Eίσαι πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Ως εκ της θέσεώς σου, δηλαδή, απρόσιτη. Κι όμως. Παίρνεις συνέχεια γράμματα από τον ελληνικό λαό (όχι από τον Γιώργο, τον Μήτσο και τη Μαρία, αλλά από τον ελληνικό λαό, «a lot of letters from the Greek people»), ενώ και μια αγρότισσα σου έστειλε ένα email που πολύ σε στενοχώρησε. Γιατί η αγρότισσα δεν πήγε πολυτελείς διακοπές ούτε πήρε πολυτελές αυτοκίνητο, επειδή δεν πήρε επιδότηση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, κάτι που έκαναν άλλοι αγρότες, οι οποίοι πήγαν πολυτελείς διακοπές και πήραν πολυτελές αυτοκίνητο.
Είσαι βέβαιη ότι η αγρότισσα αυτή είναι «very honest», τίμια και ειλικρινής, γι’ αυτό δεν σου αρκεί που άσκησες διώξεις σε πολιτικούς οι οποίοι ρουσφετολογώντας βοηθούν κακούς αγρότες να παίρνουν παράνομες επιδοτήσεις, αλλά έρχεσαι και στην Ελλάδα να εκθέσεις την επικοινωνία σου με τη very honest αγρότισσα και τον Greek people. Ασφαλώς, εν ονόματι του νόμου. Θα μπορούσε να είναι σκηνή από κινηματογραφική κωμωδία.
Ή από ελληνικό δικαστικό δράμα της δεκαετίας του 1960, σε σενάριο Νίκου Φώσκολου, που είναι το ίδιο.
Είναι όμως απόσπασμα από δημόσια παρέμβαση της Λάουρα Κοβέσι, ευρωπαίας εισαγγελέα, σύγχρονη παρέμβαση στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, για να κατακεραυνώσει τη διαφθορά στην Ελλάδα και, με έναν τρόπο, να συγκρουστεί μαζί της. Αν σας κάνουν εντύπωση οι διατυπώσεις της, δικαίως σας κάνουν εντύπωση.
Ακόμα κι αν αλληλογραφεί με κάποιους, η εισαγγελέας δεν αλληλογραφεί με τον ελληνικό λαό. Ο λαός δεν είναι ένα ενιαίο σύνολο, η επίκλησή του με αυτόν τον τρόπο είναι υποβολιμαία. Οι αλληλογράφοι μιας εισαγγελέα δεν είναι «ο λαός».
Είναι πρόσωπα, έχουν ταυτότητα – κι αν δεν έχουν, αν δηλαδή είναι ανώνυμοι, τα όσα λένε έχουν αξία αν οδηγούν σε στοιχεία που μπορούν να τεκμαίρουν εγκληματική δραστηριότητα. Οσο για τη very honest αγρότισσα, η κατηγορία της είναι από αυτές που δεν λαμβάνονται υπόψη. Κανείς δεν μπορεί να πιστοποιήσει την ειλικρίνεια μιας καταγγελίας που γίνεται από μακριά. Δεν ισχύουν όσα θα μπορούσε να έχει πει η αγρότισσα; Ισχύουν.
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει στείλει πολλούς στα δικαστήρια, ενώ εκκρεμούν ακόμα πολλές εγκλήσεις. Δεν χρειάζονται γραφικές αγρότισσες για να πιστοποιήσουν τι συνέβη. Ούτε η εισαγγελέας έχει ανάγκη να μιλήσει για κάποια γραφική αγρότισσα, περιγράφοντας μάλλον όχι ένα πραγματικό πρόσωπο, αλλά έναν ιδεότυπο.
Υπάρχουν πραγματικά περιστατικά, τα οποία η ελληνική κοινωνία γνωρίζει. Γνωρίζει, επίσης, ότι δεν είναι μοναδική στην ΕΕ – γι’ αυτό άλλωστε το ελληνικό κράτος έχει εκφράσει την εμπιστοσύνη του στο θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, που διερευνά τη διαφθορά κυρίως στη χρήση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Και ναι, άργησε το ελληνικό κράτος να αντιμετωπίσει τις πελατειακές σχέσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά εντέλει τις αντιμετώπισε.
Και αυτό το ξέρουν οι έλληνες πολίτες, ενώ δεν φαίνεται να ελήφθη υπόψη στον πολιτικό λόγο της ευρωπαίας εισαγγελέα. Επειδή, ναι, η Λάουρα Κοβέσι μίλησε σαν πολιτικός. Αλλά οι εισαγγελείς στην Ευρώπη δεν είναι πολιτικά πρόσωπα. Δεν βγάζουν λόγους, δεν συγκρούονται με τους πολίτες και τις κυβερνήσεις σε πηγαδάκια και, κυρίως, δεν μιλάνε για υποθέσεις που έχουν παραπέμψει, χωρίς να έχουν φτάσει στο ακροατήριο.
Η Λάουρα Κοβέσι έχει παραπέμψει για διαμεσολάβηση βουλευτές προκειμένου να λάβουν συγκεκριμένοι αγρότες ποσά επιδοτήσεων χωρίς να τα δικαιούνται, αλλά πρέπει να περιμένει την απόφαση του δικαστηρίου για να φανεί αν είναι ένοχοι. Η παραπομπή τους είναι σημαντικό στάδιο της ποινικής διαδικασίας, αλλά η παραπομπή δεν σημαίνει υποχρεωτικά την ενοχή τους. Δεν έχει το δικαίωμα ούτε η ευρωπαία εισαγγελέας να αποφαίνεται αν αυτοί που παρέπεμψε είναι αθώοι ή ένοχοι, επειδή δεν είναι ο Δικαστής Ντρεντ· είναι ένα γρανάζι σε ένα δικαιικό σύστημα στο οποίο, μέχρι να καταδικαστούν, οι παραπεμπόμενοι θεωρούνται αθώοι. Ακόμα κι αν η ίδια είναι πεισμένη ότι οι παραπεμφθέντες είναι ένοχοι, δεν δικαιούται να προκαταλαμβάνει την απόφαση του δικαστηρίου. Παρομοίως, δεν είναι δουλειά της να βαφτίζει εστίες διαφθοράς χώρες και τομείς της κοινωνικής και της οικονομικής δραστηριότητας. Δεν είναι στατιστικολόγος, δημοσιογράφος, ούτε δικαιούται να κουτσομπολεύει.
Είναι εισαγγελέας – και η δουλειά της είναι συγκεκριμένη, αφορά συγκεκριμένα αδικήματα που διαπράχτηκαν από συγκεκριμένους ανθρώπους. Δουλειά της, επίσης, είναι η λειτουργία των εθνικών γραφείων με σεβασμό στο κράτος δικαίου και στη διάκριση των εξουσιών. Και δεν δικαιολογούνται τουλάχιστον άτυχοι χειρισμοί, όπως οι διαρροές των ονομάτων εμπλεκομένων πολιτικών, που δημοσιεύθηκαν πριν πάνε οι διάλογοι στη Βουλή. Πώς διέρρευσαν; Από πού; Ευθύνονται δικαστές ή δικαστικοί υπάλληλοι; Είναι η διαρροή αποτέλεσμα αμέλειας ή επιλογή στελεχών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα; Ερεύνησε και προσωποποίησε ευθύνες ή θεωρεί ότι δικαιούται να κρίνει το σύμπαν, ενώ η υπηρεσία της είναι υπεράνω κριτικής; Με τα απλούστερα λόγια: η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι χρήσιμη, οι έρευνές της και οι μηνύσεις της θα κριθούν από τη Δικαιοσύνη.
Υφίσταται κριτική γι’ αυτές, είναι εύλογη, αλλά δεν είναι καταλυτική. Και δεν είναι δουλειά του εισαγγελέα να υποκαθιστά το δικαστήριο βγάζοντας λόγους. Ούτε είναι δουλειά δικαστή να αντιδικεί με κυβερνήσεις. Αλλη η δουλειά των κυβερνήσεων, άλλη η δουλειά των εισαγγελέων. Και πριν απ’ όλα, η εισαγγελέας δεν είναι πολιτικός. Δεν πολιτεύεται. Και η δημόσια παρουσία της στους Δελφούς ήταν πολιτική παρουσία.
Η Λάουρα Κοβέσι είναι ευρωπαία εισαγγελέας. Δεν είναι ανεξέλεγκτη. Λόγω ακριβώς της ιδιότητάς της υπόκειται συνεχώς στην κριτική των αποφάσεών της – και αν παρεμβαίνει δημοσίως, προφανώς του δημόσιου λόγου της. Επιπλέον, δεν είναι ισόβια. Σε πέντε μήνες λήγει η θητεία της, ο αντικαταστάτης της έχει ήδη οριστεί.
Θα περίμενα ότι στο τέλος της θητείας της θα έβαζε τα δυνατά της για την ισχυροποίηση του θεσμού που έχει αναλάβει, για το κύρος του και τη μακροημέρευσή του. Τα δικαστήρια μιλούν κυρίως με τις αποφάσεις τους. Στην Ευρώπη, όπου η διάκριση των εξουσιών είναι ο δημοκρατικός κανόνας, η Δικαιοσύνη οφείλει να μην πολιτικολογεί. Βλάπτει και την εμπιστοσύνη στο αίσθημα δικαίου και την ουσία της πολιτικής.
Πηγή: Protagon.gr