Γεωργία Πραβήτα: Αυτό που είμαστε μεταφέρεται στο χαρτί-Συνέντευξη στην Ειρήνη Ντάλα

Η Γεωργία Πραβήτα και τα παραμύθια της μονοπωλούν το ενδιαφέρον των μικρών μας φίλων καθώς η καθημερινή  συναναστροφή της με τα παιδιά  ως δασκάλα δημοτικής εκπαίδευσης την προικίζει με διαρκή κίνητρα συγγραφής, άριστη γνώση  της ψυχοσύνθεσης τους και των ενδιαφερόντων τους. Όλα αυτά συνδυασμένα με την μεγάλη της αγάπη για τη συγγραφή, το αδιαπραγμάτευτο  ταλέντο της, την αστείρευτη φαντασία της και την μεθοδικότητά της προσφέρουν στα παιδιά κάθε φορά μια νέα αναγνωστική εμπειρία.

« Οι περιπέτειες του  μικρούλη», « Ο ιός του 2020, ο ιός με την κορώνα στο κεφάλι, που ήθελε να γίνει αυτοκράτορας…Ο Κορονοιός,  Ο μικρός Ιγνάτης και η Βασίλισσα της γης» που θίγει το πένθος στην παιδική ηλικία, «Ο δράκος μου έχει κινητό», που αναφέρεται στη χρήση του κινητού από τα παιδιά», «Ο Κοκκινούλης και οι Νεροσταγόνες» που μέσα από τις σελίδες  του ενημερώνει και παρακινεί  τα άτομα να γίνουν δότες μυελού των οστών σε συνεργασία με το ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ, «Ο Αχινούλης και το λευκό κάστρο των βελανιδιών» ,που κέρδισε το βραβείο δραματοποιημένου παραμυθιού  από τον κύριο Σερβετά στον διαγωνισμό ΑΚΤΙΣ ΟΝΕΙΡΟΥ είναι κάποια από τα παραμύθια της που αγαπούν ιδιαίτερα οι μικροί αναγνώστες, τόσο για τις ιστορίες όσο και για τις εικονογραφήσεις που η ίδια επιμελείται. Είναι  βέβαιο πως την ίδια τύχη θα έχει και το τελευταίο της παραμύθι  «Διαγωνισμός Μαγειρικής ,Νοσταλγία» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες. Βέβαια, η συγγραφή για εκείνη  δεν σταματά εκεί καθώς δημιουργεί παραμύθια   για συλλογικές δουλειές, παραμύθια με τους μαθητές  που παρακολουθούν  τα μαθήματα δημιουργικής γραφής της  αλλά και διηγήματα. «Η  συγγραφή παραμυθιών είναι κάτι που κατοικεί μέσα μας και αυτό που είμαστε μεταφέρεται στο χαρτί» δηλώνει η συγγραφέας Γεωργία Πραβήτα, ενώ ως εργαλείο γραφής της προτάσσει το συναίσθημα που τη διακρίνει.

Ε.Ν. : Κυρία Πραβήτα, είστε δασκάλα, συγγραφέας παιδικών παραμυθιών, εικονογράφος αυτών, παραδίδεται μαθήματα δημιουργικής γραφής σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς. Πώς καταφέρνετε να τα συνδυάζετε όλα και μάλιστα με επιτυχία, βραβεία και διακρίσεις;

Γ. Π. : Το να είναι κάποιος δάσκαλος είναι μια μοναδική εμπειρία. Καταθέτεις την ψυχή σου, αφιερώνεις ένα μεγάλο μέρος της ζωής σου στα παιδιά. Αυτό κάνω κι εγώ εδώ και 23 χρόνια. Θεωρώ ότι έχω αστείρευτα αποθέματα αγάπης, γιατί έλαβα πολύ αγάπη στη ζωή μου και θέλω να δίνω. Το ένα έφερε το άλλο η αγάπη για τα παιδιά έφερε την αγάπη για τη διδασκαλία κατά επέκταση τη συγγραφή και στη συνέχεια συνεχόμενες επιτυχίες. Τα καταφέρνω όλα αυτά από τη δύναμη που αντλώ μέσα από την καθημερινή δημιουργική δουλειά με τους μαθητές μου, την απίστευτη συνεργασία με τους γονείς αλλά και με συναδέλφους, διευθυντές. Οι επιτυχίες έρχονται λόγω σκληρής ασταμάτητης δουλειάς, συνεργασίας και αληθινής λατρείας γι’ αυτό που κάνω.

Ε. Ν. : Πότε ξεκίνησε για σας το ταξίδι της συγγραφής; Θυμάστε το ερέθισμα που σας έδωσε την αφορμή να πιάσετε χαρτί και στυλό και να χτίσετε την πρώτη σας ιστορία;

Γ. Π. : Από την παιδική μου ηλικία μου άρεσε να ταξιδεύω σε κόσμους φανταστικούς, κόσμους που τους έπλαθαν τα βιβλία που διάβαζα. Το πρώτο ερέθισμα δόθηκε από το πανεπιστήμιο όταν έγραψα και εικονογράφησα ένα παραμύθι «Ο Μικρούλης» που αφορούσε τη διαφορετικότητα και μάλιστα διέκρινε η καθηγήτρια θέλοντας να το εκδώσει. Τότε θα έλεγε κανείς ότι τρύπωσε στις φλέβες μου το μικρόβιο της συγγραφής. Στη συνέχεια έγραψα και εικονογράφησα το παραμύθι «Ο Κοκκινούλης και οι νεροσταγόνες» που αφορά τους δότες μυελού των οστών ένα παραμύθι το οποίο συνέδεσα με ένα πρόγραμμα αγωγής υγείας. Το παραμύθι βραβεύτηκε σε θεατρικό διαγωνισμό στον οποίο συμμετείχαμε.

Ε. Ν. : Είναι δύσκολο τελικά για έναν ενήλικα να γράφει παραμύθια; Ποια τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα πρέπει να έχει κατά τη γνώμη σας ένας παραμυθάς;

Γ. Π. : Προσωπικά δε δυσκολεύομαι να γράψω παραμύθια. Η ενασχόλησή μου με τα παιδιά, με την ψυχοσύνθεση τους όλα αυτά τα χρόνια μου δίνει διαρκή κίνητρα να γράψω. Έχω μάθει να γίνομαι μαζί τους ένα παιδί που δε θέλει να μεγαλώσει. Το πρώτο βασικό στοιχείο για να γράψεις παραμύθια θεωρώ ότι είναι να γνωρίζεις την ψυχολογία των παιδιών. Αυτό σημαίνει να ξέρεις πώς να τους φερθείς σε απλές ή δύσκολες καταστάσεις, να τους συμπαραστέκεσαι, να κάνεις τις παρατηρήσεις σου ώστε να σε σέβονται, να κρατάς τα όρια. Ένα δεύτερο θα έβαζα τη φαντασία, η οποία μπορεί να μετατρέψει το πιο αδιάφορο, το πιο απλό πράγμα οτιδήποτε υπάρχει πάνω στη γη σε κάτι πολύ σημαντικό, δημιουργικό, σε κάτι που μπορεί να αγαπηθεί από τον αναγνώστη. Να πούμε εδώ ότι σκεφτόμαστε πολύ τον αναγνώστη που στην προκειμένη περίπτωση είναι ένα παιδί. Προσέχουμε πολύ τι και πώς γράφουμε. Ένα τελευταίο θα έθετα τα βιώματα, τις εικόνες και την προσωπικότητα του συγγραφέα. Θεωρώ ότι αυτό που είμαστε μεταφέρεται στη γραφή έστω και ασυνείδητα. Τα βιώματά μας μας φωνάζουν να ξαναζήσουν την παιδική, εφηβική ηλικία μας, τα συναισθήματά μας θέλουν να τρέξουν μέσα στον κόσμο της συγγραφής. Γράφω πολύ με το συναίσθημα και είναι πιστεύω ένα στοιχείο που με διακρίνει. Οπότε δε θεωρώ δύσκολη ή εύκολη τη συγγραφή παραμυθιών είναι κάτι που κατοικεί μέσα μας.

Ε. Ν. : Αλήθεια, ο παραμυθάς τι διδάσκεται μέσα από τη διαδικασία της γραφής;

Γ.Π. : Η διαδικασία της γραφής μεταμορφώνει τον συγγραφέα, τον κάνει καλύτερο άνθρωπο. Είναι ένα ατελείωτο ταξίδι συναισθημάτων, ιστοριών, φαντασίας που σε κάνει να βουτάς και να μη θες να βγεις. Ο παραμυθάς διδάσκεται ηθικές αξίες, την αλήθεια, το ψέμα, ανακαλύπτει αθέατες πλευρές του εαυτού του, προτερήματα, ελαττώματα. Το κάθε παραμύθι για τον συγγραφέα είναι μια νέα διδαχή η οποία ενδεχομένως να προέρχεται από τους ήρωες, την πλοκή, το τέλος που επινοεί.

Ε. Ν. : Το  τελευταίο σας παραμύθι  «Διαγωνισμός Μαγειρικής, Νοσταλγία» αφορά την ευγενή άμιλλα, τον ανταγωνισμό και την αξία της προσπάθειας. Ποια είναι η υπόθεσή του και τι αποτύπωμα θέλετε να αφήσει στα παιδιά;

Γ. Π. : Ο Διαγωνισμός Μαγειρικής Νοσταλγία προέκυψε από την αγάπη μου για τη μαγειρική. Η υπόθεση αφορά δύο ανταγωνιστές σκίουρους μάγειρες τον Πίτα Πίτα και τον Σαλάτα Σεφ, όπου ο πρώτος έχει βραβευτεί με αστέρι Μισελέν ενώ ο δεύτερος όχι. Ο Πίτα Πίτα αποφασίζει να ανοίξει ένα εστιατόριο δίπλα στο μαγαζί του Σαλάτα Σεφ. Εξοργισμένος ο Σαλάτα Σεφ προσπαθεί να βρει λύση στο πρόβλημα, ώσπου αποφασίζει να προκαλέσει τον Πίτα Πίτα σε μια μαγειρική μονομαχία με την παρουσία των κριτών του κ. Τόνου και της κ. Βασιλικής Πέστο. Το συστατικό που βάζει ο Σαλάτα Σεφ στη συνταγή του είναι η Νοσταλγία, το οποίο προήλθε από τις αναμνήσεις του με τη μητέρα του και τη μουσική που άκουγε. Τελικά είναι τόσο δυνατό το συναίσθημα που κερδίζει ο Σαλάτα Σεφ και στο τέλος οι δυο ήρωες συνεργάζονται. Το παραμύθι προβάλλει τον ανταγωνισμό, την αποτυχία, το λάθος αλλά και την αξία της προσπάθειας. Παράλληλα συνδέεται με την ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης καθώς επεξεργάζεται συστατικά όπως η αγάπη, η νοσταλγία, το αίσθημα της αποτυχίας και της απογοήτευσης και με τον δικό του τρόπο δείχνει πώς κάποιος μπορεί να τα διαχειριστεί όλα αυτά με έναν νοσταλγικό τόνο.

Ε. Ν. : Ένα παλαιότερο παραμύθι σας καταπιάνεται με την εφεύρεση του κινητού και τη θέση του στην καθημερινότητα. Ο εθισμός των παιδιών σ ’αυτά είναι τρομακτικός δυστυχώς και γνωρίζω πως οι συνέπειες είναι πολυεπίπεδες. Από την εμπειρία σας ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα που δημιουργούνται στα παιδιά στον μαθητικό τους ρόλο;

Γ. Π. : Το παραμύθι μου «Ο δράκος μου έχει κινητό» διαπραγματεύεται με έναν φανταστικό τρόπο τη χρήση του κινητού και της τεχνολογίας, προβάλλοντας τα αρνητικά αλλά και τα θετικά από τη σωστή χρήση. Πράγματι οι συνέπειες της αλόγιστης χρήσης του κινητού είναι απεριόριστες κι επηρεάζουν τους μαθητές τόσο σε γνωστικό όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο. Τα τελευταία κυρίως χρόνια παρατηρώ αύξηση της επιθετικότητας των παιδιών εντός και εκτός τάξης, απουσία κατανόησης νοημάτων στα γλωσσικά μαθήματα όπως και στα μαθηματικά. Γενικότερα τα παιδιά που χρησιμοποιούν συσκευές χωρίς όριο έχουν αύξηση της διάσπασης προσοχής και της υπερκινητικότητας. Επιπρόσθετα δεν έχουν επαφή με την ανάγνωση βιβλίων, δημιουργείται το αίσθημα της βαρεμάρας ακόμη και της αδιαφορίας μέσα στην τάξη. Επίσης θεωρώ ότι δεν τους βοηθάει καθόλου το κινητό να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, το θυμό τους, την επιτυχία, την αποτυχία, συναισθήματα που μπορεί να καλλιεργηθούν στην τάξη ομαδικά και φυσικά με τη συνδρομή του δασκάλου. Οι επιπτώσεις είναι πολλές αρκεί γονείς και εκπαιδευτικοί να συνεργάζονται ώστε να μπουν τα σωστά όρια και να κατευθύνουμε τα παιδιά  προς την αγάπη για το βιβλίο, τη δημιουργική γραφή, κυρίως όμως να βάζουν στόχους και να μάθουν να μάχονται και να προσπαθούν.

Ε. Ν. : Επιμελείστε και την εικονογράφηση των παραμυθιών σας. Θα μπορούσατε να φανταστείτε τα βιβλία σας με αισθητική άλλου εικονογράφου ή κατά τη συγγραφή στο μυαλό σας η εικόνα συμπληρώνει απευθείας το λόγο;

Γ. Π. : Όσον αφορά την εικονογράφηση έχω φανταστεί να την επιμελείται κάποιος άλλος αν μπορέσει πραγματικά να νιώσει ακριβώς αυτό που θέλω να δείξω με τις εικόνες μου στα παιδιά. Θεωρώ ότι η εικόνα είναι το πιο δυνατό ίσως σημείο των παραμυθιών, τα χρώματα, οι μορφές, τα τοπία. Κατά τη συγγραφή φέρνω στο μυαλό μου εικόνες όμως δε θα λεγα ότι κάνω ταυτόχρονα δυο πράγματα. Συνήθως τελειώνω το παραμύθι και μετά σκέφτομαι, ακούω μουσική, νιώθω τις εικόνες που θέλω να δημιουργήσω. Η εικονογράφηση απαιτεί χρόνο συναίσθημα και παιδικότητα, θέλω να είναι ελκυστική για παιδιά αλλά και για ενήλικες.

Ε. Ν. : Επικρατεί η γνώμη ότι τα παιδιά σήμερα αποφεύγουν το διάβασμα. Τελικά διαβάζουν σήμερα τα παιδιά λογοτεχνία; Αναζητούν από μόνα τους το βιβλίο ή μετά από προτροπή ενηλίκων;

Γ. Π. : Υπάρχουν παιδιά που διαβάζουν λογοτεχνία και αυτό είναι απαραίτητο να αναδεικνύεται στην τάξη. Κάποια παιδιά έχουν την ανάγκη να διαβάζουν, είναι η ρουτίνα τους και η χαλάρωσή τους. Κάποια άλλα δεν έχουν καθόλου επαφή με το διάβασμα ακόμη και από μικρή ηλικία. Θεωρώ ότι πολλές φορές μπορούν να κατακτήσουν το οτιδήποτε τα παιδιά όταν τα κατευθύνουμε με διάφορους και σωστούς τρόπους, σε θέματα όπως η φιλαναγνωσία ή η συγγραφή. Αυτό απαιτεί χρόνο. Δεν αρκεί να λέμε απλώς να διαβάσουν ένα βιβλίο αλλά να κατανοήσουν στην πράξη πόσο μπορεί αυτή η διαδικασία να τους βοηθήσει και φυσικά να δίνουμε το παράδειγμα με τις πράξεις μας. Η προτροπή πρέπει να γίνεται αβίαστα και αυτό είναι το κλειδί της επιτυχίας. Όταν κάποιος ενήλικας προτρέπει το παιδί του να διαβάσει είναι κάτι καλό αλλά κάποιες φορές πετυχαίνει και κάποιες όχι. Κι εδώ θα επαναλάβω τη συνεργασία γονέων εκπαιδευτικών για την επίτευξη αυτού του στόχου. Η αγάπη για το βιβλίο απαιτεί χρόνο και δουλειά με τον εαυτό μας.

Ε. Ν. : Γνωρίζω πως πραγματοποιείτε εργαστήρια δημιουργικής γραφής σε μαθητές, έχοντας κατακτήσει βραβεία και διακρίσεις με την τάξη σας. Πώς ανταποκρίνονται σε αυτό; Έχετε διακρίνει με το εκπαιδευτικό και συγγραφικό σας μάτι «ταλέντα» μέσα από αυτή τη διαδικασία;

Γ. Π. : Η δημιουργική γραφή αποτελεί το επίκεντρο της διδασκαλίας μου τα τελευταία χρόνια. Η συνεχής ενασχόληση μέσα στην τάξη με τη δημιουργική γραφή, τη ζωγραφική αλλά και το θέατρο μας έχει οδηγήσει στην κατάκτηση Πανελλήνιων αλλά και Διεθνών βραβείων. Η δημιουργική γραφή δεν είναι αποκομμένη αλλά τη διδάσκω διαθεματικά, συνδέοντάς τη δηλαδή με όλα τα μαθήματα του σχολείου και κυρίως με τη ζωγραφική. Παρατηρώ ότι μετά από κάποιους μήνες τα παιδιά από μόνα τους επιθυμούν να γράψουν αλλά και να διαβάσουν αφού η δημιουργική γραφή είναι αλληλένδετη με τη φιλαναγνωσία. Ουσιαστικά είναι ένα τρόπος διδασκαλίας που δουλεύω με τους μαθητές μου κι εξελίσσει τα παιδιά σε κάθε επίπεδο και κυρίως ενδυναμώνει την αγάπη για το γράψιμο και την ανάγνωση. Όλα τα παραπάνω επιτυγχάνονται με πολύ δουλειά, αγάπη και προσπάθεια χωρίς να ασκώ πίεση στους μαθητές μου. Φυσικά έχω διακρίνει απίστευτα ταλέντα όλα αυτά τα χρόνια στη συγγραφή και την εικονογράφηση. Παρατηρώ απίστευτους μαθητές από πρώτη έως έκτη τάξη να προβληματίζονται για διάφορα θέματα και να βρίσκουν τις απαντήσεις που ψάχνουν μέσα από ιστορίες που διαβάζουν και στη συνέχεια δημιουργούν. Τα βιβλία που δουλεύουμε μέσα στην τάξη, βιβλία που φέρνουν τα παιδιά ή εγώ αποτελούν κίνητρο να γράψουν ιστορίες. Η φαντασία τους είναι απεριόριστη και η διάθεσή τους να παρουσιάσουν αυτά που έγραψαν είναι εξίσου ανεξάντλητη. Υπάρχουν μεγάλα ταλέντα και πιστεύω κάποια στιγμή να αναδειχθούν.

Ε. Ν. : Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα επόμενα σχέδιά σας;

Γ. Π. :Τα σχέδιά μου όπως και τα όνειρά μου είναι πολλά. Καταφέρνω σιγά σιγά να τα πραγματοποιώ και με χαροποιεί που ο κόσμος ανταποκρίνεται θετικά. Έχω τελειοποιήσει  πολλά παραμύθια και διηγήματα, τα οποία επιμελείται η κ. Ράνια Τζιαμπίρη κι ετοιμάζω να εκδώσω ένα από αυτά το οποίο είναι ιδιαίτερο κι έχει μπόλικη φαντασία και συναισθήματα. Πιστεύω ότι ο τίτλος είναι ελκυστικός και θα αγαπηθεί και αυτή η ιστορία από τα παιδιά. Επίσης ένα παραμύθι μου επρόκειτο να εκδοθεί από τις Εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές σε διαγωνισμό που διακρίθηκα.

Ε. Ν. : Σας εύχομαι κάθε επιτυχία στο νέο σας βιβλίο και εύχομαι πάντα να είστε δημιουργική «μαγειρεύοντας» μας ιστορίες που «γλυκαίνουν» την καθημερινότητά μας!

Γ. Π. : Σας ευχαριστώ για την ουσιαστική συνέντευξη!