Η φαινομενική αντίφαση των δημοσκοπήσεων αν και προβληματίζει, έχει τις εξηγήσεις της
Είναι από τα απίστευτα που είναι αληθινά. Ενώ οι δημοσκοπήσεις βγάζουν πρώτη την κυβέρνηση, η πλειοψηφία των πολιτών δηλώνει δυσαρεστημένη, όπως δείχνουν οι ίδιες έρευνες!
Μια αντίφαση που έχει, βεβαίως, τις εξηγήσεις της. Με πρώτη και κυριότερη την απουσία εναλλακτικής λύσης, αφού η αντιπολίτευση μοιάζει να βρίσκεται αλλού…
Ένα φαινόμενο που προβληματίζει πολιτικούς αναλυτές και πολίτες είναι η φαινομενική αντίφαση μεταξύ των αποτελεσμάτων των δημοσκοπήσεων και της γενικευμένης δυσαρέσκειας του κοινού. Παρά το γεγονός ότι η πλειοψηφία των Ελλήνων εκφράζει απογοήτευση από την κυβερνητική πολιτική σε ζητήματα όπως η ακρίβεια, η διαφθορά και η δικαιοσύνη, οι δημοσκοπήσεις συνεχίζουν να δείχνουν τη Νέα Δημοκρατία ως το κυρίαρχο κόμμα, με διψήφια διαφορά από την αντιπολίτευση. Αυτό το παράδοξο δεν είναι καινούργιο, αλλά εντείνεται σε μία εποχή οικονομικής ανάκαμψης που συνυπάρχει με κοινωνικές εντάσεις, όπως οι διαμαρτυρίες των αγροτών. Ας εξετάσουμε, λοιπόν, τους πιθανούς λόγους και τις αιτίες αυτής της απόκλισης.
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η Ν.Δ. διατηρεί ισχυρό προβάδισμα στην πρόθεση ψήφου. Για παράδειγμα, σε έρευνα της MRB εμφανίζεται να προηγείται με διψήφιο ποσοστό έναντι του ΠΑΣΟΚ, ενώ η Ζωή Κωνσταντοπούλου αναδεικνύεται ως η πιο δημοφιλής πολιτικός. Παρόμοια αποτελέσματα δείχνει και δημοσκόπηση του «Πρώτου Θέματος», με τη Ν.Δ. στο 29,7% της πρόθεσης ψήφου, με 16,1% διαφορά από το ΠΑΣΟΚ, παρά τις πιέσεις από την ακρίβεια και τις αγροτικές κινητοποιήσεις. Αλλά και σε έρευνα της GPO για το Star, η Ν.Δ. φτάνει το 25,2%, διπλάσιο από το 12,6% του ΠΑΣΟΚ, ενώ οι πολίτες εκφράζουν ανησυχίες για πληθωρισμό και διαφθορά. Αυτά τα αποτελέσματα επιβεβαιώνονται και από διεθνείς πηγές, όπως το «Politico», όπου η Ν.Δ. κυριαρχεί στις τάσεις ψήφου για τις επόμενες εκλογές του 2027. Παρά τις διαμαρτυρίες αγροτών που συνεχίζονται και επηρεάζουν την εικόνα της κυβέρνησης, το προβάδισμα παραμένει σταθερό, όπως δείχνουν οι έρευνες.
Από την άλλη πλευρά, η δυσαρέσκεια είναι συντριπτική. Σε έρευνα της Metron Analysis, το 71% των ερωτηθέντων αξιολογεί αρνητικά την απόδοση της κυβέρνησης, ενώ μόνο το 23% θετικά. Άλλη δημοσκόπηση δείχνει ότι το 64,4% αποδοκιμάζει την κυβέρνηση. Η Human Rights Watch στο World Report 2025 επισημαίνει προβλήματα με το κράτος δικαίου, όπως υπονόμευση δημοκρατικών θεσμών και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που ενισχύουν την αρνητική εικόνα. Σύμφωνα με την World Values Survey, το 59,3% των Ελλήνων αισθάνεται αποκλεισμένο από το πολιτικό σύστημα, ενώ η εμπιστοσύνη στα πολιτικά κόμματα είναι εξαιρετικά χαμηλή. Ζητήματα όπως η διαφθορά, το σκάνδαλο υποκλοπών και η οικονομική πίεση από νέα χρέη (3 δισ. ευρώ σε νέα ληξιπρόθεσμα χρέη το 2025) εντείνουν αυτή την τάση. Ακόμη και στη Δικαιοσύνη, το 49,9% αξιολογεί αρνητικά την κυβερνητική χειρισμό. Πώς εξηγείται, λοιπόν, αυτή η απόκλιση;
Πρώτον, είναι η απουσία ισχυρής εναλλακτικής λύσης. Η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη. Το ΠΑΣΟΚ έχει σκαλώσει γύρω στο 12%-13%, ο ΣΥΡΙΖΑ διηγείται τα μεγαλεία του και κλαίει, ενώ μικρότερα κόμματα όπως η Πλεύση Ελευθερίας ή η Ελληνική Λύση κερδίζουν μερίδιο, αλλά όχι αρκετό για να απειλήσουν τη Ν.Δ. Οι πολίτες, παρόλο που είναι δυσαρεστημένοι, φαίνεται να προτιμούν αυτή την κυβέρνηση με τα όποια αρνητικά της, παρά μία επιστροφή σε αστάθεια όπως αυτή του 2015. Αυτό επιβεβαιώνεται από αναλύσεις όπως αυτή του Greek Analyst, όπου η χαμηλή εμπιστοσύνη σε όλα τα κόμματα οδηγεί σε διατήρηση του status quo.
Δεύτερον, η οικονομική σταθερότητα παίζει καθοριστικό ρόλο. Παρά την ακρίβεια και τις διαμαρτυρίες, η κυβέρνηση προβάλλει επιτεύγματα, όπως η μείωση της ανεργίας στο 8,6% το 2026 (από 9,1% το 2025) και η πτώση του δημόσιου χρέους στο 138,2% του ΑΕΠ, όπως αναφέρεται στον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε. Οι πολίτες, ειδικά σε περιόδους παγκόσμιας αβεβαιότητας, τείνουν να ψηφίζουν με βάση την οικονομική ασφάλεια, ακόμη και αν είναι δυσαρεστημένοι με άλλα ζητήματα. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ενώ η ακρίβεια είναι το κύριο πρόβλημα, η Ν.Δ. θεωρείται πιο ικανή στη διαχείριση της Οικονομίας από την αντιπολίτευση. Αυτό το «οικονομικό bonus» εξηγεί εν μέρει το προβάδισμα.
Τρίτον, τα μέσα ενημέρωσης και η πολιτική επικοινωνία επηρεάζουν σημαντικά. Η κυβέρνηση έχει κατηγορηθεί για έλεγχο των ΜΜΕ. Αυτό δημιουργεί μία «πραγματικότητα» όπου τα επιτεύγματα προβάλλονται περισσότερο από τα προβλήματα.
Τέταρτον, η μεθοδολογία των ερευνών μπορεί να έχει αστοχίες. Οι τηλεφωνικές δημοσκοπήσεις συχνά υποεκπροσωπούν νέους και δυσαρεστημένους, που είναι λιγότερο πιθανό να απαντήσουν.
Πέμπτον, ψυχολογικοί παράγοντες όπως η «κόπωση» από την πολιτική και ο κυνισμός παίζουν ρόλο. Η δυσαρέσκεια είναι πραγματική, αλλά όχι αρκετή για να κινητοποιήσει αλλαγή, ειδικά με χαμηλή συμμετοχή στις εκλογές.
Εν κατακλείδι, αυτή η αντίφαση αντανακλά ένα βαθύτερο πρόβλημα του ελληνικού πολιτικού συστήματος: Μία κοινωνία που αισθάνεται παγιδευμένη μεταξύ δυσαρέσκειας και φόβου αλλαγής. Για να αλλάξει αυτό, χρειάζεται ανανέωση της αντιπολίτευσης και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Μέχρι τότε, οι δημοσκοπήσεις θα συνεχίσουν να δείχνουν πρώτη μία κυβέρνηση από την οποία η πλειοψηφία είναι δυσαρεστημένη.
Αναδημοσίευση από τη Βραδυνή της Κυριακής