάσματα του δημώδους επικού ποιήματος του Ν. Δ. Αναγνώστου «Αρματωλοί του 1878-79» (3.000 στίχων συνολικώς) όπου περιγράφονται και εξυμνούνται τα κατορθώματα του Σλιμνιτσιώτη καπετάν Φαρμάκη (Βασιλείου Γεωργίου) κατά τη Δυτικομακεδονική επανάσταση του 1878.
- Πλήρη κατάλογο των Πεσόντων Γραμμοχωριτών από τα χωριά Σλίμνιτσα, Μονόπυλο, Γιαννοχώρι, Καλή Βρύση και Λειβαδοτόπι κατά τη διάρκεια της Κατοχής, της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου, μαζί με λίγαόσα βιογραφικά τους στοιχεία έγινε δυνατόν να συλλεχθούν από το συγγραφέα.
- Μια συνομιλία με τη Χρυσούλα Παρζίγκα η οποία, μετά τη κάθοδο της οικογένειάς της από τη Σλίμνιτσα στις αρχές του 20ού αιώνα,ζούσε στο Ξυλοπάροικο Τρικάλων.
- Σύντομο βιογραφικό άρθρο για τον Σλιμνιτσιώτη ποδοσφαιριστή Θανάση Συνάτκα που μετά την αναγκαστική εξορία του (7χρονος τότε) σε Αλβανία, Ρουμανία και τελικά Ουγγαρία, αγωνίστηκε επί μία δεκαετία στα Τρίκαλα και σήμερα ζει στο Περθ της Αυστραλίας.
- Παράρτημα 137 εικόνων και φωτογραφιών οι περισσότερες από τις οποίες (κυρίως αυτώνπου αφορούν τα προπολεμικά Γραμμοχώρια) δημοσιεύονται για πρώτη φορά.
- Βιβλιογραφία άνω των 400 τίτλων βιβλίων που, εκτός των αρχειακών πηγών, αναφέρονται στην Ιστορία της Μακεδονίας (ιδιαιτέρως της Δυτικής) από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Η περιοχή του Γράμμου κτυπήθηκε περισσότερο από κάθε άλλη γωνιά της Ελλάδας στοντελευταίο εμφύλιο πόλεμο 1946-49. Οι μέχρι σήμερα αναφορές στα γεγονότα που έλαβαν χώρα εκείνη την εποχή παραλείπουν ή αγνοούν πως σε αυτή την περιοχή ανθούσαν σφριγηλές και ακμαίες ελληνικές κοινότητες, τα Γραμμοχώρια (Σλίμνιτσα, Μονόπυλο, Γιαννοχώρι, Καλή Βρύση, Λειβαδοτόπι), οι κάτοικοι των οποίωνβρέθηκαν –εν πολλοίς ακουσίως– στο μάτι του κυκλώνα εκείνου του εμφύλιου σπαραγμού,που τελικώς ερήμωσε τα χωριά τους.
Το βιβλίο αναζητώντας τους λόγους τούτης της πορείας προς τον αφανισμό, με αφετηρίατην ευρύτερη Δυτική Μακεδονία, ανατρέχει στην ιστορία αυτού του τόπου. Περιγράφει τησύσταση των κοινοτήτων και συνεχίζει με την πάλη για την επιβίωσή τους στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας.
Ακολουθεί τη μοίρα των αγώνων του νέου Ελληνισμού, αγώνες στους οποίους οι Γραμμοχωρίτες συμμετείχαν εν τοις όπλοις. Προχωρά με τη φλόγα που άναψε ηΕθνεγερσία και μεταλαμπαδεύτηκε στον Μακεδονικό και Βορειοηπειρωτικό αγώνα.Πορεύεται στο Έπος των βουνών της Αλβανίας και επικεντρώνεται στην Κατοχή και την Εθνική Αντίσταση, σκιαγραφώντας τη μέγγενη που κατά τον εμφύλιο πόλεμο τους εγκλώβισε.
Δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο λεγόμενο «Μακεδονικό ζήτημα» που δεν ήταν παρά η μετεξέλιξη του «Ανατολικού ζητήματος», του περιορισμού δηλαδή της δυναμικής του Ελληνισμού να απελευθερώσει όλες τις αλύτρωτες περιοχές όπου σαφώς πλειοψηφούσε, απέναντι στην καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία. Μια ορμή που προσέκρουε σε διεθνείς παράγοντες ‒Αυστροουγγαρία, Γερμανία,τσαρική και σοβιετική Ρωσία‒ οι οποίοι στρατηγικά αντιμάχονταν τον Ελληνισμό, είτε μέσω κατευναστικών έως πειθήνιων ελληνικών κυβερνήσεων στο εσωτερικό, είτε με τη δημιουργία τεχνητών προσκομμάτων και ιδεοληψιών (Πανσλαβισμός, «διεθνιστικός» κομμουνισμός) ως εξωτερικών ανταγωνιστικών αντιπάλων.
Αν και τα χωριά αυτά εξαφανίστηκαν από το χάρτη μετά τον Εμφύλιο, συνεχίζει ακολουθώντας τους Γραμμοχωρίτες στους τόπους της αναγκαστικής εξορίας τους, έως καισήμερα, που όντας διασκορπισμένοι στα αστικά κέντρα και στα πέρατα της υφηλίου,εξακολουθούν –όσοι ζωντανοί– να νοσταλγούν τον τόπο τους, διατρανώνοντας τηνιδιοσυγκρασία και ελληνική τους ταυτότητα.
Ο συγγραφέας
Ο Σωτήρης Β. Κύρμπας (με μακρινή καταγωγή από τη Σλίμνιτσα του Γράμμου) γεννήθηκε στα Τρίκαλα Θεσσαλίας το 1959, αλλά μεγάλωσε στην Κοζάνη. Από τα γυμνασιακά τουχρόνια, όταν και επέστρεψε στη γενέθλια πόλη του, υπήρξε ενεργός πολιτικά –όχικομματικά– πολίτης. Σπούδασε κατόπιν στην Αθήνα οικονομικά (διοίκηση επιχειρήσεων),τομέας στον οποίο ουδέποτε δραστηριοποιήθηκε. Επέστρεψε στα Τρίκαλα το 1990, όπουέκτοτε είναι δημοσιογράφος και μέλος της Ένωσης Συντακτών ημερησίων εφημερίδωνΘεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας & Εύβοιας. Είναι μέλος του Κινήματος Άρδην.
Στη διάρκεια της επαγγελματικής του δραστηριότητας έχει εργαστεί στις τοπικέςεφημερίδες «Έρευνα», «Πρωινός Λόγος» και «Διάλογος», ενώ έχει διατελέσει αρκετάχρόνια εκπρόσωπος Τύπου του Δήμου Τρικκαίων.
Αρθρογραφεί στον τοπικό Τύπο και έχει εκδώσει τα τοπικού ενδιαφέροντος βιβλία«Μνήμες» (2009 μαζί με τον Σωτήρη Απ. Γοργογέτα), «50 χρόνια Α.Ο. Τρίκαλα 1963-2013»(Εκδόσεις «ΚΡΟΥΠΗ», 2013) και τη μπροσούρα «Το στρατόπεδο ομήρων του Ε.Λ.Α.Σ. στην Λαζαρίνα στα τέλη του1944 – αρχές του 1945» (Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων, 2023).