Η πολιτική δεν μιλά μόνο με προγράμματα και εξαγγελίες· μιλά και με λέξεις-σύμβολα που κατορθώνουν να συμπυκνώσουν τα αιτήματα και τις αγωνίες μιας ολόκληρης κοινωνίας. Κάποτε, απέναντι σε μια κοινωνία κουρασμένη από το σκληρό και άνισο σύστημα της Δεξιάς, ο Ανδρέας Παπανδρέου μίλησε για «Αλλαγή». Η λέξη εκείνη εξέφρασε την ανάγκη για ρήξη με το παλιό και τη διεκδίκηση μιας νέας αρχής.
Σήμερα, ο Στέφανος Κασσελάκης επιχειρεί να συνομιλήσει με μια διαφορετική –αλλά εξίσου πιεσμένη– κοινωνία, φέρνοντας στο προσκήνιο τη λέξη «Επάρκεια». Και δεν είναι τυχαία επιλογή. Η ελληνική κοινωνία δεν υποφέρει πλέον μόνο από αδικίες ή αποκλεισμούς· βιώνει καθημερινά την ανεπάρκεια ακόμη και στα πιο βασικά: στην πρόσβαση σε απαραίτητα αγαθά, στην ενέργεια, στη στέγη, στην υγεία, στις μετακινήσεις, στην παιδεία. Πρόκειται για μια πραγματικότητα που έχει ως βασικό υπεύθυνο ένα ανεπαρκέστατο πολιτικό σύστημα, το οποίο αδυνατεί να εγγυηθεί τα στοιχειώδη της αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο παρουσιάστηκε στο Έκτακτο Συνέδριο του Κινήματος Δημοκρατίας το «Συμβόλαιο Επάρκειας»: ένα κοστολογημένο πακέτο συγκεκριμένων πολιτικών παρεμβάσεων που στοχεύουν απευθείας στην καθημερινότητα του πολίτη. Όχι γενικές υποσχέσεις, αλλά συγκεκριμένοι πυλώνες πολιτικής:
- Κοινωνικό Online Supermarket
Ψηφιακή πλατφόρμα προμήθειας βασικών αγαθών χωρίς μεσάζοντες, με στόχο τη μείωση του κόστους ζωής και την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.
- Υγεία & Ενέργεια
Βασική οδοντιατρική κάλυψη για όλους, αναγνωρίζοντας ότι η στοματική υγεία δεν είναι πολυτέλεια αλλά δικαίωμα. Παράλληλα, 100 δωρεάν κιλοβατώρες τον μήνα ανά άτομο ως δημόσια πολιτική, ώστε η ενέργεια να πάψει να είναι πεδίο κοινωνικού αποκλεισμού.
- Στέγαση
Τριετές «πάγωμα» ενοικίων με εγγύηση σταθερότητας, ως ανάχωμα στην ασφυκτική πίεση της στεγαστικής κρίσης που μετατρέπει τη στέγη σε προνόμιο.
- Μετακινήσεις & Παιδεία
Πράσινο κοινωνικό εισιτήριο στην Αττική με 1 ευρώ την ημέρα, ενισχύοντας τη βιώσιμη κινητικότητα και την πρόσβαση όλων στις μεταφορές. Παράλληλα, πλήρως δωρεάν παιδεία από τον βρεφονηπιακό σταθμό έως τα 23 έτη, ως επένδυση ισότητας και κοινωνικής κινητικότητας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το χρηματοδοτικό σκέλος του «Συμβολαίου Επάρκειας». Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν από τον Στέφανο Κασσελάκη, τα μέτρα αυτά δεν προτείνονται ως αόριστες παροχές, αλλά ως πολιτικές που θα καλυφθούν μέσα από τη φορολόγηση των υπερκερδών των τραπεζών και των servicers, δηλαδή των χρηματοπιστωτικών φορέων που τα τελευταία χρόνια κατέγραψαν σημαντικά κέρδη σε συνθήκες κοινωνικής πίεσης και ακρίβειας. Πρόκειται για μια σαφή πολιτική επιλογή αναδιανομής: η επάρκεια στα βασικά αγαθά για τους πολλούς να χρηματοδοτηθεί από την υπεραπόδοση εκείνων που ωφελήθηκαν δυσανάλογα από την κρίση και τις στρεβλώσεις της αγοράς.
Το κρίσιμο στοιχείο εδώ δεν είναι μόνο οι επιμέρους προτάσεις, αλλά το συνολικό τους νόημα: η «επάρκεια» ως πολιτική υπόσχεση. Επάρκεια στο ρεύμα για να μη ζεις με τον φόβο του λογαριασμού. Επάρκεια στη στέγη για να μη θεωρείται πολυτέλεια ένα αξιοπρεπές σπίτι. Επάρκεια στην υγεία και την παιδεία για να μην εξαρτάται η ποιότητα ζωής από το πορτοφόλι.
Σε μια εποχή όπου πολλά κόμματα επενδύουν κυρίως σε ταμπέλες και επικοινωνιακές ταυτότητες, το Κίνημα Δημοκρατίας διαφοροποιείται επικοινωνώντας με πρόγραμμα και θέσεις. Με ένα συνεκτικό αφήγημα που δεν εξαντλείται στο «ποιοι είμαστε», αλλά στο «τι αλλάζει στη ζωή σου».
Η «επάρκεια» δεν είναι απλώς ένα σύνθημα. Είναι μια λέξη-καθρέφτης της εποχής: αποτυπώνει το έλλειμμα που βιώνουν οι πολίτες και ταυτόχρονα θέτει τον πήχη για το ελάχιστο που οφείλει να εγγυάται ένα σύγχρονο, δημοκρατικό κράτος. Όπως η «Αλλαγή» εξέφρασε κάποτε την ανάγκη για ρήξη με το παλιό, έτσι σήμερα η «Επάρκεια» εκφράζει την ανάγκη για αποκατάσταση του αυτονόητου: να μπορεί η κοινωνία να ζει με αξιοπρέπεια στα βασικά.
Ο Κώστας Παπανώτας είναι εκπαιδευτικός, μέλος της Π.Ο. Θεσσαλίας του «Κινήματος Δημοκρατίας»